Witam uczestników Forum.

Analizując historię rozwoju wojsk rakietowych OPK zadaję sobie od dłuższego czasu następujące pytanie: dlaczego 26 Brygada Artylerii OPK powstała aż z takim opóźnieniem w stosunku do innych rakietowych ugrupowań przeciwlotniczych?Teoretycznie rzecz rozpatrując, obszar Pomorza Zachodniego z zespołem portów Szczecin-Świnoujście uznać można było za najbardziej zagrożony atakiem z powietrza w tamtych czasach i przy ówczesnej doktrynie.
Zauważmy, iż (pisze o tym m. in. Paweł Piotrowski w artukule o systemie OP Polski w latach 1959-90, Lotnictwo Wojskowe nr 3/2002) rozkaz Min. Obrony Narodowej nr 005/Oper z 28. 01. 1961 wskazując na konieczność przyśpieszenia rakietyzacji jednostek artylerii lufowej OPL w ogóle nie wspomina o unowocześnieniu obrony przeciwlotniczej wspomnianego obszaru. Czym można to tłumaczyć-czy przekonaniem, iż obronę tej okolicy można oprzeć na jednostkach radzieckich rzeczywiście licznie tam zgromadzonych (przykładem 3 pułki lotnictwa myśliwskiego wchodzące w skład 239 DLM z Kluczewa, brakuje mi natomiast danych na temat ew. radzieckich jednostek plot).
Liczę na uwagi i komentarze.
Serdecznie pozdrawiam
Wojciech Wierzchołowski

Jest wiele uwarunkowań tego stanu rzeczy.

Po pierwsze pieniądze!

Rakietyzacja armii pochłaniała ogromne sumy z budżetu. Rosjanie mimo iż chodziło o bezpieczeństwo UW kazali sobie płacić za systemy rakietowe jak za zboże. Dlatego rozbudowywano eposzczególne elementy systematycznie.

Druga sprawa to tworzony system OPK. Początkowo dywizjoy ogniowe formowano z zadaniem obrony obiektowej. Na pierwszy ogien poszła stolica, potem Górny Śląsk, Poznań i Trójmiasto. Wbrew pozorom rejon Szczecin-Świnoujście w połowie lat 60. nie miał pierwszorzednego znaczenia, porty w Szczecinie, a tym bardziej w Świnoujściu były dopiero w początkowym etapie rozbudowy.

Wreszcie dopiero decyzja w ramach UW o stworzeniu wzdłuż całego wybrzeża NRD, POlski i ZSRR ciągłej obrony strefowej wymusiła na Polsce rozbudowę systemu i dodanie kolejnych dywizjonów ogniowych na środkowym wybrzeżu w ramach 4. Brygady oraz sformowanie nowej jednostki - właśnie 26. Brygady!

mam nadzieję, że te wyjaśnienia przynajmnniej cześciowo sie do czegoś przydadzą

Rzeczywiście aspekt ekonomiczny chyba miał tu istotne znaczenie. Można przypuszczać, że dyzwizjony rakietowe tej Brygady miały chyba powstać nieco wcześniej. Prace budowlane np. przy obiektach 40 dr w Kołczewie rozpoczęły się już w 1965r, a więc na trzy lata przed przeformowaniem 129 spa w brygadę. Praktyka tamtych czasów była raczej taka, iż tworzono dywizjony, gdy nie były jeszcze gotowe liczne elementy infrastuktury (nawet schrony dla baterii radiotechnicznej i obiekty koszarowe, pisze o tym np. M. Hoffmann w swoim opracowaniu "Rakietowa tarcza stolicy Wielkopolski"). To daje jakieś powody do sądzenia, że program finansowania rakietyzacji mógł czasowo załamać się.
Co do decyzji o stworzeniu systemu rakietowej obrony strefowej wzdłuż naszego wybrzeża jako granicy UW to sądziłem, iż zapadła ona równocześnie z decyzjami o tworzeniu systemów obrony obiektowej, a więc w końcu lat 50-tych.

Dodam jeszcze trzeci powód o którym Robert nie wspomniał.
Opóźnienie wynikało także z konieczności nawiązania z NRD współpracy w sprawie organizacji współdziałania artylerii rakietowej w rejonie Zalewu Szczecińskiego. Rozmowy na ten temat rozpoczęły się w 1964 roku (spotkania odbywały się na na szczeblu szefów sztabu generalnego NRD i Polski oraz dowódców WOPK i LSK/LV).
jako uzupełnienie tematyki rozwoju obrony strefowej moge dodać, że w Dyrektywie ministra Obrony Narodowej w sprawie organizacji i dyslokacji WL i WOPK na lata 1966-70 pochodzącej z czerwca 1964 zakładano, że do końca 1970 roku w ramach 2 KOPK na wybrzeżu będą 2 brygady i 1 pułk artylerii OPK (rakietowe):
60 BA OPK w Gdyni, skład: 6 dywizjonów artylerii rakietowej (+1 dt)
129 BA OPK w Szczecinie, skład jw
136 spa OPK w Słupsku, skład: 4 dar +1 dt