Jeżeli chodzi o nadawanie jednostkom nazw wyrózniających, imion patronów oraz ustanawiania świąt i dzidziczenia przez nie tradycji to nie jestem w posiadaniu 3 ważnych rozkazów, które regulowały te sprawy w sposób zbiorczy. Rozkazy te publikowane w Dzienniku Rozkazów Tajnych Ministra Obrony Narodowej powinny mieć obecnie zniesioną klauzulę tajności lecz niestety nie mam dostępu do archiwaliów. Chodzi o następujące rozkazy:
Nr 07/MON z dnia 4 maja 1967 r. w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Roz. Tjn. MON Nr 5, poz. 21);
Nr 025/MON z dnia 30 września 1967 r. w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Roz. Tjn. MON Nr 10, poz. 53);
Nr 019/MON z dnia 4 października 1973 r. w sprawie nadania jednostkom wojskowym historycznych nazw oraz imion zasłużonych działaczy partyjnych, żołnierzy oddziałów frontowych i partyzanckich, a także ustanowienia dorocznych świąt (Dz. Rozk. Tjn. MON Nr 10, poz. 26).
Powyższe akty prawne zostały wymienione w załączniku do Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr Pf 1/MON z dnia 12 września 1991 r. będącym wykazem zarządzeń i rozkazów, które utraciły moc obowiązującą.

Odp. dla Jarosława Ciślaka.

Jak wcześniej zaznaczyłem podana przez mnie numeracja jednostek 3 DZ pochodzi z początku lat 90, już po przeformowaniu dywizji w bazę materiałowo techniczną,
Wyraziłem przekonanie, że numeracja nie uległa zmianie, a okazuje się, że w cale tak być nie musiało.
Dowództwo 3 DZ - JW 2034
Komenda 3 BMT - JW 5280
Wśród swoich danych mam informację z początku lat 90 o 3 batalionie rozpoznawczym w Lublinie (JW 4021) jak również o odtwarzanym, w tym samym okresie czasu, we Włodawie, na bazie 5 omt, batalionie rozpoznawczym dla 9 DZ (rozkaz Szefa SG WP z 5 września 1991 r. o sformowaniu, w terminie do 30 września 1993 r. 9 DZ i rozkaz Szefa SG WP z 26 maja 1993 r. o rozformowaniu 9 DZ).
Zadanie odtworzenia dywizji powierzono płk Piotrowi MAKAREWICZOWI. W październiku 1992 r. 9 DZ została podporządkowana KOW.
Z tego co mi jest wiadome w latach 1991 - 1993 zdołano odtworzyć:
Dowództwo 9 DZ w Rzeszowie - JW 15423
14 pułk zmechanizowany w Przemyślu - JW 1978
16 batalion łączności w Rzeszowieutworzono 3 batalion rozpoznawczy
25 dywizjon artrylerii przeciwlotniczej w Jarosławiu
i częściowo, wspomniany już batalion rozpoznawczy (zapewne oznaczony numerem 9).
Sytuację gmatwa fakt, że w tym samym okresie czasu w Giżycku sformowano także 3 batalion rozpoznawczy dla odtwarzanej 15 DZ. Bazą formowania tego pododdziału był 14 szkolny batalion rozpoznawczy im. ppor. Ryszarda Kuleszy.

O rozformowanych w 1994 r. 18 daplot. 3 DZ i 25 daplot. 9 DZ mówi także płk w st. spocz. dr Tadeusz MIROWSKI, "Tradycje bojowe jednostek przeciwlotniczych", Przegląd Wojsk Lądowych, sierpień 2001, s. 86-93.

Mnie osobiście ostatnio bardzo ciekawi historia wzlotu i upadku 20 DPanc.
W latach PRL-u razem z 11 DPanc była zaliczana do najlepszych i wyposażanych w pierwszej kolejności w nowy sprzęt. Potem nagle przeformowana w 2 DZmech. Którą w latach 90-tych zlikwidowana. Szczególnie widać to na tle 11 DPanc preferowanej w PRL-u i praktycznie do dziś.
Przynajmniej ja mało znam jak były ustawiane dywizje wg preferencji (dot. np. dostaw uzbrojenia). Osobiście obecnie zakładam, że:
1) najpierw dywizje pancerne nad Odrą: 11 i 20 oraz 5
2) potem dywizje pancerne 10 i 16;
3) dywizje zmechanizowane nad Odrą: 4 (podobno pierwsza ze zmech otrzymała BWP-1 do pz), 12 i 8;
4) pozostałe dywizje zmechanizowane 1 i 2 A czyli: 2 i 15 (w POW od 1975 r.)
5) dywizje zmechanizowane WOW, najpierw 1 a potem 3 i 9.
Wjątkiem był 1 pz z 1 DZ uzbrajany w nowoczesny sprzęt na równi (2S1) albo niewieli później (T-72) niż 11 i 20 DPanc.

Ale 3 i 9 DZ oczywiście bardzo ciekawe. Dla ciekawości kiedyś myślałem, że 16 DPanc i 15 DZ tworzą odrębny ZT od 1A; podobnie jak 10 DPanc i 2 DZ. Wychodziło mi to z tego, że w AR armie miały po 4 dywizje (przynajmniej w latach 80-tych zgrupowane z ZGW).

