Witam!!!
Szukam danych na temat wspomnianej jednostki (16 pczś) w i połowie lat 70-tych. Chodzi mi o strukturę, wyposażenie, dowódców. Będę wdzięczny za jakiekolwiek informacje.
Pułk czołgów ze Słupska
#216 pczś wchodziła w skład 8 Dywizji Zmechanizowanej. Zgodnie z informacjami z tego Forum pczś wchodzący w skład DZ posiadał: 5 kompanii czołgów średnich nie posiadał organicznej kompanii piechoty ani baterii artylerii.
Sądząc z artykułu o 30 pczś (następnie 5) z 3 DZ struktura mogła wyglądać tak:
Wojenny etat 30 pczś to 811 żołnierzy (lata 70-te):
dowództwo, sztab
sekcja polityczna
szefowie rodzajów wojsk i służb
sekcja WSW, pluton ochrony i regulacji ruchu
5 kompanii czołgów (80 czołgów T-34)
bateria przeciwlotnicza
kompania rozpoznawcza
kompania łączności
kompania saperów
służby techniczne i kompania remontowa
kwatermistrzostwo i kompania zaopatrzenia
kompania medyczna
pluton chemiczny
Ale tutaj mogło być inaczej ponieważ ww. struktura dotyczyła pczś skadrowanego. Poza tym zgodnie z etatyzacją z tego Forum czołgów powinno być 81.
Sądząc z artykułu o 30 pczś (następnie 5) z 3 DZ struktura mogła wyglądać tak:
Wojenny etat 30 pczś to 811 żołnierzy (lata 70-te):
dowództwo, sztab
sekcja polityczna
szefowie rodzajów wojsk i służb
sekcja WSW, pluton ochrony i regulacji ruchu
5 kompanii czołgów (80 czołgów T-34)
bateria przeciwlotnicza
kompania rozpoznawcza
kompania łączności
kompania saperów
służby techniczne i kompania remontowa
kwatermistrzostwo i kompania zaopatrzenia
kompania medyczna
pluton chemiczny
Ale tutaj mogło być inaczej ponieważ ww. struktura dotyczyła pczś skadrowanego. Poza tym zgodnie z etatyzacją z tego Forum czołgów powinno być 81.
Pułk czołgów ze Słupska
#3Dzięki za odpowiedź! Mój przyszły teść służył tam w latach (chyba) 72-74 w kompanii rozpoznawczej, był dowócą SKOTa. Na jego zdjęciach widziałem wspomniane T-34/85. A jaka była struktura pułkowej kompanii rozpoznawczej?
Pułk czołgów ze Słupska
#4Czołem
Szukam informacji kiedy WP przeszło na taaką strukturę pułku czołgów (z trzy batalionowej , po dwie kompanie w batalionie).
Szukam informacji kiedy WP przeszło na taaką strukturę pułku czołgów (z trzy batalionowej , po dwie kompanie w batalionie).
Pułk czołgów ze Słupska
#5Roland
Wg mojej wiedzy od lat 60-tych pułki czołgów średnich posiadały strukturę 5-kompanijną. Początkowo w kompaniach czołgów było 10 a potem 13 i ostatecznie 16 czołgów.
Żeby sprawdzić co było później trzeba poszukać u Kajetanowicza.
Później wraz z przezbrajaniem na T-72 pojawiła się struktura batalionowa (pczś = 3xbcz + 1 cz d-dcy).
Wg mojej wiedzy od lat 60-tych pułki czołgów średnich posiadały strukturę 5-kompanijną. Początkowo w kompaniach czołgów było 10 a potem 13 i ostatecznie 16 czołgów.
Żeby sprawdzić co było później trzeba poszukać u Kajetanowicza.
Później wraz z przezbrajaniem na T-72 pojawiła się struktura batalionowa (pczś = 3xbcz + 1 cz d-dcy).
Pułk czołgów ze Słupska
#6Cześć!
16 Dnowsko-Łużycka Brygada Pancerna
16 oтдельная Дновско – Лужыцкая Краснознаменная oтдельная танковая бригада
16 BPanc. w latach 1941-1946
16 Brygada Pancerna została sformowana z dniem 15 sierpnia 1941 r. we Włodzimierzu (?)
na bazie 34 Dywizji Pancernej 8 Korpusu Zmechanizowanego RKKA.
Brygadzie nadano numer poczty polowej (Войсковая часть полевая почта №) „57908”.
W latach 1941-1945 brygada była podporządkowana następującym armiom i frontom ACz:
1 października 1941 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 lipca 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 października 1942 r. w składzie 8 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1943 r. w składzie 2 Armii Uderzeniowej Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1943 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Wołchowskiego,
1 lipca 1943 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Wołchowskiego,
1 października 1943 r. w składzie 59 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1944 r. w składzie 59 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1944 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Leningradzkiego,
1 lipca 1944 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Nadbałtyckiego,
1 października 1944 r. w składzie 67 Armii 3 Frontu Nadbałtyckiego,
1 stycznia 1945 r. w składzie Białorusko-Litewskiego Okręgu Wojskowego,
1 kwietnia 1945 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy 1 Frontu Ukraińskiego.
W dniu 24 lutego 1944 r. brygada, w ramach operacji leningradzko- nowogródzkiej uczestniczyła w walkach o wyzwolenie miasta Dno, w obwodzie pskowskim. Na podstawie rozkazu ND ACz brygada od dnia 24 lutego 1944 r. nosiła nazwę wyróżniającą „Dnowska”.
W dniu 1 lutego 1945 r. do Rembertowa z Białoruskiego Obozu Czołgowego w Bobrujsku (Obwód mohylewski), transportem kolejowym nr 10001, przybyło Dowództwo 16 BPanc. z kadrą podległych pododdziałów i trzema samochodami pancernymi BA-64, lecz bez batalionu piechoty zmotoryzowanej i czołgów. W dniu 2 lutego 1945 r. na stację kolejową Rembertów przybyły transporty nr 10477 i 10482 z 45 czołgami T-34-85 z Fabryki Nr 183 w Niżnym Tagilu i Fabryki Nr 112 w Gorki. Następnego dnia, na stację kolejową Rembertów dotarł transport nr 19474 z 20 czołgami T-34-85 z Fabryki Nr 183 w Niżnym Tagilu. Brygada zgrupowała się w rejonie Anina, gdzie przystąpiła do intesywnego szkolenia. Stany osobowe (część załóg i batalion piechoty) uzupełniono żołnierzami polskimi.
