Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#91
Faktycznie, "Podręcznik szeregowca" zawiera analogiczne dane, z czego by mogło wynikać, że na przełomie lat 60. i 70. utrzymywano plutony mające po dwa transportery. Przypuszczam, że w miarę, jak pojazdów przybywało, przechodzono na strukturę, w której występowały już trzy wozy.

Ciekawe, swoją drogą, jak wyglądało rozmieszczenie plutonu trzy-drużynowego w dwóch SKOTach-2A. W przypadku bezwieżowej wersji SKOT'a nie mam kłopotu z wyobrażeniem sobie, jak to było - ostatecznie każdy pojazd mieścił osiemnastu żołnierzy w przedziale desantu (plus dwóch w przedziale kierowania). Kiedy jednak wyposażono SKOT'y w wieżyczki, liczba miejsc zmalała - no właśnie do dziesięciu czy do dwunastu. Czy w tym ostatnim przypadku do transportera nr 1 ładowano drużynę 2. (7 żołnierzy; prócz tego dca plutonu), a do transportera nr 2 - drużyny 1. i 2. (po sześciu żołnierzy w każdej)?

Pozdrawiam,
P. T. Sz.

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#92
Witam ponownie.

SKOT-2A posiadał 10 miejsc dla desantu, ale jedno z tych miejsc było wykorzystywane przez celowniczego broni pokładowej przy długich przemarszach.

Rozmieszczenie załogi w wariancie plutonu w składzie trzech drużyn.

Transporter nr 1
 dowódca plutonu – dowódca transportera (siedzi obok kierowcy)
 kierowca
 celowniczy broni pokładowej (pierwsze miejsce przy wieży po lewej stronie kadłuba)
1 drużyna
(kolejno z lewej strony kadłuba w kierunku od wieży do drzwi)
 dowódca drużyny
 strzelec
 pomocnik celowniczego rkm
 celowniczy rkm
(kolejno z prawej strony kadłuba w kierunku od drzwi do wieży)
 celowniczy rgppanc
 pomocnik celowniczego rgppanc
2 drużyna
 celowniczy rgppanc
 pomocnik celowniczego rgppanc
 strzelec

Transporter nr 2
 dowódca 3 drużyny – dowódca transportera (siedzi obok kierowcy)
 kierowca
 celowniczy broni pokładowej (pierwsze miejsce przy wieży po lewej stronie kadłuba)
2 drużyna
(kolejno z lewej strony kadłuba w kierunku od wieży do drzwi)
 dowódca 2 drużyny
 strzelec
 pomocnik celowniczego rkm
 celowniczy rkm
3 drużyna
(kolejno z prawej strony kadłuba w kierunku od drzwi do wieży)
 celowniczy rkm
 pomocnik celowniczego rkm
 celowniczy rgppanc
 pomocnik celowniczego rgppanc
 strzelec

Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#93
Jeszcze jedna uwaga.
Nigdy nie było odmiany SKOT-a, która miałaby 18 miejsc dla desantu.
SKOT (bez wieży)
 przedział kierowania 2 miejsca
 przedział desantowy 14 miejsc
SKOT-2A, 2AP
 przedział kierowania 2 miejsca
 przedział desantowy 10 miejsc (w tym jedno dla celowniczego broni pokładowej)
SKOT-R2, R3
 przedział kierowania 2 miejsca
 przedział dowodzenia 5 miejsc
SKOT-ART
 przedział kierowania 2 miejsca
 przedział desantowy 4 lub 6 miejsc (zależy od wersji uzbrojenia SPG-9 lub PPK)
SKOT-WPT
 przedział kierowania 2 miejsca
 przedział warsztatowy 3 miejsca

Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#94
Tak na marginesie: Wydaje się, że pomysł podziału jednej z drużyn pomiędzy dwa transportery był w praktyce dysfunkcjonalny.

