Dzień Dobry,

Hobbistycznie interesuję się "mniej znanymi" Polskimi projektami pojazdów wojskowych, przeglądając różnorakie artykuły, czasopisma oraz książki natrafiłem na kilkanaście pojazdów które zostały minimalistycznie wspomniane ale zaciekawiły mnie na tyle, że chciałbym dowiedzieć się o nich czegoś więcej.
Pytałem już w różnych miejscach ale praktycznie nikt nie był mnie w stanie odpowiedzieć na zadane pytanie, więc postanowiłem spróbować tutaj.

Przez ostatnie 2 lata (?) przeglądania różnego rodzaju publikacji historycznych i im podobnych zebrałem oraz (mniej więcej) pogrupowałem zdjęcia/rysunki pojazdów "Polskiej" konstrukcji do których udało mnie się dotrzeć.

Zbiór ten dostępny jest na moim "dysku google" pod linkiem: https://drive.google.com/drive/folders/ ... drive_link

Jeżeli ktoś posiada dostęp do graficznych reprezentacji innych pojazdów których nie posiadam w swoich zbiorach, oraz mógłby się nimi podzielić to bardzo byłbym wdzięczny za wiadomość.

Pojazdy o które chciałbym zapytać to:

- wyrzutnia rakiet HM-3 "KOMAR" "ziemia-ziemia" na podwoziu Star 66 WITU (wspomniana w czasopiśmie "Wojsko i Technika Historia" 06/20 oraz w publikacji "80-Lat WITU"),

- wyrzutnia rakiet PNAN-1 „SZERSZEŃ” 400 mm na podwoziu Star 66 (wspomniana w "Projekty WP. Cz. 1 Technika rakietowa"),

- samobieżna 152 mm armatohaubica "Dana" na podwoziu gąsienicowym MTS (MTS-306) (wspomniana w Informatorze Sł. Techn. 30/81 - Ministerstwo Obrony Narodowej 1982 - niestety tylko jedna tabelka),

- wyrzutnia rakiet M-210F "Grad" na podwoziu gąsienicowym MTS (MTS-306) (wspomniana w opracowaniu które znajduje się w bibliotece ASzWoj pt. "Analiza taktyczna polowej wyrzutni rakiet M-21OF "Grad" na podwoziu gąsienicowym MTS"),

- transportery opancerzone na bazie MT-LB, 2S1 "Goździk" oraz najprawdopodobniej MTS-306 lub "Kalina" (w "Wojsko i Technika Historia" 09/19 wspomniano o 23 mm wersji 2S1, wraz z rysunkiem),

- "SPZRA" (Samobieżny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowo Artyleryjski) o kryptonimie "Stalaktyt" na podwoziu gąsienicowym T-55 (nie jest to wersja na MT-LB /Opal tzn. Sopel lub Stalagmit-Sopel) (wspomniany w Raport WTO 09 1999 "Stalagmit/Sopel z Tarnowa" G. Hołdanowicz),

- wyrzutnia rakiet R-3S na podwoziu Mazur D-350 (wspomniana w czasopiśmie Poligon 3/2018),

- "4-lufowy samobieżny moździerz 120 mm z 1991 roku dla Iraku" (wspomniany w "Polskie konstrukcje sprzętu pancernego po 1945 roku" J. Kajetanowicz, gdzie oryginalnym źródłem jest "Historia Huty Stalowa Wola", 1996 - niestety tutaj pisałem wiadomość do autora artykułu i nic poza tą wzmianką nie odnalazł),

- modyfikacje czołgu T-54 oraz T-55 zawierające dodatkowe ekrany opancerzenia (wspomniane m.in. przez J. Magnuskiego oraz w "Wojsko i Technika Historia" Numer Specjalny 2/2018 oraz w jednym z numerów WPT),

- Pojazd inżynieryjny "BANKA" na bazie podwozia SPG-1 (wspomniany w jednym z biuletynów SPG oraz w "40 Lat OBRUM - skan dokumentu jednej wersji zawierającej rysunek znalazłem w PDF udostępnionym w internecie),

- Pojazd “FOKA” na bazie Kalina/SPG-1 (wspomniany w SPG 01 2018 OBRUM),

- Transportery Kołowe TK-20 (Prototyp TK20A1) oraz TK-30 (wersja 6x6 oraz 8x8) (wspomniane w "Polskie konstrukcje sprzętu pancernego po 1945 roku" J. Kajetanowicz, "POLSKIE KOŁOWE TRANSPORTERY OPANCERZONE TK-20 I TK-30” militarium. net oraz "STAR - Kolebka polskiej motoryzacji" R. Przybylski),

- Transportery PTG-30, TG-40 oraz TGP-50 (wspomniane w "Polskie konstrukcje sprzętu pancernego po 1945 roku" J. Kajetanowicz oraz Technika Wojskowa Historia NS 1/2024),

- Samobieżny zestaw przeciwlotniczy Promet/Promet-2 na podwoziu MT-LB (wspomniany w "Transporter opancerzony MT-LB i pojazdy wsparcia produkowane na jego bazie w Polsce" J. Kajetanowicz),

