Jeszcze raz pozwolę sobie zabrać głos w sprawie zestawu KUB. Częściowo, aby naprawić błędy popełnione w poprzednim opisie, a częściowo w celu uszczegółowienia pewnych spraw.
Pisząc o zmodyfikowaniu planu rakietyzacji w końcówce lat 70-tych, popełniłem błąd. Wówczas jeszcze nie planowano zmniejszenia ilości baterii w pułku. Jedyną zmianą było zaplanowanie przezbrojenia pułków w DZ w zestawy OSA (ale od początku planowane jako 4 bateryjne), wprowadzenie pułków KUB do DPanc oraz dokonanie zmian w pododdziałach przeciwlotniczych pułków i batalionów (zmechanizowanych i czołgów). Zmniejszenie ilości baterii nastąpiło dopiero w 1989 r. Wynikało to głównie z braku pieniędzy na przezbrojenie oraz remonty. Wycofane baterie stanowiły „rezerwę” sprzętową – tzn. były rozbierane w celu pozyskania części zamiennych.
Zestaw 2K12M2 dla 13 paplot został zakupiony w NRD i prawdopodobnie pochodził z 11 paplot (FRR 11), który w maju 1987 roku przezbrojono w zestaw 9K33. Gotowość bojową 13 paplot osiągnął w 1989 r. i w tym samym roku otrzymał nowy etat - 4 bateryjny.
Od 1982 r. obowiązywał następująca struktura wojsk opl (planowana jako docelowa):
Front
1. frontowy pułk radiotechniczny (czasami wspominano o rozwinięciu na czas „W” do struktur brygady).
2. frontowy pułk zakłóceń radiolokacyjnych,
3. frontowa brygada rakietowa 2K11M „KRUG”,
4. frontowa polowa techniczna baza rakiet przeciwlotniczych.

Armia
1. batalion radiotechniczny,
2. batalion zakłóceń radiolokacyjnych,
3. armijny pułk rakiet 2K12M2 „KUB”,
4. armijna polowa techniczna baza rakiet przeciwlotniczych.

Dywizja
1. kompania dowodzenia szefa opl,
2. pułki rakietowe dywizji pancernych 2K12M1/2 „KUB”,
3. pułki rakietowe dywizji zmechanizowanych 9K33M2/3 „OSA”.

Pułk
1. pluton dowodzenia szefa opl,
2. 2 x bateria opl.

Inne pododdziały (pułk artylerii, dywizjon artylerii, kompania ochrony i regulacji ruchu, itp.)
1. pluton plot w korr,
2. pluton plot w da
3. pluton plot pa

Najmocniej przepraszam, kolejny raz koryguję swoje błędy. Niestety pamięć jest zawodna, a przekopywanie stosów notatek i wycinków zajmuje sporo czasu. W przyszłości postaram się najpierw odszukać materiały, a dopiero potem pisać. Katastrofa kolejowa o której wspominałem dotyczy oczywiście 66 paplot, a nie 96 paplot jak wcześniej napisałem. Wydarzyła się 19 maja 1988 r. o godzinie 7.30 na stacji kolejowej w Pile (stacja Piła – Główna). Podczas wyjazdu ze stacji kolejowej transportu jadącego na poligon w Wicku Morskim doszło do wykolejenia 19 wagonu na zwrotnicy rozjazdu. W wyniku tego doszło do wykolejenia pozostałych wagonów. W katastrofie śmierć poniosło 10 żołnierzy, a 28 było rannych.
W katastrofie zginęli (stopnie nadane pośmiertnie):
1. chor. szt. W. Grygorowicz
2. st. chor. W. Siuda
3. sierż. szt. A. Maniak
4. kpr. M. Brodzikowski
5. kpr. T. Jakowczyk
6. kpr. A. Jordan
7. kpr. M. Pacek
8. kpr. J. Rosik
9. kpr. R. Skrzypczak
10. kpr. A. Szyszka
Na poligonie w Wicku Morskim postawiono pomnik upamiętniający żołnierzy, którzy zginęli w katastrofie.
Jeszcze raz przepraszam za bałagan jaki wprowadziłem.

Z. Owczarski, K. Miziak
„Struktura organizacyjna pododdziałów i dane taktyczno-techniczne podstawowego sprzętu uzbrojenia wojsk własnych i głównych państw NATO”
WAT wewn. 1798/88 Warszawa 1988 r. (oddano do druku 1987 r.)