W żadnym razie nie mam zamiaru się spierać co do tego, ilu żołnierzy mieściło się do SKOT'a w wersji bezwieżowej, ALE J. Magnuski w "Wozy bojowe LWP" podaje, że SKOT w tej wersji miał "załogę" 2 + 18.
Podobnie źródła czeskie, dostępne m.in. w Sieci (korzystam głównie z http://vojenstvi.cz/). W latach 60. pluton piechoty zmot. armii czechosłowackiej składał się z: dcy plutonu, dwóch kierowców transporterów i trzech drużyn po ośmiu ludzi w każdej, łącznie 27 ludzi. Na jednym OT-64 (jak oznaczano tam SKOT'y) jechała jedna drużyna, na drugim - dwie drużyny. Niewykluczone (to moja hipoteza), że do transporterów, w których wykorzystywano połowę miejsc zabierano ludzi i sprzęt plutonu wsparcia i drużyny dowodzenia kompanii piechoty.

Skoro o tym mowa (wracając na nasze polskie podwórko): Czy w okresie, kiedy pluton piechoty liczył 24 żołnierzy na szczeblu kompanii występował (jeszcze) jakiś pododdział wsparcia?

Pozdrawiam,
P. T. Sz.

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#95
Cześć!
Częściowo masz rację, jeżeli chodzi o transporter OT-64. Polskie wersje różniły się od wersji budowanych dla Czechosłowacji. W ich wersji bez wieży było 16 miejsc siedzących w przedziale desantowym. Na każdym z boków przedziału desantowego było trzy siedzenia dwuosobowe oraz dwa siedzenia jednoosobowe. Siedzenia jednoosobowe umieszczone były na górnej płycie wnęki kół, siedzenia dwuosobowe przymocowane były do bocznej ściany wnęki kół. Siedzenia jednoosobowe były bardzo wąskie i niewygodne. Rozmieszczenie siedzeń było następujące (w kierunku od drzwi do ściany przedziału silnikowego):
 siedzenie jednoosobowe,
 siedzenie dwuosobowe,
 siedzenie dwuosobowe,
 siedzenie jednoosobowe,
 siedzenie dwuosobowe.
W początkowym okresie niewielka ilość naszych transporterów SKOT miała również taki układ siedzeń. W późniejszym okresie część transporterów przebudowano na wersje SKOT-1A (z uzbrojeniem) lub wersje specjalistyczne SKOT-WPT, SKOT-ART. W transporterach SKOT późniejszej produkcji oraz wersjach SKOT-2 stosowano wyłącznie układ siedzeń, o którym pisałem wcześniej.
W transporterze SKOT (bez wieży) układ siedzeń był następujący (w kierunku od drzwi do ściany przedziału silnikowego):
 siedzenie dwuosobowe,
 siedzenie dwuosobowe,
 siedzenie jednoosobowe,
 siedzenie dwuosobowe.
Wszystkie siedzenia miały taką samą konstrukcję (siedzenie jednoosobowe było węższe i miało tylko jedną sprężynę zamykającą) i były mocowane do bocznej ściany wnęki kół.
Co do literatury, to sam transporter jest znacznie lepiej opisany w zeszycie TBiU nr 9, Cz. Kubiaczyk „Transporter opancerzony SKOT” Wyd. MON 1971 r. (opracowanie powstało w oparciu o instrukcje transportera SKOT).
Wersji z 18 miejscami w przedziale desantowym nie było również w Czechosłowacji.

Wracając do sprawy kompanii, jej skład był następujący:

Dowódca kompani
Zastępca dowódcy ds. politycznych
Szef kompanii
 podoficer gospodarczy
 kierowca samochodu ciężarowo-terenowego

SKOT (dowódcy kompanii)
 kierowca
 celowniczy broni pokładowej

3 x pluton piechoty zmotoryzowanej (2 SKOT-y, stan osobowy 24)

Łącznie w kompanii:
7 SKOT-ów,
79 żołnierzy, w tym:
 5 oficerów,
 12 podoficerów,
 62 szeregowych.
Pododdziały wsparcia występują dopiero na szczeblu batalionu.

Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#96
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Rozwiała szereg moich wątpliwości.

