Witam !
Zgodnie z tym, co napisałem na forum testowym, przedstawiam roboczą wersję spisu jednostek garnizonu łódzkiego. Materiał oparłem na materiałach z naszego forum, internetu i własnych książek i notatek. Zdaję sobie sprawę z niepełnej listy i że jeszcze długa droga "do brzegu" , ale od czegoś trzeba zacząć. Bardzo proszę Kolegów o uzupełnienia.


Garnizon Łódź


I. Jednostki wojskowe

* JW 1184 - Wydział Kontrwywiadu Wojskowego w Łodzi (lata 60-te)
* JW 1273 - 75.Okręgowy Skład Materiałów Pędnych (ul. 11 Listopada 111)
* JW 1435 - 34.Okręgowy Skład Inżynieryjny (ul. 11 Listopada 111)
* JW 1503 - 8. Łódzki Pułk WOW
* JW 1567 - 109.Okręgowy Skład Materiałów Budowlanych (ul. Cmentarna 9)
* JW 1571 - 9. Rejonowa Składnica Kwatermistrzowska (1978 - 1999) (ul. Źródłowa 52)
* JW 1697 - 16.Samodzielna Kompania Samochodowa Okręgu (ul. Żeligowskiego 39)
* JW 1779 – Składnica Zaopatrzenia Materiałowego KBW
* JW 1933 - 3 Rejonowa Baza Materiałowa (ul. Źródłowa 52)
* JW 1936 - 41.Okręgowy Warsztat Remontu Samochodów (ul. Kątna 12)
* JW 2158 - 8. Pułk KBW (1947-
* JW 2257 - Centralny Magazyn Chemiczny (ul. Łąkowa 3/5)
* JW 2259 - 39.Centralny Warsztat Remontu Samochodów (ul. Składowa 42)
* JW 2283 - Centralny Warsztat Naprawkowy Umundurowania, Obuwia, Renowacji Sprzętu Rymarskiego (ul. Sterlinga 26)
* JW 2385 - 17.Okręgowy Skład Żywnościowy (ul. Jerzego 11)
* JW 2556 - 7. Baza Lotnicza (1994-1999)
* JW 2736 - 93.Okręgowy Skład Sanitarny (ul. Gdańska 162)
* JW 2743 - Węzeł Łączności DOW Nr VI (ul. 11 Listopada 83)
* JW 2753 - 102.Okręgowy Skład Samochodowy (ul. Jerzego 3)
* JW 2824 - Dowództwo 8. Dywizji Piechoty (1946-1949)
* JW 2873 - 34.Pułk Piechoty (1946-1949)
* JW 2871 - Łódzki Pułk OT (Wiśniowa Góra)
* JW 3097 - Pułk OT m. Łodzi (ul. 6 Sierpnia)
* JW 3287 - 105.Centralny Skład Materiałów Budowlanych (ul. Cmentarna 9)
* JW 3298 - 44.Centralna Składnica Mundurowa (ul. Cegielniana 52)
* JW 3321 - Grupa Obrony Psychologicznej Zarządu Rozpoznania i WRE Sztabu Gen. WP
* JW 3412 - 50.Warsztat Artyleryjski Remontu Traktorów / 1. Centralne Artyleryjskie Warsztaty Remontu Traktorów (pl. Leonarda 4)
* JW 3425 - 63.Centralny Skład Materiałów Pędnych, Tary i Urządzeń (ul. Naftowa 7)
* JW 3717 - Dowództwo Okręgu Wojskowego Nr VI (ul. 11 Listopada 83)
* JW 3742 - 84.Okręgowy Skład Mundurowo-Taborowy (Łódź - Chojny)
* JW 3824 - 26.Samodzielna Transportowo- Szkolna Kompania Samochodowa (ul. Sienkiewicza 78)
* JW 3982 - Wydział / Oddział Informacji Dowództwa OW VI (ul. Gdańska 48)
* JW 4058 - Wydział Informacji 8. DP
* JW 4436 - Kompania Łączności DOW nr VI
* JW 4474 - Garnizonowy Ośrodek Mobilizacyjny
* JW 4762 - 42 Batalion Łączności Specjalnej(Lublinek)
* JW 4987 - Batalion Wartowniczy Nr 6 (ul Brzeźna 3)
* JW 5024 - 38.Garnizonowy Punkt Zaopatrywania w Sprzęt Czołgowo-Samochodowy / 38.Garnizonowy Punkt Zaopatrywania Technicznego
* JW 5029 - Oddział WSW
* JW 5963 - Dowództwo 25.Dywizji Kawalerii Powietrznej (1994-1999)