1.2. Struktura organizacyjna, uzbrojenie i wyposażenie pododdziałów czołgów

A. Załoga
a) czołg T-55 (wszystkie typy) - 4 żołnierzy,
b) czołg średni - 3 żołnierzy.

B. Pluton czołgów
a) stan osobowy - 16 żołnierzy, w tym 4 załogi po 4 żołnierzy każda
b) czołgi - 4 szt.

C. Kompania czołgów
Stan osobowy - 56 żołnierzy
Organizacja kompanii:
a) dowódca kompanii,
b) technik kompanii – chorąży,
c) szef kompanii – podoficer,
d) starszy mechanik,
e) kierowca samochodu ciężarowo-terenowego,
f) obsługa czołgu dowódcy kompanii – 3 żołnierzy,
g) trzy plutony czołgów po 16 żołnierzy.
Wyposażenie kompani:
a) czołgi - 13 szt.
b) samochód ciężarowo-terenowy - 1 szt.

D. Batalion czołgów
SKOT (196 żoł. / BWP 200 żoł.)
- Dowództwo (7)
 Dowódca batalionu
 Zastępca ds. politycznych
 Technik batalionu
 Instruktor zabezpieczenia chemicznego
 Kancelista
 Szef łączności - dowódca plutonu łączności
 Kierowca samochodu osobowo-terenowego
- Pluton łączności (9/11)
- Drużyna sanitarna (4/4)
- Drużyna gospodarcza (8/10)
- 3 x kompania czołgów (56)
 3 x pluton czołgów (16)
 4 x załoga czołgu (4)

W batalionie czołgów znajduje się 40 czołgów i 6 samochodów różnego typu.

UWAGA !
Oprócz wyżej wymienionej organizacji pododdziałów czołgów istnieją jeszcze dwa warianty organizacyjne:
a) kompania czołgów w pułku czołgów o organizacji kompanijnej działającej na TO SKOT liczącej 16 czołgów (3 x 5 + 1),
b) kompani czołgów w batalionie czołgów w pułku czołgów o organizacji batalionowej (na czołgach T-72 i T-55) liczącej 10 czołgów, a batalion czołgów – 31 czołgów.

c.d. struktur - piechota

Drużyna składa się z 9 żołnierzy:
1. dowódca drużyny (podoficer) - kbk AK,
2. celowniczy km - km PK (PKS),
3. strzelec - kbk AK,
4. celowniczy granatnika - RGP-7 i Pm-63,
5. strzelec - kbk AK,
6. strzelec - kbk AK,
7. strzelec - kbkg,
8. kierowca-mechanik BWP - Pm-63,
kierowca TO SKOT - Pm-63,
9. działonowy operator BWP - Pm-63,
celowniczy broni pokładowej - Pm-63

Drużyna wyposażona jest w transporter opancerzony SKOT-2A, lub w gąsienicowy transporter opancerzony BWP.
Uzbrojenie BWP
- 73 mm armata,
- wyrzutnia PPK,
- 7,62 mm km PKT.
Uzbrojenie SKOT-2A
- 14,5 mm KPWT,
- 7,62 mm km PKT,
- granatnik przeciwpancerny RPG-7.

Pluton piechoty składa się z 30 żołnierzy:
1. dowódca plutonu (oficer) - kbk AK i P-64,
2. pomocnik dowódcy (podoficer) - kbk AK,
3. strzelec wyborowy - kbw SWD,
4. 3 x drużyna piechoty każda po 9 żołnierzy.

Stan i ważniejsze uzbrojenie plutonu (SKOT-2A / BWP)
- stan osobowy 30 / 30,
- km PKS 1 / 1,
- km PK 2 / 2,
- RPG-7 6 / 3,
- kbkg 3 / 3,
- SKOT-2A 3 / 0,
- BWP 0 / 3

Kompania piechoty:
1. Dowództwo
- dowódca kompanii (oficer),
- technik kompanii (chorąży)
- szef kompanii (podoficer),
- radiotelegrafista,
- sanitariusz,
- kierowca samochodu ciężarowo-terenowego,
- obsługa BWP (SKOT) - 2 żołnierzy,
- tylko w kompanii piechoty na BWP - 2 żołnierzy.
2. Trzy plutony po 30 żołnierzy.

Wyposażenie i uzbrojenie kompanii piechoty (SKOT-2A / BWP)
- stan osobowy 98 / 100,
- km PKS 3 / 3,
- km PK 6 / 6,
- RPG-7 19 / 9,
- kbkg 9 / 9,
- SKOT-2A 10 / 0,
- BWP 0 / 10
- kbw SWD 3 / 3,
- radiostacji UKF do 0,1 kW przenośnych 1 / 1,
- radiostacji UKF kompanijnych 7 / 7,
- samochodów ciężarowo-terenowych 1 / 2.

