wg strony Bumaru produkcja T55 trwała do 1979 r.
róznica główna między T55 a T62 leżała w armacie 115mm, dużo lepszej niż w T55 ale poczatkowo z takim samym SKO i nie do pełnego wykorzystania, sumarycznie i tak gorszej od 105mm armaty angielskiej.
Jak pisałem wyżej, mimo zalet T62 nie miał szans walki z nowymi czołgami zachodnimi, dlatego nie wszedł do uzbrojenia UW. Z małym poślizgiem wprowadzany byl w ZGWAR w Niemczech T64 z armatą 125mm. Nie zapominajmy że czołgi w Rosji robiły dwie firmy, konkurujące ze sobą 0 to też miało swój wpływ na dostawy do wojska.
AR
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#22Roman
Przepraszam ale nie zrozumiałem Twojej tezy:
"Jak pisałem wyżej, mimo zalet T62 nie miał szans walki z nowymi czołgami zachodnimi, dlatego nie wszedł do uzbrojenia UW."
To jaki miał sens tłuc w latach 70 T55 który wg. Ciebie te szanse ma jeszcze mniejsze?
I o jakich nowych czołgach NATO piszesz w poczatkach lat 70? (jeśli o M60A1, Chieftain - to z całą pewnością właśnie T62 był tym co trzeba było mieć jeśli o Leo1A1 to i T55 wystarczał - istotny skok w jakosci zachodnich SKO miał dopiero nastąpić)
Co do T64 to wersja ze 125 armata była dopiero dostepna na przełomie 1969/70 i to T62 był używany w dużych ilościach w ZGWAR w tym czasie, aż do czasu wejscia kolejno T64B i T80.
Przepraszam ale nie zrozumiałem Twojej tezy:
"Jak pisałem wyżej, mimo zalet T62 nie miał szans walki z nowymi czołgami zachodnimi, dlatego nie wszedł do uzbrojenia UW."
To jaki miał sens tłuc w latach 70 T55 który wg. Ciebie te szanse ma jeszcze mniejsze?
I o jakich nowych czołgach NATO piszesz w poczatkach lat 70? (jeśli o M60A1, Chieftain - to z całą pewnością właśnie T62 był tym co trzeba było mieć jeśli o Leo1A1 to i T55 wystarczał - istotny skok w jakosci zachodnich SKO miał dopiero nastąpić)
Co do T64 to wersja ze 125 armata była dopiero dostepna na przełomie 1969/70 i to T62 był używany w dużych ilościach w ZGWAR w tym czasie, aż do czasu wejscia kolejno T64B i T80.
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#23pewnie niejasno się wyrażam, ale powtórzę: róznica między T55 a T62 była zbyt mała -
odległość strzału bezwzgl. armaty 115 mm 1700m, 100mm - 1100m. a 105mm 2000-2100m, do tego celnośc, stablizacja, SKO, przebijalnośc amunicji - rosjanie zdawali sobie sprawę, że T62 mimo iż znacznie lepszy od T55 nie daje im przewagi nad M60, Leo1 itd. Zresztą - T62 na bliskim wschodzie nie zrobił kariery. A T64 był już daleko zaawansowany, zwałszcza prace nad armatą 125mm. Z tego samego powodu nie weszła do produkcji holowana armata ppanc 115mm, a dopiero 125mm Sprut.
nie wiem czy cię przekonałem- jesli nie - podaj swoje argumenty.
odległość strzału bezwzgl. armaty 115 mm 1700m, 100mm - 1100m. a 105mm 2000-2100m, do tego celnośc, stablizacja, SKO, przebijalnośc amunicji - rosjanie zdawali sobie sprawę, że T62 mimo iż znacznie lepszy od T55 nie daje im przewagi nad M60, Leo1 itd. Zresztą - T62 na bliskim wschodzie nie zrobił kariery. A T64 był już daleko zaawansowany, zwałszcza prace nad armatą 125mm. Z tego samego powodu nie weszła do produkcji holowana armata ppanc 115mm, a dopiero 125mm Sprut.
nie wiem czy cię przekonałem- jesli nie - podaj swoje argumenty.
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#24Roman
Przepraszam ale nie wiem skad wziąłeś 2000-2100 m dla armaty L7A3 (wg. Z. Pankowski Uzbrojenie Wozów Bojowych MON 1987 - odl. strz. bezwzg.=1340m dla pocisku APDS)
Właśnie zastosowanie pocisków APFSDS strzelanych z armaty U-5T było przeciwwaga dla zachodniej armaty 105mm i takiego właśnie czołgu zarządał dowódca wojsk lądowych marsz. Czujkow go do uzbrojenia w lipcu 1961 (wg. J. Magnuski NTW Nr. Spec '94) a więc 8 lat wcześniej niż T 64A.(nota bene w pierwszych wersjach bardzo zawodnego - chyba wlasnie dlatego produkcja T 62 trwała aż 11 lat do chwili wprowadzenia T72)
Nie wiem czemu piszesz ze T62 nie zrobił kariery na bliskim wschodzie skoro wyeksportowano tam ponad 2500 wozów, a co do jego skutecznosci to była to raczej kwestia obsługi niz rzeczywistych możliwosci wozu.