Apetyt jednak rośnie w miarę jedzenia: Jeśli się nie mylę, w Zasobach Forum nie ma informacji na temat organizacji pododdziałów z tamtego okresu. Myślę, że warto rozważyć opublikowanie ich w tym miejscu. Zaoszczędziłoby to m.in. czas i energię na zadawanie szczegółowych pytań (w sumie o trzeciorzędnym znaczeniu) i odpowiadanie na nie.

Pozdrawiam,
P. T. Sz.

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#97
Cześć!
Od batalionu wzwyż mam już tylko struktury ćwiczebne, ale one również dają pogląd na strukturę poszczególnych oddziałów i pododdziałów. Stopniowo będę je zamieszczał, ale obecnie mam bardzo mało czasu i to może trochę potrwać.

Batalion piechoty zmotoryzowanej.
Stan osobowy 366 w tym:
25 oficerów
57 podoficerów
264 szeregowych

Dowództwo
3 x kompania zmotoryzowana
kompania wsparcia:
 pluton moździerzy 120 mm (3 moździerze)
 2 x pluton moździerzy 82 mm (2 x 3 moździerze)
 pluton ppanc (2 x SPG-9, 2 x PPK „Malutka”)
pluton pkm-2 (3 zestawy)
pluton łączności
pluton zaopatrzenia
pluton transportowy
pluton remontowy
pluton medyczny

transporterów opancerzonych – 23 (21 w kompaniach piechoty + 2 w kompanii wsparcia)
PPK – 2
SPG-9 – 2
120 mm moździerzy – 3
82 mm moździerzy – 6
pkm-2 – 3
rgppanc – 27
rkm – 27
radiostacji R-105 – 8
radiostacji R-114 – 1
samochodów ciężarowo-terenowych – 11
samochodów specjalnych – 3
ciągników art. samochodowych – 16
kuchni -3

Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#98
Cześć!

Pułk czołgów
Stan osobowy – 923 (w DZ stan 841 – brak kompanii piech. zmot.), w tym:
 oficerów – 84
 podoficerów – 298
 szeregowych – 541

Dowództwo
5 x kompania czołgów (5 x 16 czołgów), każda w składzie:
 3 x pluton czołgów (3 x 5 czołgów)
kompania piechoty zmotoryzowanej
kompania rozpoznawcza
kompania łączności
kompania saperów (lub pluton saperów)
kompania transportowa
kompania medyczna
pluton ochrony i regulacji ruchu
pluton rozpoznania skażeń
pluton gospodarczy
warsztaty naprawy wozów bojowych
składy

czołgów średnich – 84 (w tym 3 w kompanii rozpoznawczej)
czołgów pływających – 3
transporterów opancerzonych – 25
rgppanc – 16
ckm – 2
rkm – 15
radiostacji – 35, w tym:
 R-114 – 1
 R-118 – 2
 R-105 – 20
stacji radioliniowych – 1
RWŁ – 1
samochodów osobowo-terenowych – 5
samochodów ciężarowo-terenowych – 60
samochodów specjalnych – 42
ciągników pancernych – 6
przyczep – 4
kuchni -6



Pułk zmechanizowany
Stan osobowy – 1891, w tym:
 oficerów – 157
 podoficerów – 362
 szeregowych – 1327

Dowództwo
3 x batalion piechoty zmot.
batalion czołgów (40 czołgów), w składzie
 3 x kompania czołgów (w każdej 13 czołgów)
bateria haubic 122 mm, w składzie
 2 x pluton ogniowy (2 x 3 haubice)
bateria ppanc, w składzie:
 2 x pluton PPK (2 x 2 zestawy PPK)
 pluton 85 mm armat ppanc (3 armaty)
kompania rozpoznawcza
kompania łączności
kompania saperów
kompania transportowa
kompania medyczna
pluton ZSU-23-4 (3 zestawy ZSU)
pluton ochrony i regulacji ruchu
pluton rozpoznania skażeń
pluton gospodarczy
warsztaty naprawy wozów bojowych i uzbrojenia
składy