Odp. Krzysztof Popławski, Jarosław Ciślak, Piotr Milczarek.

Pięciocyfrowy numer Dowództwa 9 DZ nie jest wynikiem pomyłki.

Jestem przekonany, że zmiana nazwy 20 DPanc. miała przede wszystkim wydźwięk polityczny z uwagi na osobę patrona.

Preferencje poszczególnych dywizji wynikały wyłącznie z zadań jakie im stawiano w cz. "W", a pochodną tego było ich ukompletowienie i wyposażenie.

Na pewno za "preferowaną" wśród dywizji zmechanizowanych trudno uznać 4 DZ zważywszy, że:
- jako przedostatni ZT w WP, przeformowana została (15.08.1962 r.) w DZ;
- w transportery SKOT-2A wyposażana była od 1967 r.
- w BWP-1 w 1976 r. został wyposażony 25 br, a w pułkach wyparły SKOT-y dopiero w 1987 r.
- czołgi T-55 pojawiły się w 1978 r.
- czołgi T-55M pojawiły się dopiero w 1988 r. (w pierwszej kolejności w 18 pczśr a następnie w batalionach czołgów pz,
- samobieżne haubice 2S-1 od 1987 r.
- samobieżne armatohaubice wz. 1977 dopiero w 1990 r.
- 12 dar wyposażony był wyrzutnie BM-10;

OK
Co do patrona 20 DPanc nigdy się tym nie interesowałem dlatego nawet nie wiem kto nim był ale kupuję.
Zmieniam ranking. Tylko w takim razie czy podobna uwaga odnosi się również do 12 i 8 DZ. Z wypowiedzi wnioskuję, że powinienem traktować 5 na równi z 2-ą i 15-ą.
A może wszystkie razem tylko kolejność była inna 12, 8, 5 i 2 oraz 15.
Dodatkowo jak zwykle kilka wątpliwości:
1) T-55M w LWP były od 1986 r. Jeżeli dostał je pczśr i bcz w pz to chyba razem minimum 143 szt. (a może 174) czyli całkiem sporo jak na łączną liczbę 492 do 1990 r. albo nawet na 560 maksymalną;
2) ahb wz. 77 Dana jeżeli dostali dywizjon (18 szt) to chyba nie byli tak do tyłu skoro w całym LWP było 5 dyonów (potem 6) a jeżeli dobrze pamiętam Dan nie miała 16 DPanc.
3) BM-10 nie kojarzę. W 1990 r. na stanie LWP wg MON były tylko RM-70 i BM-21.

Generalnie dziękuję. Z tą kolejnością to trochę zabawa ale fajna.
Dla mnie bardzo cenne info o Danach, aktualnie przyjąłem, że do 1990 r. ahb wz. 77 Dana nie było w BAA. Również wielkie dzięki za T-55M, czy wiesz może jaki był etat pczśr z T-55M (taki jak pczs z T-72 czyli 3x31+1=94 czołgi, 31 bwp i 12 shb Goździk czy może taki jak pczśr z T-55 81cz, 10 bwp bez hb).

Aby jeszcze to wszystko bardziej zagmatwać napiszę to:
Na przełomie 1962 i 1963 w czołgi T-54 prawie w całosci wyposażone były wszytskie cztery ówczesne DPancerne (5/10/16/20). W DZ były czołgi T-34-85. Chyba tylko w dwóch DZ pojawiły sie pierwsze T-54. Czy wiecie w jakich ? W 2. DZ w Nysie i 15. DZ w Olsztynie.

Aby jeszcze bardziej zamieszać napiszę to:
W 1975 roku 9. DZ miała juz tylko T-54, podczas gdzy pewne ilości T-34-85 były nadal w 1/2/3/4/15. DZ przy czym 3. DZ miała tylko T-34.

Ad 9 DZ tutaj bomba ale i największe wątpliwości:

Ja podaję za "Warszawski Okręg Wojskowy Historia i Współczesność" Wydawnictwo Bellona Warszawa 1997 płk mgr Wiesław Rozbicki.
1) str. 47 ostatnie akapity "w 1986-1987 wymieniono czołgi T-34 na T-55 w pz i pcz 3 i 9 DZ (w 3 DZ - 82 %, a w 9 DZ - 80 %)";
2) trochę w tym kontekście zaskoczyła mnie informacja ze strony 81. Cytuję:
"Na wyposażenie jednostek wojskowych WOW wprowadzono modernizowane czołgi T-54 (T-55u) które zaczęły wchodzić: do 15 DZ - w roku 1967; do 1 DZ - w 1973 r.; do 3 i 9 DZ dopiero w 1983 r." Ale powyższa informacja dotyczyła raczej tylko T-54 zmodernizowanych do std-u T-55u.
Szczególnie w kontekście poniższej:
3) na str. 47 kolejne info: "W 1970 roku po raz pierwszy na wyposażenie 1 DZ weszły czołgi T-54.
Z czego by wynikało, że info o T-54 w 9 DZ formalnie nie jest do końca sprzeczna z powyższym postem. Główna sprzeczność dotyczy całkowitego przezbrojenia, częściowe przezbrojenie jeszcze nie jest sprzeczne.