Armata holowana kal.115mm nie weszła bo od połowy lat 50 wprowadzano 100mm gładkolufowe armaty T-12/MT-12 o dł. lufy 61 kalibrów (przebijalność APFSDS "1575m/s" - 215mm z 1000m) dlatego nie było sensu wprowadzać kolejnego kalibru, a Sprut wszedł dopiero w drugiej połowie lat 70.
Roman, nie wiem czy cię przekonałem- jesli nie - podaj swoje argumenty😀
Pozdrawiam
Przepraszam ale nie wiem skad wziąłeś 2000-2100 m dla armaty L7A3 (wg. Z. Pankowski Uzbrojenie Wozów Bojowych MON 1987 - odl. strz. bezwzg.=1340m dla pocisku APDS)
Właśnie zastosowanie pocisków APFSDS strzelanych z armaty U-5T było przeciwwaga dla zachodniej armaty 105mm i takiego właśnie czołgu zarządał dowódca wojsk lądowych marsz. Czujkow go do uzbrojenia w lipcu 1961 (wg. J. Magnuski NTW Nr. Spec '94) a więc 8 lat wcześniej niż T 64A.(nota bene w pierwszych wersjach bardzo zawodnego - chyba wlasnie dlatego produkcja T 62 trwała aż 11 lat do chwili wprowadzenia T72)
Nie wiem czemu piszesz ze T62 nie zrobił kariery na bliskim wschodzie skoro wyeksportowano tam ponad 2500 wozów, a co do jego skutecznosci to była to raczej kwestia obsługi niz rzeczywistych możliwosci wozu.
Armata holowana kal.115mm nie weszła bo od połowy lat 50 wprowadzano 100mm gładkolufowe armaty T-12/MT-12 o dł. lufy 61 kalibrów (przebijalność APFSDS "1575m/s" - 215mm z 1000m) dlatego nie było sensu wprowadzać kolejnego kalibru, a Sprut wszedł dopiero w drugiej połowie lat 70.
Roman, nie wiem czy cię przekonałem- jesli nie - podaj swoje argumenty😀
Pozdrawiam
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#25Przepraszam Kolego,
Dlaczego porównujesz odległość SB armaty 115mm przy strzale pociskiem podkalibrowym z odległością SB armaty 100mm pociskiem przeciwpancernym (pełnokalibrowym)???
To jakaś chora bzdura!!!
Tak nie można!!!
To może lepiej zastosować porównanie odległości SB dla armaty 120mm z Leo-2 do celu H=1, 5m a dla armaty 100mm z T-55 do celu H=3, m...?
Porównanie wyjdzie podobnie rzetelne...
Dlaczego porównujesz odległość SB armaty 115mm przy strzale pociskiem podkalibrowym z odległością SB armaty 100mm pociskiem przeciwpancernym (pełnokalibrowym)???
To jakaś chora bzdura!!!
Tak nie można!!!
To może lepiej zastosować porównanie odległości SB dla armaty 120mm z Leo-2 do celu H=1, 5m a dla armaty 100mm z T-55 do celu H=3, m...?
Porównanie wyjdzie podobnie rzetelne...
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#26Ja mam takie pytanie:
czy wiadomo, jakie czołgi znajdowały sie w uzbrojeniu dywizji PGWAR w Polsce do czasu przezbrojenia na T-80?
Co u nas jeździło - T-64, czy może aż do czasu wejścia T-80 obie te dywizje jeździły na innych czołgach? (T-62? T-55?)
BTW: z lektury rosyjskich opracowań (zwłaszcza Leńskiego) można wysnuć wniosek, ze T-62 były wprowadzane przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie) do dywizji pancernych.
Poza tym T-62 były taką raczej "zapchajdziurą" wprowadzoną po wejściu do uzbrojenia armii NATO wozów z armatą 105mm L7 i jej klonami tudzież po wprowadzeniu do uzbrojenia BAOR czołgów Chieftain.
A sam T-62 nie był produkowany jakoś specjalnie długo z uwagi na to, że planowanym "zasadniczym" następca czołgów T-54/T-55 miał być ultranowatorski (jak na swoje czasy) czołg T-64; ale tenże się opóźniał, potem tez miał swoje problemy, stąd produkcja T-62 i nowe "warianty" T-64 (w istocie nowe czołgi) - T-72 i T-80.
czy wiadomo, jakie czołgi znajdowały sie w uzbrojeniu dywizji PGWAR w Polsce do czasu przezbrojenia na T-80?
Co u nas jeździło - T-64, czy może aż do czasu wejścia T-80 obie te dywizje jeździły na innych czołgach? (T-62? T-55?)
BTW: z lektury rosyjskich opracowań (zwłaszcza Leńskiego) można wysnuć wniosek, ze T-62 były wprowadzane przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie) do dywizji pancernych.