W dniu 5 lutego 1945 r. Naczelny Dowódca Wojska Polskiego, gen. broni Michał Rola-Żymierski wydał rozkaz nr 26/Org. o włączeniu w skład Wojska Polskiego radzieckiej 16 Brygady Pancernej, przydzieleniu jej na zaopatrzenie oraz podporządkowaniu dowódcy 2 armii WP. Podstawą wydania rozkazu było zarządzenie Nr 302010 Kwatery Głównej Naczelnego Wodza Armii Czerwonej z dnia 3 października 1944 r.
W dniu 23 lutego 1945 r. żołnierze złożyli przysięgę.
W dniu 5 kwietnia 1945 r. brygada liczyła 1.312 żołnierzy, w tym 250 oficerów, 559 podoficerów i 503 szeregowców. Na uzbrojeniu brygady znajdowało się 438 karabinów i 528 pistoletów maszynowych, 22 ręczne karabiny maszynowe, 4 ciężkie karabiny maszynowe, 9 przeciwlotniczych karabinów maszynowych, 4 armaty 76,2 mm, 18 rusznic przeciwpancernych, 83 samochody i 65 czołgów T-34-85.
W dniu 10 maja 1945 r. brygada liczyła 405 ( 31 % stanu z dnia 5 kwietnia 1945 r. ) żołnierzy, w tym 80 ( 32 % ) oficerów, 184 ( 33 % ) podoficerów i 141 ( 28 % ) szeregowców.
Na uzbrojeniu brygady znajdowały się 72 ( 16 % ) karabiny i 116 ( 22 % ) pistoletów maszynowych, 26 ( 31 % ) samochodów i 20 ( 31 % ) czołgów T-34-85.
Nie wykazano ręcznych, ciężkich i przeciwlotniczych karabinów maszynowych oraz armat 76,2 mm i rusznic przeciwpancernych, co jednoznacznie wskazuje, że zostały bezpowrotnie utracone.
Na podstawie rozkazu Nr 180 ND WP z dnia 19 sierpnia 1945 r. 16 Dnowska Brygada Pancerna otrzymała drugą nazwę wyróżniającą „ Łużycka”.
Na podstawie rozkazu Nr 00510/Org. ND WP z dnia 5 września 1945 r. brygada została podporządkowana dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego i dyslokowana do Szczecina.
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 0248/Org. ND WP z dnia 14 września 1945 r. brygada została przeformowana na etat Nr 5/15 brygady pancernej (czasu pokojowego) o stanie 677 żołnierzy i 6 pracowników wojska. Siłę uderzeniową brygady stanowiły 4 kompanie czołgów zorganizowane w dwa bataliony. Oba bataliony czołgów wspierały kompanie: fizylierów, sztabowa i technicznego zaopatrzenia.
9 Pułk Czołgów Średnich w latach 1946-1967
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 033/Org. ND WP z dnia 6 lutego 1946 r. 16 Brygada Pancerna została przeformowana w 9 Pułk Czołgów Średnich. Pułk został zorganizowany według etatu Nr 5/25 pułku czołgów średnich czasu „P” o stanie 371 żołnierzy i 7 pracowników wojska. W nowym etacie zlikwidowano szczebel batalionu. Liczbę kompani czołgów zredukowano do trzech. Zmniejszono liczbę plutonów w kompanii fizylierów. W miejsce kompanii sztabowej utworzono pluton dowództwa. Liczba czołgów uległa zmniejszeniu z 43 do 32.
W dniu 20 lipca 1946 r. 9 Dnowsko - Łużycki Pułk Czołgów Średnich został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 051/Org. ND WP z dnia 19 lutego 1947 r. pułk został przeformowany na etat Nr 5/33 pułku czołgów T-34/85. Zgodnie z etatem zlikwidowano kompanię fizylierów, a w miejsce plutonu dowództwa zorganizowano kompanię sztabową z plutonem dowodzenia, plutonem saperów i plutonem ochrony.
Na podstawie rozkazu Nr 076/Org. MON z dnia 19 kwietnia 1948 r. pułk przeformowano na etat Nr 5/38 pułku czołgów średnich T-34/85 o stanie 368 żołnierzy i 3 pracowników wojska. W strukturze pułku zorganizowano kompanię szkolną. Etatowa liczba czołgów uległa zwiększeniu z 32 do 35.
Na podstawie rozkazu Nr 0055/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 marca 1949 r. 9 Pułk Czołgów Średnich podporządkowano dowódcy 8 Zmotoryzowanej Dywizji Piechoty i przeformowano na etat Nr 5/43 pułku czołgów Zmotoryzowanej DP o stanie 950 żołnierzy i 26 pracowników kontraktowych.
Na podstawie rozkazu Nr 0013/BPanc. dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 22 kwietnia 1949 r. dowódca Okręgu Wojskowego Nr IV w terminie do 1 lipca 1949 r. rozformował 28 Pułk Artylerii Pancernej w Śremie. Działa wraz z załogami zostały przekazane 9 Pułkowi Czołgów. Zorganizowano z nich batalion dział pancernych SU-85. Pułk w dalszym ciągu stacjonował w garnizonie Słupsk, w kompleksie koszarowym przy ul. Rokossowskiego 45/51 i posługiwał się dotychczasowym numerem jednostki wojskowej „2314”. 8 Zmot. DP wraz z 16 Dywizją Pancerną stanowiła trzon I Korpusu Pancernego.
Na podstawie rozkazu Nr 0054/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 1950 r. 8 Zmotoryzowana Dywizji Piechoty i 16 Dywizja Pancerna, w terminie do 1 października 1950 r. zostały przeformowane na etat Nr 5/64 - 5/76 Dywizji Zmechanizowanej. Zgodnie z cytowanym rozkazem 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/66 o stanie 789 wojskowych i 26 pracowników kontraktowych. Struktura organizacyjna pułku obejmowała 2 bataliony czołgów T-34/85 i batalion dział pancernych ISU-122 oraz kompanię dowodzenia i kompanię fizylierów. Ogółem, według etatu, w pułku powinny znajdować się 64 Czołgi średnie T-34/85 i samobieżne działa pancerne ISU-122 w liczbie 21 egzemplarzy.
Na podstawie rozkazu Nr 0044/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 1951 r. w sprawie przeprowadzenia przez dowódcę Okręgu Wojskowego Nr II reorganizacji jednostek okręgu Dowództwo I Korpusu Pancernego zostało przeformowane na Dowództwo I Korpusu Zmechanizowanego, a jednostki 8 i 16 Dywizji Zmechanizowanej przeniesione na nowe etaty. Zgodnie z wymienionym rozkazem 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/84 o stanie 728 żołnierzy i 12 pracowników cywilnych. Ze składu pułku wyłączono batalion artylerii pancernej, który dyslokowano do Trzebiatowa, gdzie stał się bazą dla formowania 12 Pułku Artylerii Pancernej. Także batalion szkolny został wyłączony ze struktury pułku i usamodzielniony. Nowy pododdział dywizji otrzymał nazwę „ 3 Szkolny Batalion Czołgów”. Według etatu Nr 5/84 utworzono trzeci, skadrowany. batalion czołgów i batalion piechoty zmotoryzowanej.