* 1. Brygada Zmotoryzowanej Piechoty (ul. Łąkowa 11)
* Dowództwo Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego woj. łódzkiego (1945-1947)
* 3. Specjalny Pułk Bezpieczeństwa KBW (1945)
* 14.Specjalny Pułk Bezpieczeństwa KBW (1945) - tylko w okresie formowania
* 4. Samodzielny Batalion Ochrony KBW (1945-1947)
* 3. Samodzielny Batalion Operacyjny KBW (1945-1947)
* 9. Samodzielny Batalion Łączności (1945)
* 15.Samodzielny Batalion Łączności (1945)
* 28.Kompania Łączności 8. DP (bn)
* Baon Ochrony Lasów (ul. Andrzeja 7)
* 10.Samodzielna Kompania Strzelecka Okręgu (ul. Żeligowskiego 39)
* 5. Samodzielny Pluton Strzelecki Oddziału Informacji Dowództwa OW (ul. Gdańska 48)
* 3. Kompania Konwojowa KBW (1945-1946)
* Skład Materiałowy Łódź 3. RBM (ul. Pryncypalna 94)
* Garnizonowa Łaźnia, Pralnia i Punkt. Dezynfekcyjny (ul. Żeligowskiego 39)
* Okręgowy Punkt Spędu Bydła Rzeźnego (ul. Jerzego)
* 6. Oddział Eksploatacyjny (ul. Cegielniana 67)
* Kompania Robocza DOW (ul. Łąkowa 11)
* Garnizonowy Węzeł Łączności
* 20.Samodzielna Kompania Łączności WKO - Łódź
* Wydział ŻW (1990-2000) / Oddział ŻW (2000-2002) / Wydział ŻW (2002-2004) / Placówka ŻW (2004-2010) (ul. Źródłowa 52)

II. Szkoły, Ośrodki i Instytucje

1. Szkoły i Ośrodki Szkolenia

* JW 2574 - Centralna Szkoła Oficerów Polityczno Wychowawczych (1945-1946) / Oficerska Szkoła
Polityczna (1946-1956) / Ośrodek Szkolenia Oficerów Politycznych (1956-1957) / Wojskowy Ośrodek Szkolenia Ogólnokształcącego nr 1 (1957-1961) / Ośrodek Szkolenia Oficerów Politycznych (1963-1977) / Centrum Szkolenia Oficerów Politycznych (1977-(ul. 11 Listopada 63/ ul. Źródłowa)
* Szkoła Podoficerów Łączności (ul. Napiórkowskiego 211)
* JW 3817 - Wojskowo - Medyczna Szkoła Felczerów / Szkoła Młodszych Oficerów Służby Zdrowia (1946) / Oficerska Szkoła Instruktorów Sanitarnych (1946) / Centrum Wyszkolenia Sanitarnego (1946-1950) / Wojskowe Centrum Wyszkolenia Medycznego (1950-1958) (al. 1 - Maja)
* Szkoła Oficerów Poborowych (ul. Piotrkowska 249)
* Wojskowa Akademia Medyczna (1958-2002) (Pl. Hallera 1)
* Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych (2002-2010) / Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego (2010-nadal)
* Centralny Ośrodek Szkolenia Języków Obcych (1977-1979) / Wojskowe Studium Nauczania Języków Obcych (1979-nadal) (ul. Źródłowa 52)

2. Administracja, infrastruktura i transport

* Wojskowa Komenda Wojewódzka (1952-1964) / Wojewódzki Sztab Wojskowy (1964-1996) / Wojewódzki Sztab Wojskowy-Regionalny Sztab Wojskowy (1996-1999) / Wojewódzki Sztab Wojskowy (1999-nadal)
* Rejonowa Komenda Uzupełnień Łódź Miasto (ul. Pomorska 18)
* Rejonowa Komenda Uzupełnień Łódź Powiat (ul. Pomorska 18)
* WKU Łódź (1975-1983)
* WKU Łódź - 1 (1983-2010) / WKU Łódź (2011-nadal) (ul. 6.Sierpnia 104)
* WKU Łódź - 2 (1983-2010) (ul. A. Struga 65)
* Komenda Miasta Łodzi (1945-1951) / Komenda Garnizonu Łódź (1951-?) (ul. Pomorska 21/ Brzeźna 3)
* Areszt Garnizonowy (ul. Pomorska 21)
* Wojskowa Prokuratura Garnizonowa (ul. Legionów 83) - zlikwidowana w 2009 roku
* Oddział Prokuratury Wojskowej przy Dyrekcji OKP (ul. Narutowicza 17)
* Wojskowe Biuro Emerytalne (ul. Legionów 83)
* Ekspozytura Głównego Sztabu Przewozów WP przy Dyrekcji PKP (ul. Śródmiejska 20)
* Delegatura Komendy Komunikacji Wojskowej
* Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo Budowlany (ul. Narutowicza 17)
* Oddział Terenowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
* Grupa Terenowa Rejonowego Zarządu Infrastruktury
* Wojskowa Administracja Koszar (ul. Źródłowa 52)
* Samodzielny Wydział Uzupełnień MSW