Poza tym T-62 były taką raczej "zapchajdziurą" wprowadzoną po wejściu do uzbrojenia armii NATO wozów z armatą 105mm L7 i jej klonami tudzież po wprowadzeniu do uzbrojenia BAOR czołgów Chieftain.
A sam T-62 nie był produkowany jakoś specjalnie długo z uwagi na to, że planowanym "zasadniczym" następca czołgów T-54/T-55 miał być ultranowatorski (jak na swoje czasy) czołg T-64; ale tenże się opóźniał, potem tez miał swoje problemy, stąd produkcja T-62 i nowe "warianty" T-64 (w istocie nowe czołgi) - T-72 i T-80.
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#27Cześć!
Kilka uwag do dyskusji.
100 mm armata D10TS
- maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień 14600 m,
- z celownikiem TSz2B-32P 6900 m,
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym BR-412B 1000 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 1100 m.
W czołgach zmodernizowanych T-55AM odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym BR-412B 1000 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 1100 m,
- pociskiem kumulacyjnym bezwirowym 3KB-5 1100 m,
- pociskiem przeciwpancerno-smugowo-podkalibrowym 3BM-8 lub 3BM-2 1250 m.
Z celownikiem SKO-1 w nocy:
- w systemie pasywnym co najmniej 800 m,
- w systemie aktywnym co najmniej 1300 m.
Z celownikiem SKO-1 w dzień do 6900 m.
115 mm armata 2A20 (U5TS)
- maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień 5800 m,
- z celownikiem TSz2B-41 pociskiem podkalibrowym 4000 m,
- z celownikiem TSz2B-41 pociskiem odłamkowo-burzącym 4000 m,
- z celownikiem nocnym aktywnym TPN-1-41-11 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym BM-6 i BM-5 1870 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 970 m.
Pozdrawiam
Witek
Kilka uwag do dyskusji.
100 mm armata D10TS
- maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień 14600 m,
- z celownikiem TSz2B-32P 6900 m,
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym BR-412B 1000 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 1100 m.
W czołgach zmodernizowanych T-55AM odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym BR-412B 1000 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 1100 m,
- pociskiem kumulacyjnym bezwirowym 3KB-5 1100 m,
- pociskiem przeciwpancerno-smugowo-podkalibrowym 3BM-8 lub 3BM-2 1250 m.
Z celownikiem SKO-1 w nocy:
- w systemie pasywnym co najmniej 800 m,
- w systemie aktywnym co najmniej 1300 m.
Z celownikiem SKO-1 w dzień do 6900 m.
115 mm armata 2A20 (U5TS)
- maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień 5800 m,
- z celownikiem TSz2B-41 pociskiem podkalibrowym 4000 m,
- z celownikiem TSz2B-41 pociskiem odłamkowo-burzącym 4000 m,
- z celownikiem nocnym aktywnym TPN-1-41-11 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
- pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym BM-6 i BM-5 1870 m,
- pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 970 m.
Pozdrawiam
Witek
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#28Witam
T-72 i T-80 to nie kolejne warianty T-64 tylko jego konkurenci. ZSRR miał 3 BK i każde z nich chciało przetrwać. Każde z nich miało swoje wpływy w MON ZSRR jak i w BP KPZR. Z stąd bezprecedensowa na skale światową produkcje jednocześnie 3 MBT tej samej generacji.(lub zbliżonej).
T-72 i T-80 to nie kolejne warianty T-64 tylko jego konkurenci. ZSRR miał 3 BK i każde z nich chciało przetrwać. Każde z nich miało swoje wpływy w MON ZSRR jak i w BP KPZR. Z stąd bezprecedensowa na skale światową produkcje jednocześnie 3 MBT tej samej generacji.(lub zbliżonej).
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#29Witam kolegów po dłuższej przerwie.
Co do PGWAR to z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że ZT AR posiadały T-62.
Dowodem na to mogą być zdjęcia ze wspólnych cwiczeń jednostek WP i PGWAR zamieszczane dość szeroko we wczesnych latach 80 w ówczesnym tygodniku "Zołnierz Polski". Niestety kilka lat temu puściłem kilkanaście roczników tego pisma na przemiał, tak więc nie posiadam wspomnianego materiału dowodowego😉
Co do T-62. To chyba nie do końca było tak jak piszesz.
W "Sowjetisch-Russische Panzer 1905-2003" A. W Karpienko Elbe -Dnjepr - Verlag 2004 podano, że:
1) prace nad Ob. 166 (przyszły T-62) rozpoczęto w 1955 - to jest zanim pojawiła się brytyjska L 7 (Centurion Mk 5 - 1959?)
2) Prace nad Ob. 430 (protoplasta przyszłego T-64) rozpoczęto w 1958 r. i miał on być uzbrojony w 100 mm armatę D-54TS. Dopiero Ob. 432 (własciwy T-64 - początek prac 1963) miał 115mm D-68.
