MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#1 Gość
Witam wszystkich.

Zwracam się do Kolegów z wielką sprawą i prośba:

Poszukuję wszelkich informacji techniczno-historycznych, zdjęć i instrukcji nt: MAZa – 543/9P117 – wozu-wyrzutni z zestawu 9K72 Elbrus/ SS-1C SCUD B.

Wiadomo, że w Ludowym Wojsku Polskim oraz w Wojsku Polskim były te wozy od połowy lat 70 na uzbrojeniu 4 brygad rakiet operacyjno- taktycznych:

• 2 Pomorska Brygada Artylerii (2 BA) / 2 Armijna Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych (2 ABROT) – JW 1609 Choszczno
• 3 Warszawska Brygada Artylerii (3 BA) / 3 Frontowa Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych (3 BROT) - JW 1549 Biedrusko
• 18 Brygada Artylerii im. gen. dyw. Franciszka Jóźwiaka (18 BA) / 18 Armijna Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych (18 ABROT) - JW 4355 Bolesławiec
• 32 Łużycka Szkolna Brygada Artylerii im. gen. broni Bolesława Czarniawskiego (32 BA) / 32 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych (32 BROT) - JW 2225 Orzysz

W każdej z brygad w latach 80 było po 8 wyrzutni, co daje 32 sztuki MAZa – 543 plus jeszcze dwie sztuki:

- 1 wyrzutnia, dodatkowa do szkolenia była w 32 brygadzie w Orzyszu.
- 1 wyrzutnia była w Centralnym Ośrodku Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii w Orzyszu – będącą częścią WSOWRiA w Toruniu szkolących oficerów dla jednostek rakiet operacyjnych.

W sumie, w naszej armii było w latach 80, 34 sztuki MAZa – 543.

Ani w Wyższej Oficerskiej Szkole Samochodowej w Pile ani w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie nie było pojazdów tego modelu.

W roku 1992 rozformowano brygady rakiet operacyjno-taktycznych (brygada w Orzyszu rozformowano już w 1989 roku), a MAZy trafiły do składnic np. SCUDy z Choszczna stały w Miedwiu.

W dzisiejszych czasach MAZy są nadal na wyposażeniu Wojska Polskiego:

• 16 sztuk użytkowane są jako stacje radiolokacyjne/radary z zestawu S-125 Newa w 3 Warszawskiej Brygadzie Rakietowej Obrony Powietrznej – Sochaczew/Bielice

A poza tym:
• 3 sztuki znajdują w muzeach: w Warszawie, Toruniu i w Suwałkach.
• 2 sztuki przekazano wojską amerykańskim w I połowie lat 90
• resztę sprzedano/przekazano Czechom.

Bardzo poszukuje również dwóch instrukcji do tego pojazdu:

1) ,,Samochód MAZ – 543 i jego odmiany – opis i użytkowanie” SSCz-Sam, Sygn: Panc-Sam 92/69 , 1971 r.
2) ,,Instrukcja wyrzutni 9P117”

Jeśli ktoś ma dostęp do takich instrukcji w formie ksero lub PDF bardzo proszę o kontakt.
Tak samo proszę szanownych Kolegów o jakiekolwiek informacje bardziej szczegółowe na temat MAZa - 543 oraz o zdjęcia naszych polskich MAZÓW 😉 . Wiadomo, w latach 80 XX wieku nie można było fotografować takiego super tajnego sprzętu jednak zdarzały czasem się okazje by zrobić fotkę. 😉

Jeśli koledzy maja jakieś pozycje książkowe godne polecenia nt MAZa to będę wdzięczny, spotkałem się tylko z paroma, np.:

• Michał Trubas - 2 Pomorska Brygada Artylerii.
• J. Gruszczyński - Patriot kontra Scud - rakietowy pojedynek w przestworzach
• Tomasz Szczerbicki – Pojazdy Ludowego Wojska Polskiego

W internecie można znaleźć tylko kilka fotek tego pojazdu w barwach naszego wojska, podobnie jak informacji dotyczących MAZa. Często spotkać można wiadomości o tym pojeździe na forach modelarski chodź nie zawsze można zobaczyć zdjęcia bądź temat zamarł i nie ma już kolejnych wpisów.