Na podstawie rozkazu Nr 0056/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 września 1955 r. 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/166 pułku czołgów średnich Dywizji Zmechanizowanej typu A o stanie 690 wojskowych i 20 pracowników cywilnych. W nowej organizacji zrezygnowano ze szczebla batalionu pozostawiając 5 kompanii czołgów, w tym dwie skadrowane. Ponadto w składzie pułku znalazły się następujące pododdziały: kompania piechoty zmotoryzowanej, kompania rozpoznawcza, bateria przeciwlotnicza, pluton łączności, pluton saperów, pluton transportowo – gospodarczy i drużyna rozpoznania chemicznego. Zgodnie z nowym etatem na uzbrojeniu pułku powinno znaleźć się 55 czołgów średnich T-54 i jeden transporter opancerzony BTR-152. W praktyce jednostka dysponowała czołgami T-34/85.
W tym samym okresie czasu 8 DZ została wyłączona z I Korpusu Zmechanizowanego i podporządkowana dowódcy I Korpusu Armijnego w Wałczu. (rozkaz Nr 0058/Org. MON z dnia 19 września 1955 r.).
16 Pułk Czołgów Średnich w latach 1967-1989
Na podstawie rozkazu Nr 025/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 1967 r. w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek 9 Łużycki Pułk Czołgów Średnich przejął dziedzictwo tradycji 16 Dnowsko-Łużyckiej Brygady Pancernej i został przemianowany na 16 Dnowsko-Łużycki Pułk Czołgów Średnich (Dz. Roz. Tjn. MON Nr 10, poz. 53).
16 Pułk Zmechanizowany w latach 1989-1994
W 1989 r. 16 pczśr. został przeformowany w 16 Pułk Zmechanizowany (Jednostka Wojskowa 3706).
Z dniem 26 lipca 1992 r., na podstawie decyzji Nr 57/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 1992 r. pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Ułanów Wielkopolskich” i imię gen. Gustawa Orlicz-Dreszera oraz przyjął dziedzictwo tradycji:
2 Wielkopolska Brygada Kawalerii Narodowej (1789 – 1794),
16 Pułk Ułanów (1809 – 1814),
1 Pułk Jazdy Kaliskiej (1830 – 1831),
16 Pułk Ułanów Wielkopolskich im. gen. Gustawa Orlicz – Dreszera.
1 maja 1994 roku na bazie 16 Pułku Zmechanizowanego Ułanów Wielkopolskich im. gen. Gustawa Orlicz – Dreszera oraz 34 Batalionu Obrony Wybrzeża i 1 batalionu zmechanizowanego 36 Pułku Zmechanizowanego powstała 7 Brygada Zmechanizowana.
Czołgi rozformowanego 16 Pułku Zmechanizowanego przekazano 3 Brygadzie Pancernej z Trzebiatowa. Brygada otrzymała numer jednostki wojskowej „1872”.
Z dniem 26 lipca 1994 r., na podstawie decyzji Nr 77/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 sierpnia 1994 r. 7 BZ otrzymała nazwę wyróżniającą "Pomorska" i imię gen. bryg. Stanisława Grzmot-Skotnickiego (Dz. Rozk. MON 1994, poz. 80). Tą samą decyzją dzień 26 lipca (rocznica bitwy stoczonej w 1920 r. pod Szczurowicami) ustanowiono dorocznym świętem brygady.
Obsada personalna
dowódca brygady (командир бригады):
płk Iwan Cybin (полк. Иван Григорьевич Цибин) 15.09.1941 - 14.10.1941
płk Iwan Barysznikow (полк. Иван Николаевич Барышников) 15.10.1941 - 23.04.1942
ppłk Włodzimierz Pietrowski (подполк. Владимир Герасимович Петровский) 24.04.1942 - 24.09.1942
płk / gen. bryg. Korniej Iwanow (полк. / генерал-майор Корней Иванович Иванов) 25.09.1942 - 1.10.1943
płk Kirył Urwanow (полк. Кирилл Осипович Урванов) 02.10.1943 - 01.09.1944
płk Michał Kudriawcew (полк. Михаил Aгeевйч Кудрявцев) do 22.04.1945
ppłk Ławizin (подполк. Лавизин) od 22.04.1945
zastępca dowódcy brygady do spraw liniowych (заместитель командира бригады по строевой части)
płk Piotr Biełow (полк. Петр Дмитриевич Белов)
płk Iwan Barysznikow (полк. Иван Николаевич Барышников)
ppłk Ławizin (подполк. Лавизин) do 22.04.1945
mjr Wsiewołod Gorczakow (Гoрчаков) od 28.04.1945
komisarz wojskowy (военком бригады):
płk Aleksander Kuzniecow (полк. комиссар Александр Логинович Кузнецов)
zastępca dowódcy brygady do spraw politycznych (заместитель командира бригады по политической части):
mjr Szatochin (майор Шатохин)
zastępca dowódcy brygady do spraw technicznych (заместитель командира бригады по технической части):
ppłk Wiktor Demjanow (подполк. Виктор Михаилович Дэмянов) Дэймянов
szef sztabu brygady (начальник штаба бригады)
mjr Mikołaj Makarow (майор Николай Константинович Макаров) do końca wojny
pomocnik szefa sztabu brygady (помощник начальникa штаба бригады)
mjr Piotr Timczenko (
dowódca batalionu czołgów (командир батальонa)
mjr Wiktor Fiodorczenko
Źródła
Jerzy Magnuski, Wozy bojowe LWP 1943-1983, Warszawa 1985,
Stanisław Komornicki, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Tom 3. Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych, Warszawa 1987,
Jerzy Kajetanowicz, Polskie Wojska Lądowe w latach 1945-1960, Toruń 2004,
Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne 1945-1956, Warszawa 2003,
Franciszek Skibiński, Wojska pancerne w II wojnie światowej, Warszawa 1982,
Pytania.
16 BPanc. została zniszczona w dniu 22 kwietnia 1945 r., w okrążeniu pod m. Förstgen.
Czy sztandar brygady został zniszczony?
Czy był to sztandar radziecki?
Kiedy 16 BPanc. została dyslokowana do Szczecina?
W jakim kompleksie koszarowym została rozlokowana w Szczecinie?
Pozdrawiam
Grzegorz
16 Dnowsko-Łużycka Brygada Pancerna
16 oтдельная Дновско – Лужыцкая Краснознаменная oтдельная танковая бригада
16 BPanc. w latach 1941-1946
16 Brygada Pancerna została sformowana z dniem 15 sierpnia 1941 r. we Włodzimierzu (?)
na bazie 34 Dywizji Pancernej 8 Korpusu Zmechanizowanego RKKA.