Tak więc kiedy zaczęły się próby T-64 (1967) produkcja T-62 hulała jak sie patrzy.
3) Ponad dekada produkcji T-62 (1961-72) - tak naprawdę bez więszej modernizacji - to wcale nie tak mało aby uznać ten czołg za zapchaj dziurę.
Co do PGWAR to z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że ZT AR posiadały T-62.
Dowodem na to mogą być zdjęcia ze wspólnych cwiczeń jednostek WP i PGWAR zamieszczane dość szeroko we wczesnych latach 80 w ówczesnym tygodniku "Zołnierz Polski". Niestety kilka lat temu puściłem kilkanaście roczników tego pisma na przemiał, tak więc nie posiadam wspomnianego materiału dowodowego😉
Co do T-62. To chyba nie do końca było tak jak piszesz.
W "Sowjetisch-Russische Panzer 1905-2003" A. W Karpienko Elbe -Dnjepr - Verlag 2004 podano, że:
1) prace nad Ob. 166 (przyszły T-62) rozpoczęto w 1955 - to jest zanim pojawiła się brytyjska L 7 (Centurion Mk 5 - 1959?)
2) Prace nad Ob. 430 (protoplasta przyszłego T-64) rozpoczęto w 1958 r. i miał on być uzbrojony w 100 mm armatę D-54TS. Dopiero Ob. 432 (własciwy T-64 - początek prac 1963) miał 115mm D-68.
Tak więc kiedy zaczęły się próby T-64 (1967) produkcja T-62 hulała jak sie patrzy.
3) Ponad dekada produkcji T-62 (1961-72) - tak naprawdę bez więszej modernizacji - to wcale nie tak mało aby uznać ten czołg za zapchaj dziurę.
Wartość bojowa T-55 w latach 80-tych
#30Cześć!
Ostatnio otrzymałem e-maila od naszego kolegi Krzysztofa Gaja, w który „wytknął” mi pewne błędy – za co jestem bardzo wdzięczny - dotyczące informacji zawartych w poście z dnia 16.05.2008 r. Dlatego ponownie zamieszczam informację dotyczącą możliwości bojowych czołgów użytkowanych w krajach UW w latach 80-tych. Rozszerzyłem ją o czołgi T-80B, T-72 i T-72A które są reprezentatywne dla tego okresu. Niestety nie posiadam wiarygodnych informacji dotyczących czołgu T-64. Zaznaczam, że prezentowane dane pochodzą z instrukcji technicznych sprzętu i zawierają wiele uproszczeń dotyczących możliwości ogniowych. Jedynym wiarygodnym źródłem informacji dotyczących możliwości prowadzenia ognia z armat czołgowych (odpowiednimi rodzajami amunicji) są tabele strzelnicze. Niestety w obecnej chwili nie dysponuje takimi tabelami. Opis poszerzyłem o podstawowe dane celowników dziennych i nocnych, które w zdecydowany sposób wpływają na możliwości bojowe czołgów.
Myślę, że na tle innych czołgów tego okresu, zmodernizowany T-55AM „Merida” wypada zupełnie przyzwoicie.
Pozdrawiam
Witek
100 mm armata D10-T, D10-TG, D10-TS – na podstawie rosyjskiej instrukcji armat czołgowych D10-T, D10-TG, D10-TS z 1971 roku.
Maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 15600 m.
Z celownikami TSz-20, TSz2-22 oraz TSz2A-22 i TSz2B-22 wczesnych serii:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6900 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412U ze zmniejszonym ładunkiem prochowym – 3600 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
Z celownikiem TSz2A-22 i TSz2B-22 późniejszych serii:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
brak skali dla pocisku odłamkowo-burzącym OF-412U ze zmniejszonym ładunkiem prochowym,
pozostałe dane bez zmian.
Naboje (skrócone indeksy GRAU):
UOF-412 – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 i pełnym ładunkiem prochowym,
UOF-412U – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412U i zmniejszonym ładunkiem prochowym (tylko dla armaty D10-T),
UBR-412 – z ostrogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412,
UBR-412B – z tępogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412B (z czepcem balistycznym i zapalnikiem MD-8),
UBR3 – z tępogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412B (z czepcem balistycznym i zapalnikiem DBR-2),
UBR-412D – z pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412D (z czepcem balistycznym i nakładką tępogłowicową),
UPBR-412 – z ćwiczebnym pociskiem smugowym BPR-412,
ŻN-412R – nabój rozładowczy (przeznaczony do wypychania pocisku tkwiącego w lufie),
4Ch6 – nabój ślepy,
Nabój szkolno-treningowy (makieta).
Późniejsze wersje na podstawie instrukcji czołgu T-55A i T-55AD Panc-Sam 46/68.
Z celownikiem TSz2B-32
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4200 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 3000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
Z celownikiem TSz2B-32P i TSz2B-32PW (dodano nową skalę dla pocisku podkalibrowego)
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 4000 m,
pozostałe dane bez zmian.
