Witam!
Sprawa dywizjonów Newa na Śląsku rzeczywiście jest interesująca i chociaż o dywizjonach rakietowych OP w swoim czasie sporo było dyskusji na Forum, ta kwestia została nieco pominięta.
Ale do rzeczy. Rzeczywiście w ugrupowaniu 1 Dywizji (później Brygady) Artylerii OPK funkcjonowało 6 dywizjonów wyposażonych w zestaw Newa. Były to wymienione przez Ciebie 72, 73, 74 oraz 75 dr sformowane w latach 1977-78 (wyposażanie w sprzęt, przejmowany zresztą z dywizji warszawskiej, trwało aż do końca 1980 r. ) oraz 14 i 17 dr. Te ostatnie dywizjony pierwotnie dysponowały zestawami Dźwina, a ich przezbrojenie na Newy nastąpiło w latach 1985-86.
Po przezbrojeniu 14 i 17 dr pozostały na swoich stanowiskach (Woźniki i Libiąż), oczywiście po dokonaniu niezbędnych przeróbek infrastruktury inżynieryjnej.
Natomiast dla pozostałych newowskich dr budowano od podstaw stanowiska ogniowe.
Stany osobowe 74 i 75 dr skoszarowano w Gliwicach. Ich SO posadowiono w okolicy Przezchlebia oraz(tej informacji nie mogę potwierdzić źródłowo, potraktuj to więc jako domysł) na zachód od Gliwic (widać te stanowiska na zdjęciach satelitarnych). Niestety nie mam także pewności, które SO należało do którego z wymienionych dywizjonów. Na pewno natomiast 74 dr po rozwiązaniu 18 dywizjonu (Dźwina) został przeniesiony w 1990 r. do Pszczyny na jego miejsce, gdzie rozwinął swój sprzęt.
Z kolei obiekty koszarowe 72 i 73 dr znajdowały się w Oświęcimiu. Nie potrafię, niestety, powiedzieć w sposób pewny, gdzie wybudowano ich stanowiska. Powstaje pytanie-czy Bujaków nie był jednym ze stanowisk dywizjonów oświęcimskich? Na pozór ta teza wydaje się dziwna już choćby ze względu na odległość od obiektów koszarowych. Ale takich miejsc po stanowiskach dr OP, gdzie zlokalizowane były jedynie małe obiekty dla zmian dyżurnych, a właściwe koszary w pewnej odległości, trochę jest.
Jak widzisz, nie potrafię wyjaśnić wszystkich zagadek śląskich New, ale mam nadzieję, że uczestnicy Forum pomogą nam w tym.

Pozdrawiam
W. W.

Wojtek !

Bujaków - Sośnia Góra - prawdopodobnie w przeszłości był wykorzystywany jako WRLP (chyba 33.brt). Czy później (wcześniej ?) było to SO dla jednego z dywizjonów oświęcimskich lub gliwickich - raczej wątpię.
Przede wszystkim teren (w końcu góra o deniwelacji 40 m) - przemawia za tym, że obiekt ten predystynowany był do wykorzystywania przez wojska radiotechniczne. SO NEW sytuowano zazwyczaj na terenie płaskim o małych różnicach wysokości względnych. Także ilość budynków i budowli (raptem 4 o pow.1117 m2) jest stanowczo za mała jak na SO NEW.
Nie podoba mi się też rozplanowanie w terenie poszczególnych budynków i obiektów (dysponuję co prawda tylko szkicem terenu). No i odległość od mg - zarówno z Oświęcimia jak i z Gliwic jest to kilkadziesiat km !. Jak zatem wyglądałaby gotowość bojowa takich dr ?.
Po drugiej (północnej) stronie szosy też był teren wojskowy - nie wiem do czego był wykorzystywany.
SO jednego z dr gliwickich prawdopodobnie - w pobliżu m. Toszek ? (obiekt Toszek), drugiego w Przezchlebiu.
K. P.

Cześć Krzysztof!

Dziękuję za Twoje cenne uwagi.
Po obejrzeniu wszystkich zdjęć Grzegorza nadal wydaje mi się, że obiekty w Bujakowie budowano z przeznaczeniem na dywizjon typu newowskiego. Wspomniałem poprzednio o fotografii garażu STZ bardzo charakterystycznego właśnie dla Newy, a z którymi nigdy nie spotkałem się na stanowiskach radiotechnicznych.
Nie można wykluczyć i takiej ewentualności, że pierwotnie przygotowywano infrastukturę dla dr z zestawem S-125, ale póżniej zmieniono plany. Jeszcze inna możliwość, którą rozważałem, to stacjonowanie 74 dr w tym właśnie miejscu do 1990 r.przed przeniesieniem do Pszczyny, a później stworzenie w tej lokalizacji WRLP. Stosunkowo mała powierzchnia budynków niczego nie tłumaczy. W gruncie rzeczy schron baterii radiotechnicznej, 4 garaże dla STZ, magazyn rakiet i pomieszczenia do elaboracji to naprawdę nie jest wiele i pewnością nie przekraczają one łącznie podanej przez Ciebie powierzchni (szczególnie, że zazwyczaj garaży dla STZ nie wlicza się do powierzchni budynków). W obiektach w pełni ukończonych sporą część kubatury tworzą obiekty koszarowo-socjalne.
Z posadowieniem dywizjonów rakietowych OP bywa różnie, jeśli popatrzysz np. na teren byłego 66 dr w Naćmierzu, to przekonasz się, że infrastukturę stworzono właśnie na najwyższym wzniesieniu w okolicy (Obła Góra) i w tym celu, łamiąc poniekąd polską zasadę budowania nadmorskich dr na wydmach, odsunięto go o parę km od linii brzegowej.
Z m. Toszek do Gliwic też jest kawałek.

