Krzysztofie,
o ile pamiętam w kompanii było 15 czołgów z celownikiem TPD-2-49 i jeden (dowódcy kompanii) z celownikiem laserowym TPD-K1. Ten 17. czołg miał też celownik TPD-2-49, lecz w nim była aparatura TNA-3 i radiostacja R-130 i chyba miał mniejszą jednostkę ognia - był to czołg dowódczy. Czy był on przeznaczony dla dowódcy kompanii czy wyższego dowódcy - nie wiem? (później był na szczeblu batalionu). Być może w komplecie był wozem dowódczym dowódcy kompanii. A dwa czołgi z TPD-K1 zakupiono do testowania w celu zwiększenia możliwości (zwłaszcza dokładności) w kierowaniu ogniem kompanii.

Niestety, ponieważ nie kupiono całego batalionu czołgów, tylko kompanię, nie otrzymaliśmy batalionowego czip (może to się inaczej nazywało), co przysporzyło wiele trudności dowódcom i uzbrojeniowcom. Był tam m.in. przyrząd do pomiaru zużycia lufy PKI-26. Nie dało się do tego wykorzystać przyrządu uniwersalnego U-012, ponieważ przy gładkościennej lufie zastosowano inną zasadę pomiaru. Dopiero w lutym 1989 r. został skonstruowany w warsztatach szkolnych mojego pomysłu i z mojej inicjatywy taki przyrząd i po raz pierwszy pokazany na konferencji naukowej nt. czołgu T-72 zorganizowanej przez WSOWP i redakcję "PWL". Już w trakcie konferencji wzbudził wielkie zainteresowanie przedstawiciela SSUiE płk. Stanisława Ulatowskiego. Po zgłoszeniu go jako wniosku racjonalizatorskiego, został przez SSUiE wdrożony do wojsk. Podobna sprawa dotyczyła zastąpienia niewygodnego nomogramu (do określania poprawek na meteorologiczne i balistyczne warunki strzelania) odpowiednią tabelą poprawek.

Z wnioskami to było tak różniście. Swego czasu opracowałem wniosek dotyczący poprawy widoczności z wieżyczki dowódcy T-55AM. Na szczeblu dywizji wrzucili to do szuflady stwierdzając, że tego nie da się zrealizować w dywizji.
Gdy przyjechała ekipa z Siemianowic, robić modernizacje wieżyczki dowódcy na naszych T-55AM, ja tak ni z tego ni z owego pokazałem im mój projekt. Stwierdzili, że u nich w zakładzie, realizacja tego to byłby malutki pryszczyk, a jednocześnie 3 razy prostszy niż to, do czego ich wydelegowano... 🙁
Przez skromność pominę inne zalety mojego projektu...
Wad nie dopatrzyli się spece z WZMech Siemianowice żadnych...
Pozdrawiam

Krzysztofie
W dostepnej ewidencji ujęty jest podział na okręgi: ŚOW, WOW oraz ZM Łabędy i WAT Warszawa. Taki był wtedy centralny system ewidencji. To co ująłem w nawiasach to moje przypuszczenia oparte na wczesniejszych wpisach p. Zbigniewa Moszumańskiego np z 04 grudnia 2008r. Jaki był dokładny podział czołgów na 01.01.1979r. w ŚOW, należałoby sprawdzić np. w archiwum ŚOW. Moze któryś z uczestnikow forum posiada jeszcze bardziej szczególowe informacje.
Na pewno było tedy razem 18 x T-72 z uzbrojeniem z TPD-2-49 oraz 2 x T-72 z uzbrojeniem z TPDK-1 (podział stosowany w SSUiE).
Dziękuję Panom za merytoryczną dyskusje.

Serdzecznie pozdrawiam.

Cześć.
Przekopałem wszystkie posiadane instrukcje czołgów rodziny T-72 (polskie i rosyjskie) oraz podręczniki łączności, nigdzie nie natrafiłem na informacje o czołgu T-72 wyposażonym w dwie radiostacje R-123. Raczej jest mało prawdopodobne, aby taka wersja występowała.
Co do radiostacji R-173 i R-134, to zaczęto je stosować w czołgach T-72M1 późniejszych serii produkcyjnych (około 1987/1988). Dokładnie nie wiem kiedy to nastąpiło, ale w WP jest pewna ilość tak ukompletowanych czołgów. Jedyny namacalny ślad tych czołgów znalazłem w treści przetargu 1 Regionalnej Bazy Logistycznej w Wałczu - JW 4224.
W związku z radiostacjami R-173, mam pytanie. Czy produkowano je w Polsce, a jeżeli tak, to w jakim zakładzie?
W czołgach T-55AM prawdopodobnie z powodów oszczędnościowych odłożono wymianę radiostacji na późniejszy termin (np. do pierwszego remontu zakładowego). Potem był rok 1989 i nagle wszystko, co pochodziło z przed przemian stało się niepotrzebne i złe, zatem nie było sensu wymieniać radiostacji.
Ponieważ wyświetla się komunikat, że przestrzeń na dysku przeznaczona na załączniki jest już pełna. Fragment tekstu z wyjaśnieniami do przetargu, gdzie pojawia się informacja o radiostacjach R-173 i 134 oraz kilka fotek pokazowej kompani T-72 pochodzących z Żołnierza Polskiego umieściłem w schowku o adresie http://yadi.sk/d/C2snSXxDSeodr (archiwum rar).

Pozdrawiam
Witek

Instrukcja T-55AM mówiła o radiostacji R-173, ale ja się z tymi radiostacjami w T-55AM nie spotkałem. Dlatego jestem przekonany, że teza postawiona przez Kolegę Witolda Muszyńskiego jest wręcz pewnikiem.
Ja natomiast ponowię pytanie:
Jak to było z radiostacjami R-173 w T-72? Od kolegów z Gubina słyszałem, że oni mieli właśnie czołgi z tymi radiostacjami i dodatkowymi odbiornikami R-173P. Dzięki czemu mogli tworzyć odrębne S/R dla plutonów czołgów. Poprawiało to radykalnie efektywność dowodzenia pododdziałami. Żałuję, że ja tej możliwości na T-55AM nie miałem.
A tak nawiasem mówiąc - system łączności w kompanii czołgów oparty na R-173 i R-173P był czymś bardzo zbliżonym do systemów łączności na poziomie kompanii czołgów w armiach NATO...
Pozdrawiam

Taka ciekawostka znaleziona na stronie Archiwum MON:



Nie wiem dlaczego na forum ucina mapę, ale tu jest link do całej mapy:
http://www.archiwum.wp.mil.pl/plik/imag ... _copy2.jpg

A jednak nie daje mi to spokoju.
Powszechnie utarła się opinia że pierwsze partie były złożone w większości z części dostarczonych ze Związku Radzieckiego?
Na ile dotyczyło to wież?
Tzn...rozumiem że posiadaliśmy pierwszą partię owych dwudziestu sztuk gdzie wieże wizualnie nie rózniły się niczym z wiekszej odległości. Czy polskie wyroby również posiadały nadlewki na celownik-dalmierz TPD-2-49, czy też pozyskaliśmy inne formy i co za tym idzie inny kształt?
Czy zdarzył się przy produkcji problem odporności wież o jakim ktoś mi wspominał czy dotyczyło to wież z t-34 i zostało to powielone w legendach?