Ponawiam pytanie do forumowiczów.
Czy ktoś pomoże mi rozwikłać zagadki reorganizacji 10. DPanc i 11. DPanc od roku 1989. Wtedy pczś przeformowano na pz, numery pz zmieniano, potem utworzono Brygady. Z różnych źródeł mam tyle informacji i to sprzecznych, że się już pogubiłem.

I tak co stało się kolejno z:

3.pczś
8.pczś
29.pczś
42.pz

25.pz
2.pczś
10.pczś
13.pczś

W rozwikłaniach przydatne byłyby numery JW (w kolejnych etapach przeformowywania jednostek)

Panie Krzysztofie

Wszystko zależy od tego z jakiego okresu pochodził ten program. W latach 80-tych struktura jednostek rakietowych opl wojsk lądowych była następująca:
1. Frontowa brygada rakiet średniego zasięgu 2K11M „KRUG” - 3 dywizjony po 3 baterie w każdej stacja naprowadzania 1S32M i 3 wyrzutnie 2P24M, rakiety 3M8M3 (61 braplot). Bateria dysponowała jednym kanałem naprowadzania, zestaw dowodzenia KRAB K-1.
2. Armijny pułk rakiet małego zasięgu 2K12M2 „KUB” - 5 baterii w każdej stacja wykrywania i naprowadzania 1S91M2 i 4 wyrzutnie 2P25M, rakiety 3M9M3 (69,55,15 paplot). Bateria dysponowała jednym kanałem naprowadzania, zestaw dowodzenia KRAB K-1.
3. Dywizyjny pułk rakiet małego zasięgu 2K12M1 lub M2 „KUB” - 4 baterie w każdej stacja wykrywania i naprowadzania 1S91M1lub 1S91M2 i 4 wyrzutnie 2P25M, rakiety 3M9ME, 3M9M1 lub 3M9M3, zestaw dowodzenia KRAB K-1 tylko w 13 paplot ZENIT K (66, 75 paplot w 18 i 13 paplot zestaw 2K12M2).
4. Dywizyjny pułk rakiet bliskiego zasięgu 9K33M2 „OSA-AK” (83 i 128 paplot) lub 9K33M3 „OSA-AKM” (124 i 5 paplot) - 4 baterie po 4 wozy bojowe 9A33BM2 lub 9A33BM3. Bateria posiada 4 kanały naprowadzania. Jako pierwszy otrzymał zestawy 9K33M2 83 paplot z Koszalina w 1980 r w 1983 r. 128 paplot. 5 DPanc otrzymała zestaw 9K33M3 jako przejściowy w oczekiwaniu na przezbrojenie w zestaw 2K12 „KUB”, który miał pochodzić z jednego z armijnych pułków (55 ?) przezbrojonego w 9K37M „BUK” (planowane na przełom lat 80/90). Pierwotnie zestaw, który trafił do 5 paplot (na przełomie 1986/87 r.) miał trafić do 1 paplot.
5. Zestawy 9K31M „Strzała-1M” trafiły do 4 DZ w ilości 16 szt. - 4 baterie po 4 zestawy jako mieszane baterie plot pułków razem z ZSU-23-4. Jedyny zestaw 9K35M „Strzała-10M” znajdował się w pułku zmechanizowanym 20 DPanc. Na początku lat 80-tych w Stalowej Woli przygotowywano się do uruchomienia produkcji krajowego odpowiednika zestawu 9K35M z licencyjnymi rakietami 9M37M jednak decyzją nowego Szefa Badań i Rozwoju wszelkie prace nad zestawem przerwano - zestaw o kryptonimie TURKUS II. Zestaw miał dwie prowadnice i magazyn na 2 x 3 pociski przeładowywane automatycznie + dwa pociski na prowadnicach. Prace nad tym zestawem prowadzono w WAT oraz Skarżysku od 1968 r. początkowo z modyfikacją rakiet K-13. W połowie lat 70-tych w związku z pozytywnymi wynikami prób z zestawem TURKUS I, wschodni brat udostępnił Polsce dokumentację rakiety 9M37M.

Po 1990 r. w pułkach przeciwlotniczych (zmiana nazwy) wprowadzono dodatkowe dywizjony artylerii (3 baterie) uzbrojone w PKMZ-2, ZU-23-2, S-60. To właśnie może być ta 5,6 lub 7 bateria.

Znalazłem skład 4A. Po 1983r., podczas ćwiczeń:
a) jednostki operacyjne:
1, 3, 9 DZ, 48 ks, 15 brrel, 32 BA, 21 PTBR, 23 paa, 126 pappanc, 15 paplot, 34 brt, 2 BSap, 11 bpd, 3 pchem, SOAS, 73 kł SOAS, 9 pł, 13 prlk, 14 ABR, 9 BMS
b) jednostki zabezpieczenia: 91 bzab SD A, 92 bzab KSD A, Zarząd WSW 4 A, 7 bWSW, kWSW Zarządu WSW, 22 elt, grupa zabezpieczenia propagandy specjalnej, 15 sotg.

Skróty których nie rozumiem:
a) jednostki operacyjne: SOAS, 73kł SOAS, 14 ABR, 9 BMS;
b) 15 sotg.

Kompletnym zaskoczeniem dla mniej 11 bpd w składzie 4A. Co to za jednostka czy w innych armiach były podobne.

Panie Witoldzie,
Byłbym wdzieczny gdyby mógłby Pan podać dokładne lata wprowadzenia zestawów "KUB" w pułkach POW i WOW oraz zestawu OSA w 124 pplot.
Jednak szczególnie zainteresowany jestem genezą rakietyzacji (wg. moich informacji przejęcie po 1 baterii z pozostałych dywizyjnych pplot + WSOWOPL) 13 paplot w Elblągu w pierwszej połowie lat 80 - jeśli miałby Pan jakieś szczegółowe informacje to będę wdzieczny.
Ps. Jeszcze uwaga czy jest Pan pewny ze Strzały 1 były w 4 DZ, bo spotkałem siez informacjami że w 11 DPanc.