III. Inne

* JW 3276 - Wojskowy Instytut Naukowo - Wydawniczy (ul. Sienkiewicza 22)
* Wojskowy Ośrodek Badawczo - Wdrożeniowy Służb Mundurowych (ul. Gdańska 89)

* Ekspedycja Głównego Zarządu Polityczno - Wychowawczego (ul. Narutowicza 27)
* 36 Rejonowe Przedstawicielstwo Wojskowe (ul. Legionów 83)
* 74 Rejonowe Przedstawicielstwo Wojskowe (ul. Legionów 83)
* 111.Przedstawicielstwo Wojskowe - Łódź
* Redakcja Gazety "Polska Zbrojna" (ul. Piotrkowska 151)
* Teatr Wojska Polskiego (1945-1949) (ul. Cegielniana 27)
* Wytwórnia Filmowa (ul. Narutowicza 90)
* Wojskowa Fabryka Mebli (ul. Wierzbowa 20)
* Dom Żołnierza DOW (ul. Przejazd 34)
* Klub Garnizonowy - zlikwidowany w 2010r (ul. Źródłowa 52)
* Okręgowy Hanwojsk. (ul. Piotrkowska 87)
* Handlowo - Zaopatrzeniowa Baza Okręgowa Hanwojsk. (ul. Piotrkowska 87)
* 4. Okręgowy Szpital z Polikliniką (ul. Żeromskiego 113)
* Okręgowa Komisja Lekarska (ul. Żeromskiego 113)
* Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska (ul. Żeromskiego 113A)
* Pracownia Psychologiczna
* Okręgowe Duszpasterstwo (ul. Piotrkowska 2)
* Parafia Garnizonowa (ul. Św. Jerzego 9)
* Drukarnia Wojskowa (ul. Gdańska 130)

IV. Jednostki Wojsk Lotniczych / Sił Powietrznych

* JW 1519 - 131.Stałe Warsztaty Lotnicze (1945-1946) / Warsztaty Stacjonarne Lotniczo - Remontowe Nr 1(1946-1947) / Lotnicze Warsztaty Nr 1 (1947-1951) / Lotnicze Warsztaty Remontowe Nr 1 (1951-1957) / Lotnicze Zakłady Remontowe Nr 1 (1957-1982) / Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 (1982-2008) / Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 Spółka Akcyjna (2008 - nadal) (pl. Leonarda 4 do 1952 roku / Lotnisko Lublinek nadal)
* JW 1632 - 1 Samodzielny Inżynieryjno-Lotniczy Baon Lotniskowy (Ruda Pabianicka)
* JW 1637 - 4.Batalion Obsługi Lotniskowej (1945-1946)
* JW 2028 - Dowództwo 2. Pomorskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowego - (PP 52214) (1946)
* JW 2948 - 15.Terenowy Oddział Lotniskowy Łódź (1950-1956)
* JW 3117 - 5. Szturmowy Pułk Lotniczy (Ruda Pabianicka) (1946-1948) - przeniesiony do m. Elbląg
* JW 3629 - 2 Samodzielny Inżynieryjno-Lotniczy Baon Lotniskowy (Ruda Pabianicka)
* JW 4684 - Szkoła Specjalistów Remontowych Lotnictwa (1952-1957)

* Dowództwo 2. Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowego - (PP 27932) (1945-1946)
* 18 Pułk Lotnictwa Cywilnego (Ruda Pabianicka) (1945) - rozformowany
* Port Lotniczy Łódź (Lublinek) (1945) - rozformowany
* 19.Stacjonarne Warsztaty Traktorze
* 41.Samodzielna Kompania Łączności 2. BDLSz (1945-1946)
* 4. Samodzielna Kompania Łączności 2. PDLSz (1946)
* 2. Samodzielna Eskadra Łącznikowa 1.MKL (1945) - rozformowana

V. Jednostki mobilizowane na cz. "W"

* 10.Ośrodek Uzbrojenia Specjalistów Służby Zdrowia (Wpisany do mobilizowania przez POW: Zarządzenie Szefa SG Nr 076/Org. z dnia 23.12.1971 r.)