Brygadzie nadano numer poczty polowej (Войсковая часть полевая почта №) „57908”.
W latach 1941-1945 brygada była podporządkowana następującym armiom i frontom ACz:
1 października 1941 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 lipca 1942 r. w składzie 54 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 października 1942 r. w składzie 8 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1943 r. w składzie 2 Armii Uderzeniowej Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1943 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Wołchowskiego,
1 lipca 1943 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Wołchowskiego,
1 października 1943 r. w składzie 59 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 stycznia 1944 r. w składzie 59 Armii Frontu Wołchowskiego,
1 kwietnia 1944 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Leningradzkiego,
1 lipca 1944 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy Frontu Nadbałtyckiego,
1 października 1944 r. w składzie 67 Armii 3 Frontu Nadbałtyckiego,
1 stycznia 1945 r. w składzie Białorusko-Litewskiego Okręgu Wojskowego,
1 kwietnia 1945 r. w bezpośrednim podporządkowaniu dowódcy 1 Frontu Ukraińskiego.
W dniu 24 lutego 1944 r. brygada, w ramach operacji leningradzko- nowogródzkiej uczestniczyła w walkach o wyzwolenie miasta Dno, w obwodzie pskowskim. Na podstawie rozkazu ND ACz brygada od dnia 24 lutego 1944 r. nosiła nazwę wyróżniającą „Dnowska”.
W dniu 1 lutego 1945 r. do Rembertowa z Białoruskiego Obozu Czołgowego w Bobrujsku (Obwód mohylewski), transportem kolejowym nr 10001, przybyło Dowództwo 16 BPanc. z kadrą podległych pododdziałów i trzema samochodami pancernymi BA-64, lecz bez batalionu piechoty zmotoryzowanej i czołgów. W dniu 2 lutego 1945 r. na stację kolejową Rembertów przybyły transporty nr 10477 i 10482 z 45 czołgami T-34-85 z Fabryki Nr 183 w Niżnym Tagilu i Fabryki Nr 112 w Gorki. Następnego dnia, na stację kolejową Rembertów dotarł transport nr 19474 z 20 czołgami T-34-85 z Fabryki Nr 183 w Niżnym Tagilu. Brygada zgrupowała się w rejonie Anina, gdzie przystąpiła do intesywnego szkolenia. Stany osobowe (część załóg i batalion piechoty) uzupełniono żołnierzami polskimi.
W dniu 5 lutego 1945 r. Naczelny Dowódca Wojska Polskiego, gen. broni Michał Rola-Żymierski wydał rozkaz nr 26/Org. o włączeniu w skład Wojska Polskiego radzieckiej 16 Brygady Pancernej, przydzieleniu jej na zaopatrzenie oraz podporządkowaniu dowódcy 2 armii WP. Podstawą wydania rozkazu było zarządzenie Nr 302010 Kwatery Głównej Naczelnego Wodza Armii Czerwonej z dnia 3 października 1944 r.
W dniu 23 lutego 1945 r. żołnierze złożyli przysięgę.
W dniu 5 kwietnia 1945 r. brygada liczyła 1.312 żołnierzy, w tym 250 oficerów, 559 podoficerów i 503 szeregowców. Na uzbrojeniu brygady znajdowało się 438 karabinów i 528 pistoletów maszynowych, 22 ręczne karabiny maszynowe, 4 ciężkie karabiny maszynowe, 9 przeciwlotniczych karabinów maszynowych, 4 armaty 76,2 mm, 18 rusznic przeciwpancernych, 83 samochody i 65 czołgów T-34-85.
W dniu 10 maja 1945 r. brygada liczyła 405 ( 31 % stanu z dnia 5 kwietnia 1945 r. ) żołnierzy, w tym 80 ( 32 % ) oficerów, 184 ( 33 % ) podoficerów i 141 ( 28 % ) szeregowców.
Na uzbrojeniu brygady znajdowały się 72 ( 16 % ) karabiny i 116 ( 22 % ) pistoletów maszynowych, 26 ( 31 % ) samochodów i 20 ( 31 % ) czołgów T-34-85.
Nie wykazano ręcznych, ciężkich i przeciwlotniczych karabinów maszynowych oraz armat 76,2 mm i rusznic przeciwpancernych, co jednoznacznie wskazuje, że zostały bezpowrotnie utracone.
Na podstawie rozkazu Nr 180 ND WP z dnia 19 sierpnia 1945 r. 16 Dnowska Brygada Pancerna otrzymała drugą nazwę wyróżniającą „ Łużycka”.
Na podstawie rozkazu Nr 00510/Org. ND WP z dnia 5 września 1945 r. brygada została podporządkowana dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego i dyslokowana do Szczecina.
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 0248/Org. ND WP z dnia 14 września 1945 r. brygada została przeformowana na etat Nr 5/15 brygady pancernej (czasu pokojowego) o stanie 677 żołnierzy i 6 pracowników wojska. Siłę uderzeniową brygady stanowiły 4 kompanie czołgów zorganizowane w dwa bataliony. Oba bataliony czołgów wspierały kompanie: fizylierów, sztabowa i technicznego zaopatrzenia.
9 Pułk Czołgów Średnich w latach 1946-1967
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 033/Org. ND WP z dnia 6 lutego 1946 r. 16 Brygada Pancerna została przeformowana w 9 Pułk Czołgów Średnich. Pułk został zorganizowany według etatu Nr 5/25 pułku czołgów średnich czasu „P” o stanie 371 żołnierzy i 7 pracowników wojska. W nowym etacie zlikwidowano szczebel batalionu. Liczbę kompani czołgów zredukowano do trzech. Zmniejszono liczbę plutonów w kompanii fizylierów. W miejsce kompanii sztabowej utworzono pluton dowództwa. Liczba czołgów uległa zmniejszeniu z 43 do 32.
W dniu 20 lipca 1946 r. 9 Dnowsko - Łużycki Pułk Czołgów Średnich został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 051/Org. ND WP z dnia 19 lutego 1947 r. pułk został przeformowany na etat Nr 5/33 pułku czołgów T-34/85. Zgodnie z etatem zlikwidowano kompanię fizylierów, a w miejsce plutonu dowództwa zorganizowano kompanię sztabową z plutonem dowodzenia, plutonem saperów i plutonem ochrony.
Na podstawie rozkazu Nr 076/Org. MON z dnia 19 kwietnia 1948 r. pułk przeformowano na etat Nr 5/38 pułku czołgów średnich T-34/85 o stanie 368 żołnierzy i 3 pracowników wojska. W strukturze pułku zorganizowano kompanię szkolną. Etatowa liczba czołgów uległa zwiększeniu z 32 do 35.
