Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#71
Chyba tylko w dwóch DZ pojawiły sie pierwsze T-54. Czy wiecie w jakich ? W 2. DZ w Nysie i 15. DZ w Olsztynie.

Co do 15 DZ (źródło jw.) to jest tam informacja: "W 1970 roku 15 DZ liczyła 3195 żołnierzy (660 oficerów), w tym pz po 416 żołnierzy, pczśr - 409 żołnierzy i wyposażone były w czołgi: T-34 - 66 sztuk, T-54 - 62 sztuki, T-55 - 10 sztuk, 13 transporterów opancerzonych". Wtedy 15 DZ była w strukturach WOW (w WOW miała chyba "wyszą rangę" niż w POW) przekazana do POW w dniu 1.07.1975.
"W jednostkach 15 DZ funkcjonowały szkoły podoficerskie i młodszych specjalistów, szkolących w następujących specjalnościach:
- 50 pz Lidzbark Warmiński - dowódców i obsługi czołgów T-54A;
- 37 pz Morąg - dowódców i mechaników - kierowców czołgów T-34;
- 35 pczśr Ostróda - dowódców i kierowców-mechaników czołgów T-55.
(......)
15 DZ posiadała 204 czołgi, które zabezpieczały potrzeby mobilizacyjne jedostek organicznych oraz w 20 % potrzeby jednostek mobilizowanych.".

W związku z powyższym info ad 15 DZ nie jest takim zaskoczeniem zakłądając, że była pierwszorzutową jednostką WOW. Poza tym zgodnie z koncepcją gen. Erwina Rozłubirskiego w skład korpusu desantowego miały wejść 6 DPD, 7 DD i 15 DZ (za 6 PDPD Hubert Marcin Królikowski str. 47). Co prawda projekt zaczął podupadać już od 1968 r. gdy ministrem ON został Wojciech Jaruzelski.

W tym kontekście mam pytanie jaki charakter miała 2 DZ, może również była jednostką szkolną.

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#72
Dopiero co znalazłem w internecie niezłe dane o 1. DZ
Wątpliwość budzi tylko dappanc bo raz podają że nr 111 a raz że 101
i tak samo z batalionem rozpoznawczym, 29.krozp nagle stała się 29.brozp (prawda czy przejęzyczenie?)



ZMIANY ORGANIZACYJNE

Najbardziej znaczące przeobrażenia Dywizja przeszła w 1955 roku, kiedy zmieniła nazwę z 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty na 1 Warszawską Dywizję Zmechanizowaną. Zmiana ta związana była bezpośrednio z jej przezbrojeniem na nowoczesny sprzęt bojowy. Wszystkie pułki piechoty zostały wówczas przeorganizowane w pułki zmechanizowane, a tym samym z krajobrazu dywizji zniknęły konie, furmanki i konne tabory.

Zapoczątkowane w 1955 roku zmiany były dla 1 Dywizji korzystne, choć wiązały się z przesunięciem części jednostek w północno-wschodni rejon Polski oraz przeformowaniem innych i wprowadzeniem ich do nowej struktury.

W końcu 1956r. rozwiązano 1 Pułk Artylerii w Garwolinie i utworzono 1 Berliński Pułk Artylerii Haubic w Bartoszycach oraz przeniesiono z Warszawy do Legionowa 1 Pułk Zmechanizowany. W 1957r. włączono do składu dywizji 4 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej z Lidzbarka Warmińskiego oraz 11 Pułk Czołgów i Artylerii ppanc z Giżycka. W 1958r. utworzono 1 Batalion Zaopatrzenia dla potrzeb materiałowego zaopatrzenia dywizji w Legionowie.

Nowa struktura 1 Dywizji zmechanizowanej w 1959r. wyglądała więc następująco:

Dowództwo 1WDZ - Legionowo.

1 Praski Pułk Zmechanizowany - Wesoła.

2 Berliński Pułk Zmechanizowany - Skierniewice.

3 Berliński Pułk Zmechanizowany - Ciechanów.

1 Berliński Pułk Artylerii - Bartoszyce.

11 Pułk Czołgów i Artylerii Przeciwpancernej - Giżycko.

1 Berliński Batalion Saperów - Legionowo.

1 Berliński Batalion Łączności - Legionowo.

4 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej - Modlin.