Batalion piechoty zmotoryzowanej:
1. dowództwo (6 żołnierzy)
- dowódca batalionu,
- zastępca ds. politycznych,
- szef sztabu batalionu (zastępca dowódcy),
- technik batalionu (chorąży),
- instruktor zabezpieczenia chemicznego (podoficer),
- kancelista-kreślarz,
- szef łączności (dowódca plutonu łączności).
2. Pluton łączności,
3. Pluton zaopatrzenia,
4. Drużyna remontowa,
5. Drużyna sanitarna,
6. Pluton art. ppanc (tylko na SKOT)
- 2 x działon PPK,
- działon ciężkich granatników SPG,
7. Bateria moździerzy
- Pluton dowodzenia,
- 2 x pluton moździerzy,
8. 3 x Kompania piechoty.

Stan, uzbrojenie i wyposażenia batalionu 9 SKOT / BWP)
- stan osobowy 426 / 402,
- BWP 0 / 31,
- SKOT 31 / 0,
- moździerze 120 mm 6 / 6,
- wyrzutnie PPK 6 / 0,
- SPG 73 mm 3 / 0,
- RPG-7 59 / 29,
- km PK (PKS) 30 / 30,
- samochody różne 11 / 14,
- radiostacje UKF do 0,1 kW 11 / 8,
- radiostacje UKF kompanijne 32 / 21,
- kbkg 46 / 37,
- kbw SWD 9 / 9.

Witam Panie Witoldzie
Czy mógłby Pan jeszcze raz spojrzeć na niżej podany wycinek bowiem wprowadził on duże zamieszanie w całej Pana wypowiedzi:
"Pisząc o zmodyfikowaniu planu rakietyzacji w końcówce lat 70-tych, popełniłem błąd. Wówczas jeszcze nie planowano zmniejszenia ilości baterii w pułku. Jedyną zmianą było zaplanowanie przezbrojenia pułków w DZ w zestawy OSA (ale od początku planowane jako 4 bateryjne), wprowadzenie pułków KUB do DPanc oraz dokonanie zmian w pododdziałach przeciwlotniczych pułków i batalionów (zmechanizowanych i czołgów). Zmniejszenie ilości baterii nastąpiło dopiero w 1989 r. Wynikało to głównie z braku pieniędzy na przezbrojenie oraz remonty. Wycofane baterie stanowiły „rezerwę” sprzętową – tzn. były rozbierane w celu pozyskania części zamiennych."
Czy to znaczy, że wg. Pana wszystkie pplot miały po 5 baterii KUB na poczatku lat 80?
Co oznacza stwierdzenie że zmniejszenie ilosci baterii nastąpiło dopiero w 1989r.?

"Zestaw 2K12M2 dla 13 paplot został zakupiony w NRD i prawdopodobnie pochodził z 11 paplot (FRR 11), który w maju 1987 roku przezbrojono w zestaw 9K33. Gotowość bojową 13 paplot osiągnął w 1989 r. i w tym samym roku otrzymał nowy etat - 4 bateryjny"
Wg. W. Kopenhagen " Die Landstreitkrafte der NVA", w 1988 NAL NRD posiadała 107 wyrzutni (ze 120 zakupionych) "KUB" oraz 27 SNR do nich.

Panie Krzysztofie
Przeszukałem notatki dotyczące wojsk obrony przeciwlotniczej i na ich podstawie twierdzę, że do końca lat 80-tych pułki KUB były 5 bateryjne. W opracowaniu „Obrona przeciwlotnicza wojsk na szczeblach operacyjnych” ASG WP 1986 r. wszystkie rozważania dotyczące pułków KUB mówią o strukturze 5 bateryjnej. Natomiast w 1993 r. na podstawie własnych doświadczeń (szkolenie w WSOWOPL) mogę potwierdzić na 100% struktura była zróżnicowana, pułki w DPanc były 4 bateryjne, a pułki armijne 5 bateryjne.
Co do daty dokonania zmian w strukturze pułków dywizyjnych, potwierdzeniem jest informacja pochodząca z książki Kazimierz Czernikowski „16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. Króla Kazimierza Jagiellończyka” Malbork 2001 r. W opisie dotyczącym historii 13 paplot znalazłem zapis mówiący o osiągnięciu gotowości bojowej i zmianie etatu jednostki (na 4 bateryjny) w 1989 r. A tak na marginesie, książka o 16 DZ jest doskonała i każdy kto chce dowiedzieć się czegoś o tym związku taktycznym powinien ją przeczytać – historia wszystkich oddziałów i samodzielnych pododdziałów wchodzących w jej skład w latach 1945 - 2000.
Pochodzenie zestawu KUB dla 13 paplot jest częściowo potwierdzenie na stronie internetowej (http://home.tiscali.de/frr11wfs/) prezentującej 11 FRR byłej NRD. Nie można definitywnie stwierdzić czy zestaw z NRD trafił do 13 paplot, ale na pewno zestaw został zakupiony do uzupełnienia stanu naszych jednostek – zakup nowych był niemożliwy z powodu przerwania produkcji.