Zapraszam do dyskusji
Pozdrawiam
Wojciech
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#2 Gość
Cześć.
Z tymi wyrzutniami to nie było całkiem tak. Pierwsze 6 wyrzutni 9P117 otrzymała 3 BA w 1968 r. 3BA, jako jedyna poza jednostkami AR użytkowała pierwszą wersję (9P117) wyrzutni z układem samozaładunku rakiet. W połowie lat 70. przezbrojono pozostałe brygady, ale już w wyrzutnie 9P117M. Jednocześnie w 1976 r. przeformowano 32 BA na 32 Łużycką Szkolną Brygadę Artylerii pozostawiając w niej jeden dywizjon bojowy z czterema wyrzutniami 9P117M, pozostałe (2) wyrzutnie przekazano do 3 BA. Dodatkowe wyrzutnie trafiły do pozostałych brygad dopiero na początku lat 80. Nie potrafię powiedzieć czy do 32 ŁSBA również dostarczono dodatkowe wyrzutnie, ale jeżeli tak to chyba tylko dwie na zamianę wyrzutni 8U218 z dywizjonu szkolnego. Składając to razem posiadaliśmy maksymalnie 30 wyrzutni, w tym 6 szt. – 9P117, 18 szt. – 9P117M i maksymalnie 6 szt. – 9P117M1.
Instrukcja MAZ-a jest w Centralnej Bibliotece Wojskowej, instrukcja wyrzutni 9P117 tylko w Centralnym Archiwum Wojskowym (WAT swoje już spalił).
Do zestawu 9K72 są w internecie kompletne instrukcje w języku rosyjskim.

Pozdrawiam
Witek

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#4 Gość
Witam

Dziękuję za informacje, wiedziałem że mogę na Pana liczyć Panie Witku 😀

Liczba 34 wyszła mi po weekendowej dyskusji z Panem płk Michałem Trubasem.
Chodź widać, że będę musiał dokładniej sprawdzić te liczby wyrzutni.

Dzięki książce Pana Tomasza Szczerbickiego ,,Pojazdy Ludowego Wojska Polskiego” wiem, że faktycznie instrukcja do MAZ-a jest w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie.
Przykro, że WAT spalił swoje a nie oddał do bibliotek. :evil:

Nadzieją, ze znajdą się jeszcze instrukcję do MAZów to służba czołgowo-samochodowa z jednostki wojskowej – z 3 Warszawskiej Brygadzie Rakietowej Obrony Powietrznej – Sochaczew/Bielice. Spróbuję się z nimi skontaktować.

Wspominając 32 brygadę z Orzysza i wyrzutnię 8U218 – ma Pan tu na myśli gąsienicową wyrzutnie pierwszego SCUDA w latach 80, będąca jeszcze używaną? Jestem w szoku pozytywnym.
W Internecie znalazłem jeszcze - ,,MAZ 543 Instrukcja naprawy” niestety, również po rosyjsku chyba.

Wierze, że koledzy z forum może mają w swych archiwach coś na temat MAZa.
I liczę, że odezwą się osoby które służyły w jednostkach rakietowych a może i nawet jeździły takim pojazdem 😉

Pozdrawiam
Wojciech

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#5 Gość
Cześć!
Przytaczałem już kiedyś w innym wątku wypowiedź ppłk dypl. Czesława Pawelca, z który miałem kiedyś kontakt, ale niestety po awarii komputera straciłem jego adres e-mailowy i kontakt się urwał.
„O ile pamiętam (początkowo służąc w 32 brygadzie w Orzyszu), w OSA był jeden komplet sprzętu na bs i bt oraz na pluton meteo. Kiedy przyjmowałem szkolny dywizjon ROT w OSA (ok 1983 r), z pewnością była jedna wyrzutnia 8U218 (bateria startowa w składzie prawie jak w brygadzie). Być może początkowo były dwie wyrzutnie, bowiem przed którąś z kontroli, dowódca plutonu startowego wówczas ppor. Kowalski Leon (mój kolega ze szkoły oficerskiej), zakopywał zip wyrzutni, której nie miał na stanie. Suponuję, zatem że musiał mieć na stanie dwie wyrzutnie, ale jedną gdzieś przekazał bez zip.”

W innym miejscu przytaczałem informację z „Tabeli należności obiektów, urządzeń i sprzętu na cele szkoleniowe w wojskach lądowych w czasie pokoju (jednostki wojsk rakietowych)” Art. 644/79, wymieniono w niej następujące składy jednostek rakietowych:

Brygady rakietowe z zestawem 9K72
BROT o składzie czterech wyrzutni (szkolna),
BROT o składzie sześciu wyrzutni,
BROT o składzie ośmiu wyrzutni.

Dywizjony rakietowe z zestawem 9K52
DRT o składzie czterech wyrzutni,
DRT o składzie trzech wyrzutni.

Dywizjony rakietowe z zestawem 2K6
DRT o składzie trzech wyrzutni.