1 Berliński Batalion Zaopatrzenia - Legionowo.

5 Dywizjon Artylerii Rakietowej - Giżycko,

14 Batalion Rozpoznawczy, (od 1960r. - 29 Kompania Rozpoznawcza) - Giżycko.

35 Ruchome Warsztaty Naprawy Czołgów - Giżycko.

W kolejnych latach dokonano dalszych zmian organizacyjnych. 4 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej z Modlina przemianowano na 1 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, 29 Kompanię Rozpoznawczą przeformowano w 14 Szkolny Batalion Rozpoznawczy, a 35 RwNCZ w 1 Batalion Remontowy (1967).

W Bartoszycach utworzono 45 Dywizjon Artylerii Rakietowej oraz Baterię Dowodzenia Szefa Artylerii Dywizji. W Modlinie powstała Kompania Dowodzenia Szefa Obrony Przeciwlotniczej, a w Ciechanowie utworzono 111 Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej oraz Kompanię Przeciwchemiczną 1 DZ.

W 1967r. 1 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej przeformowano w 1 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej. Na uwagę zasługuje fakt, że jednostka ta wystawiała od 1964 do 1997r. dywizjon salwowy do oddawania honorowych salutów artyleryjskich z okazji ważnych uroczystości państwowych i wojskowych, odbywających się przed Grobem Nieznanego Żołnierza.

W latach 1977 - 1978 sformowano w Legionowie 53 Batalion Medyczny, przy którym zorganizowano Szpital Wojskowy (na 50 łóżek) i Poliklinikę.

Po tych wszystkich zmianach na ponad dziesięć lat ukształtowała się następująca struktura 1 Dywizji:

1 Praski Pułk Zmechanizowany - Wesoła.

2 Berliński Pułk Zmechanizowany - Skierniewice.

3 Berliński Pułk Zmechanizowany - Ciechanów.

11 Pułk Czołgów - Giżycko.

1 Berliński Pułk Artylerii - Bartoszyce.

1 Darnicki Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - Modlin.

5 Dywizjon Rakiet Taktycznych - Giżycko.

45 dywizjon Artylerii Rakietowej - Giżycko.

1 Berliński Batalion Saperów - Pułtusk.

1 Berliński Batalion Łączności - Legionowo.

1 Berliński Batalion Zaopatrzenia - Legionowo.

1 Batalion Remontowy - Giżycko.

53 Batalion Medyczny - Legionowo.

Kompania Sztabu 1DZ - Legionowo.

Kompania Przeciwchemiczna - Ciechanów.

Bateria Dowodzenia Szefa Artylerii Dywizji - Bartoszyce

Kompania Dowodzenia Szefa OPL Dywizji - Modlin.

29 Batalion Rozpoznawczy - Giżycko.

101 Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej - Ciechanów.

W 1989r. zapadła decyzja Ministra Obrony Narodowej o likwidacji 11 Pułku Czołgów i przeniesieniu 2 Pułku Zmechanizowanego ze Skierniewic do Giżycka.

Duże zmiany nastąpiły w latach 1993 - 1994r., kiedy stworzono brygadową strukturę Dywizji i zarazem dokonano kolejnych dyslokacji jednostek. W nowym kształcie organizacyjnym jednostki dywizji otrzymały nowe sztandary i nazwy wyróżniające, a ich dyslokacja przedstawiała się następująco:

Dowództwo 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej - Legionowo;