Z aktywnym celownikiem nocnym TPN-1-22-11 możliwe jest wykrycie celu z odległości maksymalnej 800 m.
Celownik TPN-1-22-11 posiada znaczniki celowania dla pocisków:
przeciwpancernych, kumulacyjnych i odłamkowo-burzących (skokowo) – 300 m, 500 m, 700 m, 1100 m
sprzężonego karabinu maszynowego (skokowo) 250 m, 400 m, 500 m, 700 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 1000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 – 1100 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 1100 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 1560 m.
100 mm armata D10-TS zmodernizowanego czołu T-55AM „Merida” – na podstawie instrukcji czołgu Panc-Sam 556/89 i Panc-Sam 563/89.
Maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 15600 m.
Przy dodatnim podłużnym pochyleniu czołgu "+" ponad 16000 m.
Zapasowy celownik TSz2B-32P lub TSz2B-32PW:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4200 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 3000 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 4000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
System SKO-1 umożliwia pomiar odległości dalmierzem laserowym w zakresie od 300 m do 7000 m.
W dzień celownik CDDN-1 (wchodzący w skład SKO-1) umożliwia prowadzenie ognia:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym do 7000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D do 7000 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 do 7000 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M do 6300 m.
celownik umożliwia również prowadzenie ognia ze sprzężonego karabinu maszynowego (nastawa KM) oraz 23 mm lufy wkładkowej (nastawa LW).
W nocy pasywny celownik CDDN-1 umożliwia wykrycie celu w odległość co najmniej 1200 m.
W instrukcji podano, że przy oświetleniu na poziomie 0,003 lx zapewniony jest zasięg co najmniej 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym BR-412B – 1080 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 – 1100 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 – 1100 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 1560 m.
100 mm armata D10-TS czołgu T-55AM z systemem celowniczym „Wołna” na podstawie uzupełnienia do rosyjskiej instrukcji czołgu T-55 „Czołg T-55AM” z 1987 r.
Celownik teleskopowy TSzSM-32PW ze stabilizacją w płaszczyźnie pionowej oraz automatycznym wprowadzaniem kątów celowania zależnych od odległości. Dalmierz laserowy zapewnia pomiar odległości w zakresie:
dalmierz KDT-2 pomiar odległości od 500 do 4000 m (3840 m),
dalmierz KDT-1-1 pomiar odległości od 400 do 4000 m.
Celownik dzienno-nocny 1K13 umożliwia wykrywanie celu:
w dzień – do 5000 m,
w nocy podczas pracy w trybie pasywnym – do 800 m,
w nocy podczas pracy w trybie aktywnym – do 1200 m.
Celownik 1K13 zapewnia:
w dzień naprowadzanie pocisku rakietowego 9M117 na cel w odległość od 100 m do 4000 m (strzelanie pociskami UBK10-1 w nocy jest niemożliwe),
w nocy strzelanie z armaty czołgowej i sprzężonego karabinu:
pociskami podkalibrowymi – skala od 0 do 2200 m,
pociskami kumulacyjnymi – skala od 800 do 1800 m,
pociskami odłamkowo-burzącymi – skala od 800 do 1800 m,
z karabinu maszynowego – skala od 400 do 800 m.
115 mm armata 2A20 (U5TS) - na podstawie instrukcji czołgu T-62 z 1968 r. uwzględniającej wszystkie zmiany wprowadzone w konstrukcji do czerwca 1966 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 5800 m.
Z celownikiem TSz2B-41:
pociskiem podkalibrowym BM-3, BM-4, BM-5, BM-6 – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-4 – 3000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 – 3000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2000 m.
Z celownikiem nocnym (aktywnym) TPN-1-41-11 możliwość obserwacji w nocy do 800 m.
Celownik posiada znaczniki celowania dla pocisków:
Na podstawie instrukcji z 1968 r.:
przeciwpancernych – 700 m, 2000 m,
kumulacyjnych BK-4 – 100 m, 550 m,
sprzężonego karabinu maszynowego – 150 m, 450 m.
Na podstawie uzupełnienia do instrukcji:
przeciwpancernych podkalibrowych BM-3, BM-4, BM-5, BM-6 – 800 m, 1400 m, 1900 m, 3000 m,
kumulacyjnych BK-4 i odłamkowo-burzących OF-11 – 100 m, 300 m, 500 m, 900 m,
odłamkowo-burzących OF-18 – 100 m, 200 m, 400 m, 700 m,
sprzężonego karabinu maszynowego – 100 m, 200 m, 350 m, 600 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym BM-6 lub BM-5 – 1870 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 – 970 m.
Naboje (skrócone indeksy GRAU):
UBM3 – z pociskiem podkalibrowym BM-3
UBM4 – z pociskiem podkalibrowym BM-4
UBM5 – z pociskiem podkalibrowym BM-5
UBM6 – z pociskiem podkalibrowym BM-6
UBK3 – z pociskiem kumulacyjnym BK-4
UOF1 – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11
125 mm armata czołgu T-72 (obiekt 172M) – na podstawie instrukcji Panc-Sam 389/78 i Panc-Sam 390/78.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 9400 m.