Na podstawie rozkazu Nr 0055/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 marca 1949 r. 9 Pułk Czołgów Średnich podporządkowano dowódcy 8 Zmotoryzowanej Dywizji Piechoty i przeformowano na etat Nr 5/43 pułku czołgów Zmotoryzowanej DP o stanie 950 żołnierzy i 26 pracowników kontraktowych.
Na podstawie rozkazu Nr 0013/BPanc. dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 22 kwietnia 1949 r. dowódca Okręgu Wojskowego Nr IV w terminie do 1 lipca 1949 r. rozformował 28 Pułk Artylerii Pancernej w Śremie. Działa wraz z załogami zostały przekazane 9 Pułkowi Czołgów. Zorganizowano z nich batalion dział pancernych SU-85. Pułk w dalszym ciągu stacjonował w garnizonie Słupsk, w kompleksie koszarowym przy ul. Rokossowskiego 45/51 i posługiwał się dotychczasowym numerem jednostki wojskowej „2314”. 8 Zmot. DP wraz z 16 Dywizją Pancerną stanowiła trzon I Korpusu Pancernego.
Na podstawie rozkazu Nr 0054/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 1950 r. 8 Zmotoryzowana Dywizji Piechoty i 16 Dywizja Pancerna, w terminie do 1 października 1950 r. zostały przeformowane na etat Nr 5/64 - 5/76 Dywizji Zmechanizowanej. Zgodnie z cytowanym rozkazem 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/66 o stanie 789 wojskowych i 26 pracowników kontraktowych. Struktura organizacyjna pułku obejmowała 2 bataliony czołgów T-34/85 i batalion dział pancernych ISU-122 oraz kompanię dowodzenia i kompanię fizylierów. Ogółem, według etatu, w pułku powinny znajdować się 64 Czołgi średnie T-34/85 i samobieżne działa pancerne ISU-122 w liczbie 21 egzemplarzy.
Na podstawie rozkazu Nr 0044/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 1951 r. w sprawie przeprowadzenia przez dowódcę Okręgu Wojskowego Nr II reorganizacji jednostek okręgu Dowództwo I Korpusu Pancernego zostało przeformowane na Dowództwo I Korpusu Zmechanizowanego, a jednostki 8 i 16 Dywizji Zmechanizowanej przeniesione na nowe etaty. Zgodnie z wymienionym rozkazem 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/84 o stanie 728 żołnierzy i 12 pracowników cywilnych. Ze składu pułku wyłączono batalion artylerii pancernej, który dyslokowano do Trzebiatowa, gdzie stał się bazą dla formowania 12 Pułku Artylerii Pancernej. Także batalion szkolny został wyłączony ze struktury pułku i usamodzielniony. Nowy pododdział dywizji otrzymał nazwę „ 3 Szkolny Batalion Czołgów”. Według etatu Nr 5/84 utworzono trzeci, skadrowany. batalion czołgów i batalion piechoty zmotoryzowanej.
Na podstawie rozkazu Nr 0056/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 września 1955 r. 9 Pułk Czołgów Średnich został przeformowany na etat Nr 5/166 pułku czołgów średnich Dywizji Zmechanizowanej typu A o stanie 690 wojskowych i 20 pracowników cywilnych. W nowej organizacji zrezygnowano ze szczebla batalionu pozostawiając 5 kompanii czołgów, w tym dwie skadrowane. Ponadto w składzie pułku znalazły się następujące pododdziały: kompania piechoty zmotoryzowanej, kompania rozpoznawcza, bateria przeciwlotnicza, pluton łączności, pluton saperów, pluton transportowo – gospodarczy i drużyna rozpoznania chemicznego. Zgodnie z nowym etatem na uzbrojeniu pułku powinno znaleźć się 55 czołgów średnich T-54 i jeden transporter opancerzony BTR-152. W praktyce jednostka dysponowała czołgami T-34/85.
W tym samym okresie czasu 8 DZ została wyłączona z I Korpusu Zmechanizowanego i podporządkowana dowódcy I Korpusu Armijnego w Wałczu. (rozkaz Nr 0058/Org. MON z dnia 19 września 1955 r.).
16 Pułk Czołgów Średnich w latach 1967-1989
Na podstawie rozkazu Nr 025/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 1967 r. w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek 9 Łużycki Pułk Czołgów Średnich przejął dziedzictwo tradycji 16 Dnowsko-Łużyckiej Brygady Pancernej i został przemianowany na 16 Dnowsko-Łużycki Pułk Czołgów Średnich (Dz. Roz. Tjn. MON Nr 10, poz. 53).
16 Pułk Zmechanizowany w latach 1989-1994
W 1989 r. 16 pczśr. został przeformowany w 16 Pułk Zmechanizowany (Jednostka Wojskowa 3706).
Z dniem 26 lipca 1992 r., na podstawie decyzji Nr 57/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 1992 r. pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Ułanów Wielkopolskich” i imię gen. Gustawa Orlicz-Dreszera oraz przyjął dziedzictwo tradycji:
2 Wielkopolska Brygada Kawalerii Narodowej (1789 – 1794),
16 Pułk Ułanów (1809 – 1814),
1 Pułk Jazdy Kaliskiej (1830 – 1831),
16 Pułk Ułanów Wielkopolskich im. gen. Gustawa Orlicz – Dreszera.
1 maja 1994 roku na bazie 16 Pułku Zmechanizowanego Ułanów Wielkopolskich im. gen. Gustawa Orlicz – Dreszera oraz 34 Batalionu Obrony Wybrzeża i 1 batalionu zmechanizowanego 36 Pułku Zmechanizowanego powstała 7 Brygada Zmechanizowana.
Czołgi rozformowanego 16 Pułku Zmechanizowanego przekazano 3 Brygadzie Pancernej z Trzebiatowa. Brygada otrzymała numer jednostki wojskowej „1872”.
Z dniem 26 lipca 1994 r., na podstawie decyzji Nr 77/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 sierpnia 1994 r. 7 BZ otrzymała nazwę wyróżniającą "Pomorska" i imię gen. bryg. Stanisława Grzmot-Skotnickiego (Dz. Rozk. MON 1994, poz. 80). Tą samą decyzją dzień 26 lipca (rocznica bitwy stoczonej w 1920 r. pod Szczurowicami) ustanowiono dorocznym świętem brygady.