1 Warszawska Brygada Zmechanizowana - Wesoła;

9 Podlaska Brygada Zmechanizowana - Siedlce;

18 Brygada Zmechanizowana - Białystok;

1 Ciechanowski Pułk Artylerii Mieszanej - Ciechanów;

1 Modliński Pułk Przeciwlotniczy - Modlin;

1 Pułtuski Batalion Saperów - Pułtusk;

1 Legionowski Batalion dowodzenia - Legionowo;

1 Siedlecki Batalion Rozpoznawczy - Siedlce;

1 Batalion Zaopatrzenia - Legionowo;

1 Batalion Medyczny - Legionowo;

15 Rejonowe Warsztaty Techniczne - Łomża

Lata 1999 - 2001 to kolejne zmiany w strukturze dywizji związane z trwającą restrukturyzacją całych Sił Zbrojnych. W skład dywizji włączono 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy, lecz rozwiązano: 1 Modliński Pułk Przeciwlotniczy, 1 Pułtuski Batalion Saperów i 9 Podlaska Brygadę Zmechanizowaną. Natomiast 15 Brygadę Zmechanizowaną z Giżycka oraz 14 Pułk Przeciwpancerny z Suwałk, które tylko przez 2 lata były w składzie Dywizji - przekazano w inne podporządkowanie. Także 18 Brygada Zmechanizowana z Białegostoku znalazła się poza dywizją.

W dniu 12 października 2001 roku w 58 rocznicę Bitwy pod Lenino dywizja weszła w podporządkowanie nowoutworzonego 2 Korpusu Zmechanizowanego w Krakowie, a jej potencjał bojowy wzmocniony został 21 Brygadą Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa oraz 3 Brygadą Zmechanizowaną z Lublina.

W wyniku ostatnich zmian aktualna struktura dywizji jest następująca:

Dowództwo 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki - LEGIONOWO

1 Warszawska Brygada Pancerna im. Tadeusza Kościuszki - WESOŁA

3 Brygada Zmechanizowana Legionów im. Romualda Traugutta - LUBLIN

21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty - Spiechowicza - RZESZÓW

1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego - CIECHANÓW

15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy - GOŁDAP

1 Legionowski Batalion Dowodzenia - LEGIONOWO

1 Siedlecki Batalion Rozpoznawczy - SIEDLCE

15 Mazurski Batalion Saperów - ORZYSZ

1 Batalion Zaopatrzenia - LEGIONOWO

1 Batalion Medyczny - LEGIONOWO

1 Łomżyński Batalion Remontowy - ŁOMŻA

1 Kompania Chemiczna - SIEDLCE

Obecna struktura dywizji zapewnia wykonanie zadań taktycznych w różnych warunkach terenowych, meteorologicznych i bojowych. W składzie dywizji oprócz klasycznych pododdziałów pancernych i zmechanizowanych, występują także pododdziały przygotowane do działań w terenie górzystym - fakt ten wyróżnia 1 Dywizję spośród innych Związków Taktycznych. Wysoki stopień zmotoryzowania i nasycenia sprzętem pancernym, artyleryjskim i środkami logistycznymi daje dywizji dużą siłę ognia i wysoką manewrowość.

Na wyposażeniu jednostek dywizji znajdują się obecnie m.in. czołgi T-72 i PT-91, Bojowe Wozy Piechoty i Bojowe Wozy Rozpoznawcze, 122mm samobieżne haubice, wyrzutnie rakiet BM-21, samobieżne wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych oraz rakiety ziemia - powietrze. Dywizja posiada także nowoczesny sprzęt łączności zapewniający tajny i bezpieczny system dowodzenia w warunkach bojowych.

Żołnierze dywizji oprócz szkolenia na poligonach i przykoszarowych placach ćwiczeń biorą także udział w misjach pokojowych poza granicami kraju. Jednym z większym przedsięwzięć tego typu jest pełnienie misji pokojowej KFOR w Kosowie przez ponad 500 żołnierzy 21 Brygady Strzelców Podhalańskich.

W ciągu 60 lat istnienia dywizji zaszły w niej olbrzymie zmiany, ale niezmienne pozostało odwoływanie się do tradycji Kościuszkowskiej i kultywowanie historii 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki - utworzonej w Sielcach nad Oką w maju 1943r.