Z celownikiem-dalmierzem TPD-2-49 (odległościomierz optyczny, pomiar odległości od 1000 do 4000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m,
sprzężony karabin maszynowy - 1800.
Z aktywnym celownikiem nocnym TPN-1-49-23 możliwość obserwacji do 800 m.
Celownik posiada znaczniki odległości celu dla pocisków:
podkalibrowych – 1100 m i 1900 m,
kumulacyjnych – 200 m, 400 m, 600 m, 1000 m,
odłamkowo-burzących – 100 m, 300 m, 500 m, 900 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 200 m, 400 m, 500 m, 600 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym – 2100 m,
pociskiem kumulacyjnym – 960 m.
125 mm armata 2A46 czołgu T-72A – na podstawie rosyjskiej instrukcji czołgu T-72A z 1986 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 10000 m.
Z celownikiem-dalmierzem TPD-K1 (pomiar odległości przy dobrych warunkach pogodowych do 4000 m, gwarantowany pomiar odległość w zakresie od 500 do 3000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m.
Z celownikiem nocnym TPN-3-49 możliwość obserwacji w nocy:
w trybie aktywnym do 1300 m,
w trybie pasywnym do 500 m.
Celownik TPN-3-49 posiada skale odległości dla pocisków:
podkalibrowych od 0 do 2200m,
kumulacyjnych od 600 do 1800 m,
odłamkowo-burzących od 600 do 1800 m,
sprzężonego karabinu maszynowego od 400 do 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym – 2120 m,
pociskiem kumulacyjnym – 1000 m.
Amunicja:
pocisk podkalibrowy BM-9
pocisk kumulacyjny BK-14M
pocisk odłamkowo burzący OF-19
ładunek miotający 4Ż40 lub 4Ż52
125 mm armata 2A46-1 czołgu T-80B na podstawie rosyjskiej instrukcji z 1984 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 10000 m.
Z celownikiem-dalmierzem 1G42 (pomiar odległości od 500 do 4000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m,
pociskiem kierowanym radiowo 9M112 lub 9M112M – 4000 m.
Celownik 1G42 posiada skale celownicze dla pocisków:
podkalibrowych do 3000 m,
kumulacyjnych do 3000 m,
odłamkowo-burzących do 4000 m,
sprzężonego karabinu maszynowego do 1600 m.
Z celownikiem nocnym TPN-3-49 możliwość obserwacji w nocy:
w trybie aktywnym do 1300 m,
w trybie pasywnym do 500 m.
Celownik nocny TPN-3-49 posiada skale odległości dla pocisków:
podkalibrowych od 0 do 2200 m,
kumulacyjnych od 600 do 1800 m,
odłamkowo-burzących od 600 do 1800 m,
sprzężonego karabinu maszynowego od 400 do 800 m.
Ostatnio otrzymałem e-maila od naszego kolegi Krzysztofa Gaja, w który „wytknął” mi pewne błędy – za co jestem bardzo wdzięczny - dotyczące informacji zawartych w poście z dnia 16.05.2008 r. Dlatego ponownie zamieszczam informację dotyczącą możliwości bojowych czołgów użytkowanych w krajach UW w latach 80-tych. Rozszerzyłem ją o czołgi T-80B, T-72 i T-72A które są reprezentatywne dla tego okresu. Niestety nie posiadam wiarygodnych informacji dotyczących czołgu T-64. Zaznaczam, że prezentowane dane pochodzą z instrukcji technicznych sprzętu i zawierają wiele uproszczeń dotyczących możliwości ogniowych. Jedynym wiarygodnym źródłem informacji dotyczących możliwości prowadzenia ognia z armat czołgowych (odpowiednimi rodzajami amunicji) są tabele strzelnicze. Niestety w obecnej chwili nie dysponuje takimi tabelami. Opis poszerzyłem o podstawowe dane celowników dziennych i nocnych, które w zdecydowany sposób wpływają na możliwości bojowe czołgów.
Myślę, że na tle innych czołgów tego okresu, zmodernizowany T-55AM „Merida” wypada zupełnie przyzwoicie.
Pozdrawiam
Witek
100 mm armata D10-T, D10-TG, D10-TS – na podstawie rosyjskiej instrukcji armat czołgowych D10-T, D10-TG, D10-TS z 1971 roku.
Maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 15600 m.
Z celownikami TSz-20, TSz2-22 oraz TSz2A-22 i TSz2B-22 wczesnych serii:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6900 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412U ze zmniejszonym ładunkiem prochowym – 3600 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
Z celownikiem TSz2A-22 i TSz2B-22 późniejszych serii:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
brak skali dla pocisku odłamkowo-burzącym OF-412U ze zmniejszonym ładunkiem prochowym,
pozostałe dane bez zmian.