Obsada personalna
dowódca brygady (командир бригады):
płk Iwan Cybin (полк. Иван Григорьевич Цибин) 15.09.1941 - 14.10.1941
płk Iwan Barysznikow (полк. Иван Николаевич Барышников) 15.10.1941 - 23.04.1942
ppłk Włodzimierz Pietrowski (подполк. Владимир Герасимович Петровский) 24.04.1942 - 24.09.1942
płk / gen. bryg. Korniej Iwanow (полк. / генерал-майор Корней Иванович Иванов) 25.09.1942 - 1.10.1943
płk Kirył Urwanow (полк. Кирилл Осипович Урванов) 02.10.1943 - 01.09.1944
płk Michał Kudriawcew (полк. Михаил Aгeевйч Кудрявцев) do 22.04.1945
ppłk Ławizin (подполк. Лавизин) od 22.04.1945
zastępca dowódcy brygady do spraw liniowych (заместитель командира бригады по строевой части)
płk Piotr Biełow (полк. Петр Дмитриевич Белов)
płk Iwan Barysznikow (полк. Иван Николаевич Барышников)
ppłk Ławizin (подполк. Лавизин) do 22.04.1945
mjr Wsiewołod Gorczakow (Гoрчаков) od 28.04.1945
komisarz wojskowy (военком бригады):
płk Aleksander Kuzniecow (полк. комиссар Александр Логинович Кузнецов)
zastępca dowódcy brygady do spraw politycznych (заместитель командира бригады по политической части):
mjr Szatochin (майор Шатохин)
zastępca dowódcy brygady do spraw technicznych (заместитель командира бригады по технической части):
ppłk Wiktor Demjanow (подполк. Виктор Михаилович Дэмянов) Дэймянов
szef sztabu brygady (начальник штаба бригады)
mjr Mikołaj Makarow (майор Николай Константинович Макаров) do końca wojny
pomocnik szefa sztabu brygady (помощник начальникa штаба бригады)
mjr Piotr Timczenko (
dowódca batalionu czołgów (командир батальонa)
mjr Wiktor Fiodorczenko
Źródła
Jerzy Magnuski, Wozy bojowe LWP 1943-1983, Warszawa 1985,
Stanisław Komornicki, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Tom 3. Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych, Warszawa 1987,
Jerzy Kajetanowicz, Polskie Wojska Lądowe w latach 1945-1960, Toruń 2004,
Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne 1945-1956, Warszawa 2003,
Franciszek Skibiński, Wojska pancerne w II wojnie światowej, Warszawa 1982,
Pytania.
16 BPanc. została zniszczona w dniu 22 kwietnia 1945 r., w okrążeniu pod m. Förstgen.
Czy sztandar brygady został zniszczony?
Czy był to sztandar radziecki?
Kiedy 16 BPanc. została dyslokowana do Szczecina?
W jakim kompleksie koszarowym została rozlokowana w Szczecinie?
Pozdrawiam
Grzegorz
Pułk czołgów ze Słupska
#7Cześć Grzegorz !
Ciekawe informacje.
Dokładnej daty dyslokacji 16. BPanc do Szczecina nie znam.
Sądzę jednak, że dyslokacja ta miała miejsce w lecie 1945r.
W garnizonie Szczecin 16. BPanc /9.pcz - zakwaterowano w kompleksie koszarowym przy ul. Wojska Polskiego 250.
Pozdrawiam.
K. P.
Ciekawe informacje.
Dokładnej daty dyslokacji 16. BPanc do Szczecina nie znam.
Sądzę jednak, że dyslokacja ta miała miejsce w lecie 1945r.
W garnizonie Szczecin 16. BPanc /9.pcz - zakwaterowano w kompleksie koszarowym przy ul. Wojska Polskiego 250.
Pozdrawiam.
K. P.
Pułk czołgów ze Słupska
#8Cześć!
Dziękuję za informacje o miejscu stacjonowania w garnizonie Szczecin.
Z chwilą włączenia w skład WP 16 BPanc. była organizowana na podstawie radzieckiego etatu wojennego brygady pancernej nr 010/500 – 010/506 o ogólnym stanie 1354 żołnierzy. Zgodnie z etatem w skład brygady wchodziły następujące pododdziały:
*dowództwo brygady wg etatu nr 010/500 o stanie 54 żołnierzy,
**1 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**2 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**3 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**zmotoryzowany batalion strzelców wg etatu nr 010/502 o stanie 507 żołnierzy,
**kompania przeciwlotniczych karabinów maszynowych wg etatu nr 010/503 o stanie 48 żołnierzy,
**kompania dowodzenia wg etatu nr 010/504 o stanie 164 żołnierzy,
**kompania technicznego zaopatrzenia wg etatu nr 010/505 o stanie 123 żołnierzy,
**pluton medyczno – sanitarny wg etatu nr 010/506 o stanie 14 żołnierzy,
W skład każdego batalionu czołgów wchodziły:
*dowództwo + załoga czołgu dowódcy batalionu,
*1 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*2 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*3 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*pluton technicznego zaopatrzenia o stanie 27 żołnierzy,
*drużyna gospodarcza o stanie 5 żołnierzy,
*batalionowy punkt medyczny o stanie 4 żołnierzy.
Struktura organizacyjna zmotoryzowanego batalionu strzelców (w WP nazywany batalionem fizylierów) przedstawiała się następująco:
*dowództwo,
*1 kompania desantu czołgowego o stanie 95 żołnierzy,
*2 kompania automatczyków o stanie 101 żołnierzy,
*3 kompania automatczyków o stanie 101 żołnierzy,
*kompania rusznic przeciwpancernych o stanie 52 żołnierzy,
*kompania moździerzy o stanie 42 żołnierzy,
*bateria armat przeciwpancernych o stanie 44 żołnierzy,
*pluton zaopatrzenia o stanie 44 żołnierzy,
*batalionowy punkt medyczny o stanie 6 żołnierzy.
Kompania dowodzenia liczyła pięć plutonów: łączności z 2 czołgami T-34/85, rozpoznawczy z 3 samochodami pancernymi BA-64, saperów, ochrony sztabu i gospodarczy.
Kompania technicznego zaopatrzenia liczyła cztery plutony: remontu maszyn bojowych i samochodów, pluton dowozu materiałów pędnych, pluton dowozu amunicji i robót specjalnych.
Pozdrawiam
Grzegorz
Dziękuję za informacje o miejscu stacjonowania w garnizonie Szczecin.