36 (3) Brygada Artylerii – wyposażenie w zestaw 9K72 maj – grudzień 1968 r.
18 Brygada Artylerii – przezbrojenie 9K72 sierpień – grudzień 1973 r.
2 Pomorska Brygada Artylerii – przezbrojenie 9K72 kwiecień – grudzień 1975 r.
32 Łużycka Szkolna Brygada Artylerii – sformowanie i przezbrojenie 9K72 lipiec 1976 r. – marzec 1977 r. (w tym czasie do 3 BA wysłano dodatkowe dwie wyrzutnie 9P117M – zmiana etatu dywizjonów 27 i 28)

Pozdrawiam
Witek

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#6 Gość
Witam.
Do kolegi grzechnet:
1) Dziękuję Panie kolego za informacje o 8K14 ale ja nie znam rosyjskiego jak na złość 🙁
2) 3-4 wyrzutnie były w poszczególnych dywizjonach brygad rakiet operacyjno – taktycznych w zależności w jakim czasie, a także w dywizjonach rakiet taktycznych dla DZmech i DPanc. Dywizjonów tzw. ogniowych było dwa w BROT co daje nam 6/8 wyrzutni.

Właśnie z Panem Witkiem próbujemy ustalić ile było MAZ – 543 w ogólniej liczbie w LWP.

Na 100% w 2 BA w Choszcznie było 8 wyrzutni w latach 80.

Czy ktoś kolegów ma informacje nt MAZ-543 wykorzystywanego inaczej niż wyrzutnia SCUD w naszym armii?
W książce Pana Tomasza Szczerbickiego ,,Pojazdy Ludowego Wojska Polskiego” wspomniano, że MAZa używano jako ciągnik do przewozu ciężkiego sprzętu, przy czym autor zaznacza, że może chodzi o starsze modele MAZa. W Armii Radzieckiej MAZ- 543 właśnie wykorzystywania jako ciągnik do przewozu np. czołgów.
U nas w tej roli sprawdzał się KRAZ 255B.

Zapraszam do dyskusji.
Pozdrawiam
Wojciech

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#7 Gość
Cześć.
Jeżeli chodzi o samochody MAZ, to w Wojsku Polskim użytkowano następujące odmiany MAZ-200 (ładowność na szosie do 7 ton), MAZ-205 (wywrotka na podwoziu MAZ-200), MAZ-502 i MAZ-502A (napęd 4x4, ładowność 4 tony) oraz MAZ-543.
Były jeszcze przyczepy MAZ-5207W (ładowność 6 ton) oraz MAZ-5208 niskopodłogowa o ładowności 40 ton do przewozu ciężkich ładunków (np. czołgów).
MAZ-543 był wykorzystywany wyłącznie jako podwozie wyrzutni 9P117, w WP nie stosowano innych odmian tego wozu.
Do przewozu ciężkich ładunków w WP wykorzystywano samochody JaAZ, KrAZ, Tatra.

Pozdrawiam
Witek
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.

Re: MAZ – 543/9P117 w LWP i WP (9K72 ELBRUS SS-1C SCUD B)

#9 Gość
Witam Kolegów.

Witku od razu pytanie do Ciebie: skąd masz te dwa skany nt MAZa?
:shock:
Wyglądają jak strony oryginalne z instrukcji której szukam 😀

Dzięki za opis pojazdów marki MAZ w WP. Teraz mamy pewność ze MAZ-543 był tylko i wyłącznie wyrzutnia SCUDa do początków lat 90.

Co do zestawu NEWA, kolega Jacek zamieścił zdjęcie MAZa z wyrzutnia rakiet – był to eksperyment w sztuk jeden by przenieść wszystkie wyrzutnie z podwozia czołgu T-55.

Jednak, chyba coś poszło nie tak, bo do dziś rakiety są na czołgowych wyrzutniach, a na MAZach są umieszczone radary/system namierzania/stacje radiolokacyjne.

Zapytam się ponownie: Czy ktoś z kolegów spotkał się z jakąś książka nt SCUDA bądź MAZa w języku polskim? Wiem, że takie monografii wyszły w języku czeski i chyba angielskim lub niemieckim. Na niemieckich czeskich stronach w internecie można znaleźć strony poświęcone brygadom rakiet operacyjno-taktycznych z armii tych krajów wraz ze zdjęciami.

Szkoda, że o polskich jednostkach nie stworzona takich stron.

Pozdrawiam

Wojciech
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.
Menu
Menu #2
Your title

Here you can see mega dropdown example!

It can acts like a normal space and it supports site grid.

Your title
Buy it now!
Your title
Your title
Mega Menu Info Box

Wróć do „Sprzęt, technika wojskowa”