Naboje (skrócone indeksy GRAU):
UOF-412 – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 i pełnym ładunkiem prochowym,
UOF-412U – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412U i zmniejszonym ładunkiem prochowym (tylko dla armaty D10-T),
UBR-412 – z ostrogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412,
UBR-412B – z tępogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412B (z czepcem balistycznym i zapalnikiem MD-8),
UBR3 – z tępogłowicowym pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412B (z czepcem balistycznym i zapalnikiem DBR-2),
UBR-412D – z pociskiem przeciwpancerno-smugowym BR-412D (z czepcem balistycznym i nakładką tępogłowicową),
UPBR-412 – z ćwiczebnym pociskiem smugowym BPR-412,
ŻN-412R – nabój rozładowczy (przeznaczony do wypychania pocisku tkwiącego w lufie),
4Ch6 – nabój ślepy,
Nabój szkolno-treningowy (makieta).
Późniejsze wersje na podstawie instrukcji czołgu T-55A i T-55AD Panc-Sam 46/68.
Z celownikiem TSz2B-32
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4200 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 3000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
Z celownikiem TSz2B-32P i TSz2B-32PW (dodano nową skalę dla pocisku podkalibrowego)
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 4000 m,
pozostałe dane bez zmian.
Z aktywnym celownikiem nocnym TPN-1-22-11 możliwe jest wykrycie celu z odległości maksymalnej 800 m.
Celownik TPN-1-22-11 posiada znaczniki celowania dla pocisków:
przeciwpancernych, kumulacyjnych i odłamkowo-burzących (skokowo) – 300 m, 500 m, 700 m, 1100 m
sprzężonego karabinu maszynowego (skokowo) 250 m, 400 m, 500 m, 700 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 1000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 – 1100 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 1100 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 1560 m.
100 mm armata D10-TS zmodernizowanego czołu T-55AM „Merida” – na podstawie instrukcji czołgu Panc-Sam 556/89 i Panc-Sam 563/89.
Maksymalna odległość strzału z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 15600 m.
Przy dodatnim podłużnym pochyleniu czołgu "+" ponad 16000 m.
Zapasowy celownik TSz2B-32P lub TSz2B-32PW:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym – 6000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D – 4200 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M – 3000 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 4000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2200 m.
System SKO-1 umożliwia pomiar odległości dalmierzem laserowym w zakresie od 300 m do 7000 m.
W dzień celownik CDDN-1 (wchodzący w skład SKO-1) umożliwia prowadzenie ognia:
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 z pełnym ładunkiem prochowym do 7000 m,
pociskiem przeciwpancernym BR-412B lub BR-412D do 7000 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 do 7000 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 lub BK-5M do 6300 m.
celownik umożliwia również prowadzenie ognia ze sprzężonego karabinu maszynowego (nastawa KM) oraz 23 mm lufy wkładkowej (nastawa LW).
W nocy pasywny celownik CDDN-1 umożliwia wykrycie celu w odległość co najmniej 1200 m.
W instrukcji podano, że przy oświetleniu na poziomie 0,003 lx zapewniony jest zasięg co najmniej 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym BR-412B – 1080 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-412 – 1100 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-5 – 1100 m,
pociskiem podkalibrowym BM-8 lub BM-20 – 1560 m.
100 mm armata D10-TS czołgu T-55AM z systemem celowniczym „Wołna” na podstawie uzupełnienia do rosyjskiej instrukcji czołgu T-55 „Czołg T-55AM” z 1987 r.
Celownik teleskopowy TSzSM-32PW ze stabilizacją w płaszczyźnie pionowej oraz automatycznym wprowadzaniem kątów celowania zależnych od odległości. Dalmierz laserowy zapewnia pomiar odległości w zakresie:
dalmierz KDT-2 pomiar odległości od 500 do 4000 m (3840 m),
dalmierz KDT-1-1 pomiar odległości od 400 do 4000 m.
Celownik dzienno-nocny 1K13 umożliwia wykrywanie celu:
w dzień – do 5000 m,
w nocy podczas pracy w trybie pasywnym – do 800 m,
w nocy podczas pracy w trybie aktywnym – do 1200 m.
Celownik 1K13 zapewnia:
w dzień naprowadzanie pocisku rakietowego 9M117 na cel w odległość od 100 m do 4000 m (strzelanie pociskami UBK10-1 w nocy jest niemożliwe),
w nocy strzelanie z armaty czołgowej i sprzężonego karabinu:
pociskami podkalibrowymi – skala od 0 do 2200 m,
pociskami kumulacyjnymi – skala od 800 do 1800 m,
pociskami odłamkowo-burzącymi – skala od 800 do 1800 m,
z karabinu maszynowego – skala od 400 do 800 m.
115 mm armata 2A20 (U5TS) - na podstawie instrukcji czołgu T-62 z 1968 r. uwzględniającej wszystkie zmiany wprowadzone w konstrukcji do czerwca 1966 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 5800 m.