Serdecznie pozdrawiam
W.

Witam !

Masz rację, że deniwelacje terenu i ilość obiektów - o niczym jeszcze nie przesądzają, a SO NEW nie były zbyt wymagające (w porównaniu np. z WOŁCHOWAMI).
Analizując fotografie Grzegorza - wszystko (poza jednym) przemawia za SO Newy.
W związku z tym dochodzę do następujących wniosków:
* Dywizjony ogniowe NEW formowane w okresie lat 1970 - 1974 (od nr 60 do nr 71) posiadały
własne obiekty koszarowe i techniczne (budowane od podstaw) z rozbudowaną infrastrukturą
(przykład Łeba). No, ale były to lata prosperity gierkowskiej.
* Dywizjony ogniowe NEW formowane w okresie lat 1978 - 1979 (od nr 72 do nr 77) prawdopodobnie ze względów oszczędnościowych lokalizowano w już istniejących obiektach koszarowych (np. dr oświęcimskie w koszarach opuszczonych w 1976r. przez 10.bpd, poznańskie w koszarach przy Rolnej). Budowano dla nich (lub przystosowywano już istniejące) tylko terenowe
SO (oczywiście już bez obiektów koszarowych).
* Porównałem SO 76.dr w Chomęcicach (19,65 ha, 4 budynki i 13 budowli - razem 1204 m2) z Bujakowem - Sośnią Górą, ul. Sosnowa (21.56 ha, 4 budynki, ? budowle - razem 1117 m2).
Wnioski nasuwają się same.
* Prawdopodobnie więc SO jednego z gliwickich dr (a nie oświęcimskich) - zlokalizowano właśnie w Bujakowie, które później (po przeniesieniu SO dr - do obiektu Toszek) wykorzystywane było przez WRLP. Ale są to tylko moje przypuszczenia.
* SO oświęcimskich dr. W pobliżu msd - nic ciekawego na zdjęciach nie widzę.
Jak na obsługę jednego dr - to terenu jest tu aż nadto..., a miejsce to jest zaledwie 6 km od mg.
Jeżeli powiększysz środek lewej strony zdjęcia - to sam zobaczysz jak duży jest to teren.
* K-764 Oświęcim, K- 5609 Libiąż, K- 3260 Przezchlebie, K - 5478 Toszek, K - 3114 Bytom.
K - 3491 Gliwice

K. P.

Witam!
Niektóre z naprędce budowanych w "okrojonej" wersji stanowisk dla New zostały zresztą przy nadarzającej się okazji opuszczone, zapewne właśnie ze względów logistycznych. Przykładem może być 77 dr, którego so pierwotnie znajdowało się na skraju poligonu w Biedrusku (Złotniki), a po likwidacji 30 dr w Trzaskowie k/Murowanej Gośliny (pełna infrastuktura z rozbudowanym kompleksem koszarowym)w 1990 r. tam przeniesione. I wedle wszelkiego prawdopodobieństwa tak stało się również w Bujakowie. Nadal jednak nie wiemy, który dr tam stacjonował.
Wszakże znaleźliśmy się w sytuacji pewnego nadmiaru so dla New w okolicy Gliwic:Bujaków, Toszek, Przechlebie oraz obiekt na południe od m. Ostropa. Zdjęcia satelitarne dwóch ostatnich lokalizacji nie pozostawiają wątpliwości, że są to stanowiska dla zestawów Newa.
Ewentualność zlokalizowania jednego z so dywizjonów oświęcimskich w Bujakowie wziąłem pod uwagę rozpatrując przyjętą logikę dyslokowania dywizjonów Newa w innych ugrupowaniach obrony obiektowo-strefowej w Polsce, tj. w okolicy Warszawy oraz Poznania. Zauważmy, że nie były one rozmieszczane w układzie pierścienia tak jak jednostki z Dźwinami czy Wołchowami, ale tworzyły ciągłą strefę obrony tylko na najbardziej zagrożonym wedle ówczesnej doktryny kierunku, czyli na rubieżach pólnocno-zachodnich ugrupowania (Poznań:Chomęcice-Złotniki, Warszawa:Olszewnica-Małocice-Borzęcin-Rusiec). Również z tego powodu wydaje mi się nieprawdopodobne zgromadzenie aż trzech dr w okolicy Libiąża. Pamiętajmy także o ówczesnej stacjonarności S-125.

W. W.

Witam !

Poza wymienionymi przez Ciebie - można też zobaczyć byłą 332.
Maskowanie jednak ma też spore zalety..... Trzeba je tylko odkryć.
Mnie dziwi to, że niektóre obiekty są "zamalowywane" - chociaż WP nie użytkuje ich od szeregu lat
(np. Bochnia), a inne nie.
Takim "zamalowanym" terenem jest m.in. las na SW od m. Chrosna (???). Radar dla Balic jest przecież w Zabierzowie. Co to może być ?.

Pozdrawiam.
K. P.

Wojtek !

Trudno Ci nie przyznać racji.
Podobnie jak z 77.dr uczyniono też z 74.dr, który dyslokowano z Gliwic do Czarkowa w 1990r., gdzie zajął obiekty po 18.dr. Tak do końca to nie jestem pewny czy nazwy Pszczyna - Czarków i Kobiór - sa tożsame ?. Chyba tak, ale może jednak w rozległych lasach kobiórskich coś jeszcze było ?, a teraz jest to zarośnięte.
Te zmiany dyslokacyjne spowodowane były zapewne zmianą doktryny. Było 2 na 2, a jest 3 na 3 od E i W - czyli równowaga.
W jednym z postów pisałeś, "14.dr po przezbrojeniu pozostał na swoim stanowisku" ?. Tylko przez jakiś czas - obecnie Gliwice.

K. P.