czołgów średnich – 43 (w tym 3 w kompanii rozpoznawczej)
czołgów pływających – 3
transporterów opancerzonych – 96
122 mm haubic – 6
85 mm armat ppanc – 3
PPK – 10
granatników ppanc – 6
120 mm moździerzy – 9
82 mm moździerzy – 18
ZSU-23-4 - 3
rgppanc – 92
ckm – 18
rkm – 92
radiostacji – 116 w tym:
 R-114 – 5
 R-118 – 2
 R-105 – 53
stacji radioliniowych – 1
RWŁ – 1
motocykli - 3
samochodów osobowo-terenowych – 10
samochodów ciężarowo-terenowych – 66
samochodów specjalnych – 47
ciągników artyleryjskich samochodowych - 12
ciągników pancernych – 3
przyczep – 17
kuchni -14


Kompania rozpoznawcza pcz/pz
Stan osobowy – 104

 pluton czołgów średnich (3 czołgi)
 pluton czołgów pływających (3 czołgi)
 2 x pluton transporterów (2 x 3 transportery BRDM)


Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#99
Cześć!

Dywizja zmechanizowana

Stan osobowy 10776, w tym:
 oficerów – 1072
 podoficerów – 2253
 szeregowych – 7451

Dowództwo
3 x pułk zmechanizowany
pułk czołgów
bateria dowodzenia szefa artylerii
dywizjon artylerii, w składzie:
 3 x bateria art. (3 x wyrzutnia rakiet taktycznych)
pułk artylerii, w składzie:
 bateria dowodzenia
 2 x dywizjon 122 mm haubic (2 x 18 haubic)
 dywizjon, w składzie:
• 2 x bateria 152 mm haubic (2 x 4 haubice)
• bateria 122 mm armat (4 armaty)
dywizjon artylerii rakietowej, w składzie:
 3 x bateria (3 x 4 wyrzutnie)
dywizjon artylerii ppanc, w składzie:
 2 x bateria 85 mm armat ppanc (2 x 4 armaty)
 2 x bateria PPK (2 x 4 PPK)
pułk artylerii przeciwlotniczej, w składzie:
 4 x bateria 57 mm armat S-60 (4 x 6 armat)
batalion rozpoznawczy
batalion łączności
batalion saperów
batalion transportowy
batalion remontowy
batalion medyczny
kompania ochrony i regulacji ruchu
kompania chemiczna

czołgów średnich – 221
czołgów pływających – 17
transporterów – 351
wyrzutni rakiet taktycznych – 3
ZSU-23-4 - 9
PTG – 10
śmigłowców – 6
152 mm haubic – 8
122 mm haubic – 54
122 mm armat – 4
PPK – 36
85 mm armat ppanc – 17
granatników ppanc – 18
120 mm moździerzy – 27
82 mm moździerzy – 54
57 mm armat plot – 24
PKM-2 – 16
rgppanc – 322
ckm – 54
rkm – 348
radiostacji – 597, w tym:
 R-118 – 22
 R-104 – 9
 R-105 – 229
 R-108 – 66
 R-109 – 22
 R-114 – 22
stacji radioliniowych – 9
RWŁ - 8
stacji radiolokacyjnych – 5
parków TPP (lub TMP) – 1 (lub 2)
BAT-2
mostów SMT-1 – 4
instalacji ARS-12 – 6
instalacji DDA – 1
samochodów osobowo-terenowych – 95
samochodów ciężarowo-terenowych 678
samochodów specjalnych – 509
ciągników kołowych – 7
ciągników artyleryjskich samochodowych – 143
ciągników gąsienicowych – 5
motocykli – 25
przyczep – 206
ciągników pancernych – 19
kuchni – 80


Pozdrawiam
Witek

Polskie dywizje pancerne i zmechanizowane 1957-89

#100
Cześć!