- Samobieżny zestaw przeciwlotniczy Polon na podwoziu MT-LB (wspomniany w "Transporter opancerzony MT-LB i pojazdy wsparcia produkowane na jego bazie w Polsce" J. Kajetanowicz),

- rysunki MT-LB wyposażonego w zestaw wyrzutni ppk zaprezentowanego na stoisku HSW na MSPO 1994 (wspomniany w czasopiśmie Nowa Technika Wojskowa 10/1994),

- armaty kal. 23 lub 25 mm na Topas 2AP (SKOT 2AP? - wieża WITU) (wspomniana w czasopiśmie "Wojsko i Technika Historia NS 3/2023"),

- adaptacja PPK "Malutka" do pojazdów: T-34, PT-76, T-54/55 oraz wozów bojowych LWP (wspomniane w “Analizie Taktycznej” z lat 1969-70, dokumenty znajdują się w bibliotece ASzWoj),

- most nożycowy MN-17 na czołgu T-34/85 (wspomniany w “UZBROJENIE ORAZ WYPOSAŻENIE MATERIAŁOWO-TECHNICZNE ODDZIAŁÓW INŻYNIERYJNYCH WOJSKA POLSKIEGO W LATACH 1945–2010”),

- "Prace dyplomowe zawierające projekty czołgów ciężkich, średnich i lekkich pływających" przedstawione na fakultecie Wojsk Pancernych i Samochodowych WAT do 1955 (wspomniane w "Początki przemysłu czołgowego w Polsce Ludowej (cz. 2)" Artur Gruntman - źródło: Dział Wydawnictw Niejawnych Biblioteki i Archiwum WAT, prace dyplomowe Wydziału Mechanicznego - katalog.),


Dodatkowo jeżeli cokolwiek z tego ma jakieś podłoża w dokumentacji w CAW to:

- dokument przedstawiający projekt czołgu (nieznanej nazwy - prawdopodobnie praca dyplomowa) w filmie Wargaming "Dzienniki twórców: nowe polskie czołgi średnie" z lat 50 (?) nazwany na cele gry jako "CS-52 Lis",

- podstawy "Polskich" pojazdów z gry World of Tanks t.j. CS-52 C, CS-52 Lis, CS-53, CS-59, CS-63, 56TP, SDP Wz. 57D Gowika (według opisu: “przeciwczołgowe działo samobieżne projektu Jana Gowika, kadeta Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie”), SDP Wz. 58T Kilana, SDP Wz. 60 Gonkiewicza (według opisu: “Nazwany na cześć podchorążego z Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie, który był pomysłodawcą tego projektu”) - kilka(-naście) lat temu pracownicy Wargaming dostali dostęp do archiwów CAW (oraz najprawdopodobniej ASzWoj). ale co znaleźli jest nieznane (prócz informacji o 12 projektach),

(w załączniku dodaję kilka zdjęć/rysunków wspominanych pojazdów),

Z góry Dziękuję za wszelkiego rodzaju pomoc.
Pozdrawiam

W załączniku drobny materiał stanowiący wstęp do dalszych rozważań oraz hasłowe informacje dotyczące krajowych prac nad systemami rakietowymi. Nie są to odpowiedzi na temat pojazdów, o których piszesz, ale niektóre informacje również dotyczą tej tematyki. W przyszłości postaram się coś napisać na temat pojazdów.
Z ogólnie dostępnych materiałów, najlepiej jest opracowana historia konstrukcji rakietowych Instytutu Lotnictwa. Mam nadzieję, że w przyszłości pojawią się nowe opracowania dotyczące Instytut Lotnictwa i Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia. Wiem, że takie prace są już prowadzone. Znacznie gorzej będzie z innymi ośrodkami, np. zlikwidowanym OBR-em SKARŻYSKO, materiały źródłowe częściowo zostały przekazane do innych ośrodków, ale większość mniej ważnych trafiła do pieca.

Pozdrawiam
Witek

Drobny artykuł o powstaniu ciągnika D-350 "MAZUR". Dodam tylko, że rozważania dotyczące budowy ciągnika artyleryjskiego rozpoczęły się już w 1950 r. Uznano jednak, że krajowy przemysł w oparciu o posiadane technologie nie będzie w stanie opracować w krótkim czasie nowego ciągnika. Ostatecznie przyjęto, że zakupimy licencję ciągnika AT-S (wyrób 712). Sytuacja zmieniła się w 1955 r., gdy zawarto porozumienie o rozpoczęciu w Polsce licencyjnej produkcji czołgu T-54.

Bardzo Dziękuję Panu za podzielenie się skanami z WPT.
Prócz interesującego opisu i zdjęć z testów prototypu D-350 znajduje się tam zdjęcie prototypu D-300 które najprawdopodobniej nigdy wcześniej nie było opublikowane w internecie (pomimo starań wcześniej nie udało mnie się dowiedzieć jak wyglądał ten model).

Dalszy ciąg historii polskiej motoryzacji - samochody Star-44 i Star-66 (WPT 1972-04).