Brakuje w wykazie :
* JW 1779 – Składnica Zaopatrzenia Materiałowego KBW
* 10.Ośrodek Uzbrojenia Specjalistów Służby Zdrowia (jednostka czasu „W”)
Wpisany do mobilizowania przez POW: Zarządzenie SSG Nr 076/Org. z dnia 23.12.1971 r.
* Samodzielny Wydział Uzupełnień MSW


I do jednostek z wykazu wpisuję to co mam na chwilę obecną przygotowane na gorąco:

* JW 1571 - 9. Rejonowa Składnica Kwatermistrzowska (sformowana w 1978r.)
Rozformowanie: Zarządzenie Szefa SG WP Nr PF-70/Org. z dnia 24.06.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy Wląd Nr PF-30/Org. z dnia 27.07.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy ŚOW Nr PF-49/Org. z dnia 09.08.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Komendanta RL „Kraków” Nr PF-32/Org. z dnia 12.08.1999 r.

* JW 1933 - 3 Rejonowa Baza Materiałowa (ul. Źródłowa 52)
Sformowanie: Zarządzenie Szefa SG WP Nr PF-70/Org. z dnia 24.06.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy Wląd Nr PF-30/Org. z dnia 27.07.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy ŚOW Nr PF-49/Org. z dnia 09.08.1999 r.
Wykonawczy: Rozkaz Komendanta RL „Kraków” Nr PF-32/Org. z dnia 12.08.1999 r.
Przeformowanie na nowy etat: Decyzja MON Nr PF-38/Org./P1 z dnia 25.04.2002 r.
Wykonawczy: Rozkaz Szefa SG WP Nr 0-292/Org./P1 z dnia 15.07.2002 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy Wląd Nr PF-156/Org. z dnia 13.08.2002 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy ŚOW Nr PF-49/Org. z dnia 03.10.2002 r.

* JW 2158 - 8. Pułk KBW (Ja mam zapisane 8.Łodzki Szkolny Pułk Samochodowy KBW )
Przekazanie do Wojsk Obrony Wewn. : Rozkaz MON Nr 096/Org. z dnia 10.09.1965 r.

* JW 2824 - Dowództwo 8. Dywizji Piechoty
Przeformowanie na etat nr 2/76 : Rozkaz MON Nr 0168/Org. z dnia 16.09.1948 r.
Przekazanie do OW-Śląsk: Rozkaz MON Nr 0035/Org. z dnia 04.03.1949 r.
Przekazanie do OW-Pomorze: Rozkaz MON Nr 0055/Org. z dnia 30.03.1949 r.
W 1949 roku Dowództwo 8.DP przebazowano z Łodzi do Koszalina !

* JW 2873 - 34.Pułk Piechoty
Przeformowanie na etat nr 2/77 : Rozkaz MON Nr 0168/Org. z dnia 16.09.1948 r.
Przekazanie do OW-Śląsk: Rozkaz MON Nr 0035/Org. z dnia 04.03.1949 r.
Przekazanie do OW-Pomorze: Rozkaz MON Nr 0055/Org. z dnia 30.03.1949 r.
W 1949 roku 34.pp przebazowano z Łodzi do Słupska !

* JW 2871 - Łódzki Pułk OT
Sformowanie: Zarządzenie SSG Nr 069/Org. z dnia 06.05.1963 r. [termin 30.05.1963r.]

* JW 5024 - 38.Garnizonowy Punkt Zaopatrywania Technicznego
Sformowanie: Zarządzenie Szefa SG WP Nr 060/Org. z dnia 04.11.1987 r.
Podporządkowanie pod 8.Rejonową Składnicę Techniczną w Grudziądzu: Zarządzenie Szefa SG WP Nr 041/Org. z dnia 20.07.1988 r.

* JW 5963 - Dowództwo 25.DKPow.
Sformowanie: Zarządzenie Szefa SG WP Nr 035/Org. z dnia 15.06.1994 r.

* 28.Kompania Łączności 8. DP (bn)
Przeformowanie na etat nr 2/81: Rozkaz MON Nr 0168/Org. z dnia 16.09.1948 r.
Przekazanie do OW-Śląsk: Rozkaz MON Nr 0035/Org. z dnia 04.03.1949 r.
Przekazanie do OW-Pomorze: Rozkaz MON Nr 0055/Org. z dnia 30.03.1949 r.
W 1949 roku 28.kł przebazowano z Łodzi do Koszalina !

