Cześć.
Pierwsze zdjęcie przedstawia prototyp zmodernizowanej w celu poprawy pływalności haubicy samobieżnej 2S1. Poprawa pływalności miała umożliwić wprowadzenie wozów 2S1 do wyposażenia jednostek desantu morskiego i umożliwić ich desantowanie bezpośrednio z okrętów bez konieczności budowania pływających pomostów. Modernizacja nie mogła ingerować w konstrukcję haubicy, ponieważ to wymagałoby zgody licencjodawcy (ZSRR). Zastosowano pływaki ze spienionych tworzyw sztucznych oraz dodatkowy pędnik śrubowy napędzany silnikami hydraulicznymi. Badania wykazały znaczną poprawę pływalności, prędkości pływania i dzielności morskiej. Jednak okazało się, że pływaki są zbyt kruche i łatwo ulegają uszkodzeniu, a zespół pędników śrubowych nie zapewnia odpowiedniej prędkości pływania. Zdjęcia tego pojazdu były publikowane w WPT na początku lat 90-tych.
Drugie zdjęcie przedstawia właśnie ten wóz, który został pozbawiony pływaków i pędników śrubowych. Niestety na opisie tego egzemplarza nie ma żadnej wzmianki o jego roli w opracowaniu morskiej haubicy.
Zdjęcie trzecie przedstawia ostateczną wersję wozu WOLFRAM (taki był kryptonim tej modernizacji). Dodatkowo na wieży tego wozu jest zamontowana radiolokacyjna dopplerowska stacja pomiaru prędkości początkowej wystrzeliwanych pocisków o kryptonimie SONA (opracowanie WITU, miał być produkowany w ZURAD), która niestety nie weszła do wyposażenia jednostek artylerii. Po jakim czasie na jej podstawie stworzono przenośną stację o kryptonimie RUBIN potem zmodernizowaną do standardu RUBIN-1M.
Seryjne haubice w wersji morskiej zostały wykonane w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych Nr 5 w Poznaniu (12 sztuk). Haubice te stanowiły wyposażenie jednostek desantu morskiego - 7 Brygady Obrony Wybrzeża, a później 8 Dywizji Obrony Wybrzeża, następnie trafiły do innych jednostek.
Modernizacja polegała na:
- zamontowaniu dodatkowych pływaków wypornościowych stanowiących jednocześnie ekrany hydrodynamiczne pędników gąsienicowych,
- tworzywo piankowe obudowane blachą w celu wzmocnienia,
- zastosowaniu reduktora pośredniego pochodzącego z transportera MT-LB wyposażonego w sterowany hydraulicznie lemiesz do samookopywania (dodatkowy odbiór mocy dla pompy hydraulicznej napędzającej pędniki),
- wyposażeniu wozu w układ hydrauliczny sterujący i napędzający pędniki strugowodne (pompa hydrauliczna, rozdzielacz sterujący, silniki hydrauliczne pędników, zbiornik oleju, filtr oleju, ciśnieniowe przewody olejowe),
- instalacji dodatkowych pędników strugowodnych,
- instalacji kominków nad wlotami powietrza oraz wylotami spalin i powietrza (z układu chłodzenia), zabezpieczających przed zalewaniem wodą,
- podwyższeniu falochronu,
- wykonaniu specjalnych uchwytów do mocowania lin cumowniczych (z prawej strony kadłuba).
W wyniku modernizacji haubica „WOLFRAM” mogła pokonywać przeszkody wodne:
- dowolnej szerokości (oryginalna haubica 2S1 do 300 m),
- o prędkości nurtu do 2,1 m/s (oryginalna haubica 2S1 do 0,5-0,6 m/s),
- z prędkością maksymalną do 8 km/h (oryginalna haubica 2S1 do 4,5 km/h),
- przy fali do 500 mm (oryginalna haubica 2S1 do 150 mm),
- z pełnym wyposażeniem lądowym (oryginalna haubica 2S1 z amunicją zmniejszoną do 26 szt. oraz bez części wyposażenia z przedniego schowka).
Niewykluczone, że prototyp ostatecznej wersji WOLFRAMA znajduje się w Muzeum Artylerii w Toruniu, niestety bez pływaków i napędu strugowodnego.
Czwarte i piąte zdjęcie przedstawia podwozie seryjnego wozu TURKUS-2, które było wystawione do sprzedaży, bo nasze MON miało i nadam ma w poważaniu krajowe muzea i w tym czasie wszystko co można było pchało do AMW, która nie miała prawa nieodpłatnie przekazać posiadanego sprzętu do muzeów. Ten egzemplarz został kupiony przez Niemców i jest prezentowany w Muzeum Historii Wojskowości i Techniki Eggesin, chociaż do tej pory nie wiedzą co to za wersja podwozia MT-LB (zdjęcie szóste i siódme). Próbowałem namówić nasze muzea na zakup tego podwozia, ale wszystkie stwierdziły, że nie mają pieniędzy na takie inwestycje.
Pozostałe zdjęcia to kolejne podwozie TURKUS-2, które pojawiło się na rynku. W sumie było ich siedem (pierwsze prototypowe i sześć z serii przedprodukcyjnej przeznaczonej do badań wojskowych). Dla tego systemu opracowano również inne wozy np. wóz diagnostyczny TURKUS-2D. Niestety „nasi” ludzie w Szefostwie Badań i Rozwoju Techniki Wojskowej Głównego Inspektoratu Techniki WP załatwił sprawę i cały program został zamknięty, a w to miejsce nasz sojusznik zaproponował licencyjną produkcję „STRZAŁY-10M”. Podwozia zostały, ale wszystkie systemy wieżowe zostały zniszczone. Gorliwi decydenci z WAT-u zniszczyli całą dokumentację z prób wojskowych przedprodukcyjnej baterii TURKUS-2, przeprowadzonych na poligonie drawskim (komisyjne spalona).