Góra

Poczta
Strona zoptymalizowana do IE5 (800x600)

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#73
witam
ad preferencjie

oprócz preferencji tzw. kierunkowych -geograficznych dochodziła kwestia wymiany jednostek na 1-rzutowe i 2 rzutowe, o podwyższonych stanach ukompletowania i gotowości bojowej - było to planowane i w danym okrsie mogło rzutowac na przydziały sprzętu.
2DZ wymieniała się z 4 DZ, podbnie jak 10DPanc z 11 DPanc

Podobnie przekazywano sprzęt pozornie nowczesny np. T54 do dywziji drugorzutowych (czy 3-cio rzutowych) gdyż planowano wprowadzenie skokowo T55 na miejsce T34, czy później T72 na T54.

na marginesie -2 DZ miała częste ćwiczenia z wojskami CSRS


Romana Antonowicz

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#74
Roman złożyłem niedawno propozycję ograniczenia liczby tematów. Chyba została kupiona. Zaproponowałem m.in. zamknięcie tego tematu i przerzucenie się m.in. na:
pułki dywizji wojsk lądowych WP w 1986 roku

Myślę, że pomysł ograniczenia tematów się sprawdził. Możemy chyba je trochę rozszerzyć. Myślałem o PGW AR był taki i jeżeli ktoś ma nowe info proponuję reaktywować stary. Pomysł pisania pod hasłem NAL chyba by się nie sprawdził ponieważ nowi uczestnicy mogliby nie skojarzyć. A nie wszyscy czytają wszystkie tematy, niektórzy tylko te ich interesujące.
Podtrzymuję propozycję ale PGW AR w NAL to raczej dezinformacja niż informacja.

Koźle

#75
Wymienione przez Pana pododziały artyleryjskie 2. DZ stacjonowały w kozielskim garnizonie, razem z 37. pa. Do tego jeszcze drt.
Pozdrawiam

Brzeg

#76
Należący do 10. DZ dar stacjonował w Brzegu.

Brzeg

#77
A czy ma Pan jakieś zestawienie jednostek i garnizonów 10. DPanc i 2. DZ z lat 80-tych. Przydałyby się jakieś kompletne dane wraz nr JW.

Brzeg

#78
Niestety, mimo, że mieszkałem w Nysie i w K-Koźlu, takowych nie posiadam (wyjątek: 37 pa, a potem 37 Ośrodek Składowania Sprzętu JW 2937; 10 Śląski Pułk Artylerii Mieszanej z K-K nal. do 10 SDZ, JW 1667).
Dysponuję tylko info odnośnie 2 DZ z książki "Drugie dywizje WP".

W garnizonie kozielskim, czego nie dodałem wcześniej, od połowy lat siedemdziesiątych, aż do rozformowania 37 pa funkcjonował prężnie SPR.
Serdecznie pozdrawiam!

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#79
Arkadiusz
Jak byś mógł przytoczyć kilka info z książki. Czy jest tam coś strukturze albo uzbrojeniu 2 DZ. Szczególnie w latach od lat 60-tych do 80-tych.
Byłbym bardzo wdzięczny

Encyklopedia Armii Układu Warszawskiego

#80
Nie ma sprawy.

Za: Józef Margules, Drugie Dywizje w bojach o Polskę 1776 - 2000, Warszawa 2003,


2. DZ po 4. IX. 1956 roku (pewne zmiany po 1957)

6. pcz - Częstochowa,
27. pz - Kłodzko,
33. pz - Nysa,
15. szkolny pcz - Opole
37. ph - Koźle,
24. daplot - Lubliniec,
111. pplot - Ząbkowice Śląskie,
2 dar. - Koźle,
2 bsap. - Nysa,
48 błącz. - Gliwice,
ksztab. - Nysa,
ktransp. - Nysa,
warsztaty i składnice - Nysa.


2. DZ w latach 1989 - 1997:

6. pz - Wałcz,
33. pz - Złocieniec,
28. pz - Czarne,
36. pa - Stargard Szczeciński,
99. pplot - Rogowo,
26. dar - Szczecinek,
2. bdow - Szczecinek,
7. bsap - Szczecinek,
2. brozp - Szczecinek,
2. bzaop - Czarne,
20. brem - Szczecinek,
20. bmed - Szczecinek

Ciekawostka:
w 1958 roku trafiły do 2. DZ: BTR-152, BTR-40,
w 1963 roku SKOTy, FUGi D442, BRDM,
w 1964 roku T-55,
w 1967 roku "Szyłki" i S-75.

W cytowanej książce brak danych odnośnie liczby jednostek sprzętu.

Serdecznie pozdrawiam!