Dywizja pancerna

Stan osobowy 8760, w trym:
 oficerów – 897
 podoficerów – 2046
 szeregowców – 5817

Dowództwo
3 x pułk czołgów
pułk zmechanizowany
bateria dowodzenia szefa artylerii
dywizjon artylerii, w składzie:
 3 x bateria art. (1 x wyrzutnia rakiet taktycznych)
pułk artylerii, w składzie:
 bateria dowodzenia
 2 x dywizjon 122 mm haubic (2 x 18 haubic)
dywizjon artylerii rakietowej, w składzie:
 3 x bateria (3 x 4 wyrzutnie)
pułk artylerii przeciwlotniczej, w składzie:
 4 x bateria 57 mm armat S-60 (4 x 6 armat)
 bateria ZSU-57-2 (6 zestawów)
batalion rozpoznawczy
batalion łączności
batalion saperów
batalion transportowy
batalion remontowy
batalion medyczny
kompania ochrony i regulacji ruchu
kompania chemiczna

czołgów średnich – 303
czołgów pływających – 17
transporterów – 215
wyrzutni rakiet taktycznych – 3
ZSU-23-4 – 3
ZSU-57-2 – 6
PTG – 10
śmigłowców – 6
122 mm haubic – 42
wyrzutni BM-14 (BM-21) – 12
PPK – 10
85 mm armat ppanc – 3
granatników ppanc – 6
120 mm moździerzy – 9
82 mm moździerzy – 18
57 mm armat plot – 24
PKM-2 – 4
rgppanc – 172
ckm – 24
rkm – 177
radiostacji – 402, w tym:
 R-118 – 20
 R-104 – 9
 R-105 – 164
 R-108 – 39
 R-109 – 28
 R-114 – 15
stacji radioliniowych – 9
RWŁ - 7
stacji radiolokacyjnych – 5
parków TPP (lub TMP) – 1 (lub 2)
spycharka BAT – 2
koparka BTM – 2
mostów SMT-1 – 4
instalacji ARS-12 – 6
instalacji DDA – 1
samochodów osobowo-terenowych – 76
samochodów ciężarowo-terenowych 634
samochodów specjalnych – 495
ciągników kołowych – 7
ciągników artyleryjskich samochodowych – 48
ciągników gąsienicowych – 37
motocykli – 13
przyczep – 199
ciągników pancernych – 28
kuchni – 62



Batalion rozpoznawczy (DZ/DPanc)

Dowództwo (2 transportery opancerzone)
Sztab (2 transportery opancerzone)
Kwatermistrz (transporter opancerzony)
Kompania czołgów pływających, w składzie:
 dowództwo (czołg pływający)
 3 x pluton czołgów pływających (3 x 4 czołgi pływające) [z powodu braku czołgów pływających faktycznie tylko jeden pluton posiadał czołgi pływające, pozostałe dwa plutony posiadały czołgi średnie]
Kompania rozpoznawcza, w składzie:
 dowództwo (transporter opancerzony)
 2 x pluton płetwonurków (2 x 3 transportery opancerzone)
 2 x pluton rozpoznania (2 x 4 transportery opancerzone)
Kompania rozpoznania specjalnego, w składzie
 dowództwo (GAZ-69)
 centrum odbiorczo-nadawcze (2 x aparatownia R-118, R-250, R-351, D-2)
 5 x grupa rozpoznawczo-dywersyjna (5 x GAZ-69)
Kompania rozpoznania radioelektronicznego, w składzie:
 dowództwo (samochód specjalny)
 grupa analizy informacji (2 x samochód specjalny)
 3 x pluton rozpoznania radiowego (3 x samochód specjalny)
 pluton rozpoznania systemów radiolokacyjnych (4 x samochód specjalny)
Pluton łączności
Pluton medyczny
Pluton gospodarczy

Uzbrojenie i sprzęt bojowy
czołgów pływających – 13 (faktycznie 5 i 8 czołgów średnich)
transporterów opancerzonych – 20
samochodów GAZ-69 – 6
samochodów specjalnych – 10
samochodów ciężarowych – 2
R-350 – 1
R-352 – 3
R-254 – 6
R-348 – 1
R-363 – 1
odbiorników radiowych – 6
radiostacji R-109 – 2


Pozdrawiam
Witek