Pytanie do Pana Jarosława Ciślaka
Czy książka, o której Pan pisze „PWL 1945-60” jest autorstwa J. Kajetanowicza ?

Dla Pana Krzysztofa Zaręby
Pogrzebię w notatkach i spróbuję coś przygotować. Pana informacje o wycofaniu po jednej baterii z paplot-ów i stworzeniu na ich bazie 13 KUB-owskiego budzą moje wątpliwości. Szkolna baterię KUB z WSOWOPL miałem okazję oglądać w 1986 r. (i później też) i była w całkiem dobrej kondycji. Tak na marginesie to Bemowo Piskie również szkoliło młodszych specjalistów KUB. Z zestawami KUB pewne zamieszanie spowodowała również katastrofa kolejowa 69 paplot-u, w której uległa zniszczeniu jedna z baterii (kilkanaście ofiar śmiertelnych). Stan pułku został uzupełniony ale obecnie nie jestem w stanie określić kiedy to nastąpiło.

Dla Pana Krzysztofa Popławskiego
Czy może Pan podać rok, z którego pochodzi informacja o 5 baterii ?

Dla Pana Grzegorza Urbaniaka
Postaram się znaleźć jakieś informacje.
W sprawie jednostek mobilizowanych dostęp do informacji był i nadal jest bardzo ograniczony. Wszelkie wątpliwości mogą zostać wyjaśnione, tylko poprzez dostęp do planów noszącychoznaczenie „Mobilizacja – tu rok sporządzenia”. Jednak dostęp do tych planów z lat 1960-90 jest nadal niemożliwy. Pojawiają się czasem strzępy informacji, ale zawsze bez odesłania do materiałów źródłowych.
Jedno co mogę obecnie Panu powiedzieć to fakt, że każda dywizja WOW była bazą dla mobilizowanej dywizji. Z niepotwierdzonych źródeł wiem, że ŚOW bazami mobilizacyjnymi były 2 DZ i 10 DPanc. W POW mobilizowała jakieś pododdziały 16 DPanc, ale jakie ?
Pewne analizy i ogólne zasady sztuki operacyjnej oraz nasze zobowiązania w stosunku do UW, pozwalają na snucie następujących przypuszczeń:
1. Armia pancerna organizowana na bazie ŚOW
- dywizje pierwszego rzutu 5 DPanc, 11 DPanc, 4 DZ
- dywizje drugiego rzutu 10 DPanc, 2 DZ
- ze względu na większą odległość od ewentualnej linii styczności wojsk 10 DPanc i 2 DZ mogły stanowić bazę dla mobilizacyjnego rozwinięcia dwóch dywizji dla WOW. Prawdopodobnie jedna pancerna i jedna zmechanizowana.
2. Armia zmechanizowana organizowana na bazie POW
- dywizje pierwszego rzutu 12 DZ, 20 DPanc, 8 DZ
- dywizje drugiego rzutu 16 DPanc, 15 DZ
- jedynie 15 DZ mogła rozwinąć jednostkę mobilizowaną oraz pewne pododdziały 16 DPanc (np. bataliony czołgów). Pozostałe jednostki znajdowały się w bezpośredniej styczności z nieprzyjacielem – granica morska. 15 DZ mogła rozwinąć dywizję, ale raczej zmotoryzowaną wzmocnioną pododdziałami czołgów – dywizja krajowa.
3. Armia zmechanizowana pomocnicza organizowana na bazie WOW i dwóch jednostek mobilizowanych ŚOW
- dywizje pierwszego rzutu 1 DZ, 3 DZ, 9 DZ rozwijane do pełnych stanów oraz mobilizujące niektóre pododdziały organiczne w trakcie marszu w kierunku działania Frontu Północnego.
- na bazie 1 DZ, 3 DZ i 9 DZ mobilizowano dywizje zmotoryzowane wzmocnione pododdziałami czołgów będące dywizjami krajowymi.
4. 6 DP-D i 7 DD były związkami frontowymi.
5. W oparci o cztery DZmot. tworzono armię krajową, której zadaniem była obrona wybrzeża morskiego.
6. Zabezpieczenie terytorium kraju zapewniały jednostki OT i WOW.

W latach1955-60 Polska miała utrzymywać w stanie „P” 17 dywizji (dla UW) i na wypadek „W” zmobilizować 6 dalszych. Łącznie daje to 23 dywizje. Potem plan korygowano i prawdopodobnie zmniejszono ilość o 2 dywizje. Wzmocnieniem Frontu Północnego były dwie armie ZSRR wychodzące z terytorium republik nadbałtyckich i Białorusi (armie drugiego rzutu). Armia tworzona w oparciu o WOW była armią pełniącą funkcje pomocnicze - zabezpieczanie terytorium zajętego przez Front Północny.

Proszę nie traktować tych wywodów zbyt poważnie.

Tak książka "PWL 1945-1960" będzie autorstwa p. dr. Kajetanowicza. Zapewniam że będzie to rewelacja wydawnicza.

Z całym szacunkiem wywodów o mobilizacji dywizji nie traktuję poważnie. Nie znajduja one odzwierciedlenia w materiałach archiwalnych. Tak jak pisalismy w latach 70. były trzy, a później dwie Rezerwowe DZ. I to wszystko. Tylko dla nich był problem ze sprzętem, a co dopiero dla innych. Faktem jest że mobilizowano ogromną ilość jednostek ale nie ZT.