Z chwilą włączenia w skład WP 16 BPanc. była organizowana na podstawie radzieckiego etatu wojennego brygady pancernej nr 010/500 – 010/506 o ogólnym stanie 1354 żołnierzy. Zgodnie z etatem w skład brygady wchodziły następujące pododdziały:
*dowództwo brygady wg etatu nr 010/500 o stanie 54 żołnierzy,
**1 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**2 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**3 batalion czołgów wg etatu nr 010/501 o stanie 148 żołnierzy,
**zmotoryzowany batalion strzelców wg etatu nr 010/502 o stanie 507 żołnierzy,
**kompania przeciwlotniczych karabinów maszynowych wg etatu nr 010/503 o stanie 48 żołnierzy,
**kompania dowodzenia wg etatu nr 010/504 o stanie 164 żołnierzy,
**kompania technicznego zaopatrzenia wg etatu nr 010/505 o stanie 123 żołnierzy,
**pluton medyczno – sanitarny wg etatu nr 010/506 o stanie 14 żołnierzy,
W skład każdego batalionu czołgów wchodziły:
*dowództwo + załoga czołgu dowódcy batalionu,
*1 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*2 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*3 kompania czołgów a. 3 plutony czołgów a. 3 załogi czołgów + załoga czołgu dowódcy kompanii,
*pluton technicznego zaopatrzenia o stanie 27 żołnierzy,
*drużyna gospodarcza o stanie 5 żołnierzy,
*batalionowy punkt medyczny o stanie 4 żołnierzy.
Struktura organizacyjna zmotoryzowanego batalionu strzelców (w WP nazywany batalionem fizylierów) przedstawiała się następująco:
*dowództwo,
*1 kompania desantu czołgowego o stanie 95 żołnierzy,
*2 kompania automatczyków o stanie 101 żołnierzy,
*3 kompania automatczyków o stanie 101 żołnierzy,
*kompania rusznic przeciwpancernych o stanie 52 żołnierzy,
*kompania moździerzy o stanie 42 żołnierzy,
*bateria armat przeciwpancernych o stanie 44 żołnierzy,
*pluton zaopatrzenia o stanie 44 żołnierzy,
*batalionowy punkt medyczny o stanie 6 żołnierzy.
Kompania dowodzenia liczyła pięć plutonów: łączności z 2 czołgami T-34/85, rozpoznawczy z 3 samochodami pancernymi BA-64, saperów, ochrony sztabu i gospodarczy.
Kompania technicznego zaopatrzenia liczyła cztery plutony: remontu maszyn bojowych i samochodów, pluton dowozu materiałów pędnych, pluton dowozu amunicji i robót specjalnych.
Pozdrawiam
Grzegorz
Pułk czołgów ze Słupska
#9Chyba z tym utworzeniem brygady w sierpniu jest coś nie tak:
Государственный Комитет Обороны
Постановление № ГКО-671сс от 13.09.41.
Москва, Кремль.
О формировании танковых бригад в сентябре с.г.
Государственный Комитет Обороны постановляет:
1. Обязать ГАБТУ формировать танковые бригады в следующем составе танков:
КВ - 7 шт.
Т-34 - 22
Т-60 или БТ, или Т-26 - 32
Б/а - 15
При отсутствии бронеавтомобилей формирование бригад не задерживать.
2. Обязать ГАБТУ обеспечить в сентябре месяце с.г. формирование танковых бригад в следующие сроки:
14.09.41 - танковая бригада № 1
15.09.41 - танковая бригада № 2
16.09.41 - танковая бригада № 8
17.09.41 - танковая бригада № 15
18.09.41 - танковая бригада № 7
19.09.41 - танковая бригада № 16
20.09.41 - танковая бригада № 4
21.09.41 - танковая бригада № 10
22.09.41 - танковая бригада № 6,
23.09.41 - танковая бригада № 5
24.09.41 - танковая бригада № 9
28.09.41 - танковая бригада № 12
29.09.41 - танковая бригада № 14
30.09.41 - танковая бригада № 13.
Государственный Комитет Обороны
Постановление № ГКО-671сс от 13.09.41.
Москва, Кремль.
О формировании танковых бригад в сентябре с.г.
Государственный Комитет Обороны постановляет:
1. Обязать ГАБТУ формировать танковые бригады в следующем составе танков:
КВ - 7 шт.
Т-34 - 22
Т-60 или БТ, или Т-26 - 32
Б/а - 15
При отсутствии бронеавтомобилей формирование бригад не задерживать.
2. Обязать ГАБТУ обеспечить в сентябре месяце с.г. формирование танковых бригад в следующие сроки:
14.09.41 - танковая бригада № 1
15.09.41 - танковая бригада № 2
16.09.41 - танковая бригада № 8
17.09.41 - танковая бригада № 15
18.09.41 - танковая бригада № 7
19.09.41 - танковая бригада № 16
20.09.41 - танковая бригада № 4
21.09.41 - танковая бригада № 10
22.09.41 - танковая бригада № 6,
23.09.41 - танковая бригада № 5
24.09.41 - танковая бригада № 9
28.09.41 - танковая бригада № 12
29.09.41 - танковая бригада № 14
30.09.41 - танковая бригада № 13.
Pułk czołgów ze Słupska
#10Przyczynek - wspomnienia:
Николай Алексеевич ЯКИМАНСКИЙ
Сигнал к атаке -- выстрел танковой пушки
После окончания Сызранского танкового училища мне было присвоено звание лейтенанта. В октябре 1941 года я в составе довольно большой группы выпускников училища был направлен на Ленинградский фронт. При распределении в штабе 54-й армии меня зачислили в 16-ю танковую бригаду.
Бригада прибыла на Ленинградский франт в сентябре 1941 годи и с ходу вступила в бой с противником в районе Синявинских болот. В этих боях бригада потеряла почти все танки.
В начале ноября 1941 года, передав оставшиеся боеспособные танки 122-й танковой бригаде, ниши бригада получила задание перейти к обороне на широком фронте и не допустить прорыва противника к южному побережью Ладожского озера.
Я командовал танковым взводом. В моем распоряжении находились три экипажа легких танков (девять человек). Боевые действия вели в пешем строю («пеше» — по-танковому). Оборону занимали в основном на подступах к населенным пунктам.
Входе Тихвинской наступательной операции (10 ноября —30 декабря 1941 года) личный состав бригады во взаимодействии с пехотными частями не
допустили прорыва противника к городу Волхову и железнодорожной станции
Войвокало. Особенно ожесточенные бои велись за гору Пушечную, сохранившую свое название со времен Петра 1. С целью захвата этой высоты в бригаде был создан специальный отряд под командованием командира танкового батальона капитана Н.Н. Юренкова. В ночь на новый, 1942 год отряд вышел в тыл противника и завершил его разгром. В этом бою я находился в распоряжении командира отряда и осуществлял связь со штабом бригады. За участие в боях в Тихвинской наступательной операции получил медаль «За отвагу», а в феврале 1942 года мне присвоили звание старшего лейтенанта.
В январе 1942 года 16-я танковая бригада перегруппируется в район железнодорожной станции Погостье и в составе 54-й армии принимает участие в Лю-банской наступательной операции (7'января—30апреля 1942года). Я занимал должность командира танка Т-34. В этой операции мой танк совместно с пехотой занимал оборону на одном из флангов участка прорыва наших войск. В июне 1942 года меня переводят в штаб бригады на должность офицера связи.