Z celownikiem TSz2B-41:
pociskiem podkalibrowym BM-3, BM-4, BM-5, BM-6 – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym BK-4 – 3000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 – 3000 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 2000 m.
Z celownikiem nocnym (aktywnym) TPN-1-41-11 możliwość obserwacji w nocy do 800 m.
Celownik posiada znaczniki celowania dla pocisków:
Na podstawie instrukcji z 1968 r.:
przeciwpancernych – 700 m, 2000 m,
kumulacyjnych BK-4 – 100 m, 550 m,
sprzężonego karabinu maszynowego – 150 m, 450 m.
Na podstawie uzupełnienia do instrukcji:
przeciwpancernych podkalibrowych BM-3, BM-4, BM-5, BM-6 – 800 m, 1400 m, 1900 m, 3000 m,
kumulacyjnych BK-4 i odłamkowo-burzących OF-11 – 100 m, 300 m, 500 m, 900 m,
odłamkowo-burzących OF-18 – 100 m, 200 m, 400 m, 700 m,
sprzężonego karabinu maszynowego – 100 m, 200 m, 350 m, 600 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym BM-6 lub BM-5 – 1870 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11 – 970 m.
Naboje (skrócone indeksy GRAU):
UBM3 – z pociskiem podkalibrowym BM-3
UBM4 – z pociskiem podkalibrowym BM-4
UBM5 – z pociskiem podkalibrowym BM-5
UBM6 – z pociskiem podkalibrowym BM-6
UBK3 – z pociskiem kumulacyjnym BK-4
UOF1 – z pociskiem odłamkowo-burzącym OF-11
125 mm armata czołgu T-72 (obiekt 172M) – na podstawie instrukcji Panc-Sam 389/78 i Panc-Sam 390/78.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 9400 m.
Z celownikiem-dalmierzem TPD-2-49 (odległościomierz optyczny, pomiar odległości od 1000 do 4000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m,
sprzężony karabin maszynowy - 1800.
Z aktywnym celownikiem nocnym TPN-1-49-23 możliwość obserwacji do 800 m.
Celownik posiada znaczniki odległości celu dla pocisków:
podkalibrowych – 1100 m i 1900 m,
kumulacyjnych – 200 m, 400 m, 600 m, 1000 m,
odłamkowo-burzących – 100 m, 300 m, 500 m, 900 m,
ze sprzężonego karabinu maszynowego – 200 m, 400 m, 500 m, 600 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym – 2100 m,
pociskiem kumulacyjnym – 960 m.
125 mm armata 2A46 czołgu T-72A – na podstawie rosyjskiej instrukcji czołgu T-72A z 1986 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 10000 m.
Z celownikiem-dalmierzem TPD-K1 (pomiar odległości przy dobrych warunkach pogodowych do 4000 m, gwarantowany pomiar odległość w zakresie od 500 do 3000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m.
Z celownikiem nocnym TPN-3-49 możliwość obserwacji w nocy:
w trybie aktywnym do 1300 m,
w trybie pasywnym do 500 m.
Celownik TPN-3-49 posiada skale odległości dla pocisków:
podkalibrowych od 0 do 2200m,
kumulacyjnych od 600 do 1800 m,
odłamkowo-burzących od 600 do 1800 m,
sprzężonego karabinu maszynowego od 400 do 800 m.
Odległość strzału bezwzględnego (cel o wysokości 2 m):
pociskiem przeciwpancernym podkalibrowym – 2120 m,
pociskiem kumulacyjnym – 1000 m.
Amunicja:
pocisk podkalibrowy BM-9
pocisk kumulacyjny BK-14M
pocisk odłamkowo burzący OF-19
ładunek miotający 4Ż40 lub 4Ż52
125 mm armata 2A46-1 czołgu T-80B na podstawie rosyjskiej instrukcji z 1984 r.
Maksymalna odległość strzału pociskiem odłamkowo-burzącym z wykorzystaniem poziomicy podniesień – 10000 m.
Z celownikiem-dalmierzem 1G42 (pomiar odległości od 500 do 4000 m):
pociskiem podkalibrowym – 4000 m,
pociskiem kumulacyjnym – 4000 m,
pociskiem odłamkowo-burzącym – 5000 m,
pociskiem kierowanym radiowo 9M112 lub 9M112M – 4000 m.
Celownik 1G42 posiada skale celownicze dla pocisków:
podkalibrowych do 3000 m,
kumulacyjnych do 3000 m,
odłamkowo-burzących do 4000 m,
sprzężonego karabinu maszynowego do 1600 m.
Z celownikiem nocnym TPN-3-49 możliwość obserwacji w nocy:
w trybie aktywnym do 1300 m,
w trybie pasywnym do 500 m.
Celownik nocny TPN-3-49 posiada skale odległości dla pocisków:
podkalibrowych od 0 do 2200 m,
kumulacyjnych od 600 do 1800 m,
odłamkowo-burzących od 600 do 1800 m,
sprzężonego karabinu maszynowego od 400 do 800 m.