* Dowództwo 2. Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowego - (PP 27932) (1945-1946)
Rozformowanie: Rozkaz ND WP Nr 0157/Org. z dnia 16.10.1946 r.
Wykonawczy: Rozkaz Dowódcy Wojsk Lotniczych Nr 0126/Org. z dnia 17.10.1946 r.

* Rejonowa Komenda Uzupełnień Łódź Miasto (ul. Pomorska 18)
(była to RKU kategorii I)
Sformowana: Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 0213/Org. z dnia 21 sierpnia 1945 r.
Przemianowanie na Wojskowa Komenda Rejonowa: Rozkaz MON Nr 041/Org. z dnia 2 maja 1950 r.

* Rejonowa Komenda Uzupełnień Łódź Powiat (ul. Pomorska 18)
(była to RKU kategorii III)
Sformowana: Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 0213/Org. z dnia 21 sierpnia 1945 r.
Przemianowanie na Wojskowa Komenda Rejonowa: Rozkaz MON Nr 041/Org. z dnia 2 maja 1950 r.

W Rozkazie MON Nr 041/Org. z dnia 2 maja 1950 r. wspomina się także o wprowadzeniu poprawek do etatów przemianowanych WKR.

Kilka uzupełnień:
Łódzki Pułk OT stacjonował w barakach w Wiśniowej Górze k.Łodzi. Później teren ten został opuszczony przez wojsko.
Pułk OT m. Łodzi -stacjonował w koszarach przy ul. Andrzeja Struga/Al. Włókniarzy/6 Sierpnia. Tam w latach 80-tych było też WKU i jakieś przedstawicielstwo wojskowe.
Centrum Szkolenia Oficerów Politycznych funkcjonowało w koszarach z lat 50-tych przy ul. Źródłowej (lata 70-80-te, do rozformowania). Później koszary przejęła WAM, a ostatecznie trafiły do RBM.
Wojskowa Akademia Medyczna działała w dużych koszarach przy ul. Żeligowskiego/Zielonej (plac Hallera), ale używano też obiekty po przedwojennym 28. pułku piechoty na Żeligowskiego/1 Maja. Obecnie obiekty wykorzystuje Uniwersytet Medyczny.
Komenda Garnizonu w latach 80-tych była na Brzeźnej 3.
Gdzieś w latach 90-tych jedna z WKU mieściła się w gmachu "Bistony" na ul. Dąbrowskiego (blisko ul. Tomaszowskiej)
Andrzej Pawlak

W pierwszym poście pkt 4 dot. lotnictwa wymieniona jest jako lotnisko miejscowość Ruda Pabianicka. Wynikałoby, że w tym okresie w garnizonie łódzkim były dwa lotniska (Ruda Pabianicka i Lublinek ). Sięgając historii tamtych czasów faktycznie od 1912 r do lotów wykorzystywano tor wyścigów konnych w Rudzie Pabianickiej geograficznie na południe od Góry Rudzkiej. W tym czasie Ruda Pabianicka i Lublinek były osobnymi miejscowościami. (dziś w granicach Łodzi). W latach dwudziestych ubiegłego wieku powstało kilka organizacji o zainteresowaniach lotniczych. Wskutek ich działalności zostały w 1924 r wykupione w przyległym do Rudy Pabianickiej Lublinku obszary pod nowe lotnisko. Przez następne kilka lat oba miejsca jednocześnie były wykorzystywane lotniczo. Topograficznie rzecz ujmując nowe lotnisko znajdowało się na południe od obecnego pasa startowego ( pomiędzy zakolem stojanek a Nerem, zachowały się tam ruiny budynków, ale czy lotniczych?). Pas startowy w okresie przedwojennym przebiegał w kierunku północ-południe. Przebudowę pasa na kierunek dzisiejszy, jak i „betonkę” rozpoczęli Niemcy, a dokończyły tuż po wojnie polskie jednostki budowlane. Jednocześnie przypomnę, że w 1939 r kilka dni działało lotnisko polowe eskadr myśliwskich armii „Łódź”. Lotnisko to znajdowało się na Widzewie koło Ksawerowa. Tu uwaga nie mylić tego Widzewa z dużą obecnie dzielnicą Łodzi znajdującą się od wschodniej strony miasta. Reasumując Ruda Pabianicka i Lublinek to jedno i to samo lotnisko.
W tekście wymieniono ul. Leonarda. Otóż to nie ulica a plac. Założony chyba jeszcze w XIX w. przez LEONHARDTA jednego z właścicieli pobliskich zakładów włókienniczych. Miejsce to obecnie nazywa się Placem Niepodległości, a znany jako popularny „Górniak”.