По новому штатному расписанию в состав штаба бригады были включены три офицера связи. Один находился при командире бригады, второй — с начальником штаба бригады, третий осуществлял связь с вышестоящим штабом.
Находясь на должности офицера связи при начальнике штаба бригады, мне приходилось собирать и докладывать начальнику штаба данные об обстановке, составлять донесения и своевременно представлять их в вышестоящий штаб, организовывать взаимодействие с пехотой и артиллерией, контролировать своевременный подвоз горючего и боеприпасов для танков и решать другие вопросы.
Летом и осенью 1942 года 16-я танковая бригада принимала активное участие в Синявинской наступательной операции, а в январе 1943 года в прорыве блокады Ленинграда (12—18января 1943 года) и дальнейшем развитии наступления на Синявинском направлении. За участие в боевых действиях по прорыву блокады Ленинграда я получил орден Красной Звезды и медаль «За оборону Ленинграда», а в ноябре 1943 года мне было присвоено звание капитана. Осенью 1943 года 16-я танковая бригада перегруппируется в район Новгорода и входит в состав 59-й армии Волховского фронта.
В январе — марте 1944 года бригада принимала активное участие в Ле-нинградско-Новгородской операции. В ходе этой операции я был с командиром бригады. Передавал его приказы и указания командирам батальонов и рот непосредственно на поле боя, организовывал взаимодействие с пехотой, артиллерией и даже с авиацией, добывал данные о противнике и многое другое.
Был такой случай. При подходе к железнодорожной станции Дно командир бригады поставил командирам батальонов задачу и сказал, что он даст сигнал о начале атаки по радио. На подступах к железнодорожной станции при налете авиации противника радиостанция командирского танка вышла из строя. Необходимо было срочно начинать атаку, так как противник приступил к отводу войск со станции Дно. Командир бригады приказал мне сесть в его танк, выйти на ближайшую высоту и открыть огонь по железнодорожным эшелонам. Выйдя на высоту, я успел сделать всего два выстрела, когда у нашего танка разорвался немецкий снаряд и меня контузило во второй раз (первую контузию я получил осенью 1942 года). Однако выстрелы танка послужили сигналом начала атаки для командиров батальонов.
Станция Дно 24 февраля была освобождена от противника. Бригада захватила большие трофеи.
Николай Алексеевич ЯКИМАНСКИЙ
Сигнал к атаке -- выстрел танковой пушки
После окончания Сызранского танкового училища мне было присвоено звание лейтенанта. В октябре 1941 года я в составе довольно большой группы выпускников училища был направлен на Ленинградский фронт. При распределении в штабе 54-й армии меня зачислили в 16-ю танковую бригаду.
Бригада прибыла на Ленинградский франт в сентябре 1941 годи и с ходу вступила в бой с противником в районе Синявинских болот. В этих боях бригада потеряла почти все танки.
В начале ноября 1941 года, передав оставшиеся боеспособные танки 122-й танковой бригаде, ниши бригада получила задание перейти к обороне на широком фронте и не допустить прорыва противника к южному побережью Ладожского озера.
Я командовал танковым взводом. В моем распоряжении находились три экипажа легких танков (девять человек). Боевые действия вели в пешем строю («пеше» — по-танковому). Оборону занимали в основном на подступах к населенным пунктам.
Входе Тихвинской наступательной операции (10 ноября —30 декабря 1941 года) личный состав бригады во взаимодействии с пехотными частями не
допустили прорыва противника к городу Волхову и железнодорожной станции
Войвокало. Особенно ожесточенные бои велись за гору Пушечную, сохранившую свое название со времен Петра 1. С целью захвата этой высоты в бригаде был создан специальный отряд под командованием командира танкового батальона капитана Н.Н. Юренкова. В ночь на новый, 1942 год отряд вышел в тыл противника и завершил его разгром. В этом бою я находился в распоряжении командира отряда и осуществлял связь со штабом бригады. За участие в боях в Тихвинской наступательной операции получил медаль «За отвагу», а в феврале 1942 года мне присвоили звание старшего лейтенанта.
В январе 1942 года 16-я танковая бригада перегруппируется в район железнодорожной станции Погостье и в составе 54-й армии принимает участие в Лю-банской наступательной операции (7'января—30апреля 1942года). Я занимал должность командира танка Т-34. В этой операции мой танк совместно с пехотой занимал оборону на одном из флангов участка прорыва наших войск. В июне 1942 года меня переводят в штаб бригады на должность офицера связи.
По новому штатному расписанию в состав штаба бригады были включены три офицера связи. Один находился при командире бригады, второй — с начальником штаба бригады, третий осуществлял связь с вышестоящим штабом.
Находясь на должности офицера связи при начальнике штаба бригады, мне приходилось собирать и докладывать начальнику штаба данные об обстановке, составлять донесения и своевременно представлять их в вышестоящий штаб, организовывать взаимодействие с пехотой и артиллерией, контролировать своевременный подвоз горючего и боеприпасов для танков и решать другие вопросы.
Летом и осенью 1942 года 16-я танковая бригада принимала активное участие в Синявинской наступательной операции, а в январе 1943 года в прорыве блокады Ленинграда (12—18января 1943 года) и дальнейшем развитии наступления на Синявинском направлении. За участие в боевых действиях по прорыву блокады Ленинграда я получил орден Красной Звезды и медаль «За оборону Ленинграда», а в ноябре 1943 года мне было присвоено звание капитана. Осенью 1943 года 16-я танковая бригада перегруппируется в район Новгорода и входит в состав 59-й армии Волховского фронта.
В январе — марте 1944 года бригада принимала активное участие в Ле-нинградско-Новгородской операции. В ходе этой операции я был с командиром бригады. Передавал его приказы и указания командирам батальонов и рот непосредственно на поле боя, организовывал взаимодействие с пехотой, артиллерией и даже с авиацией, добывал данные о противнике и многое другое.
Был такой случай. При подходе к железнодорожной станции Дно командир бригады поставил командирам батальонов задачу и сказал, что он даст сигнал о начале атаки по радио. На подступах к железнодорожной станции при налете авиации противника радиостанция командирского танка вышла из строя. Необходимо было срочно начинать атаку, так как противник приступил к отводу войск со станции Дно. Командир бригады приказал мне сесть в его танк, выйти на ближайшую высоту и открыть огонь по железнодорожным эшелонам. Выйдя на высоту, я успел сделать всего два выстрела, когда у нашего танка разорвался немецкий снаряд и меня контузило во второй раз (первую контузию я получил осенью 1942 года). Однако выстрелы танка послужили сигналом начала атаки для командиров батальонов.
Станция Дно 24 февраля была освобождена от противника. Бригада захватила большие трофеи.
