Poczty polowe WP

Poczty Polowe WP

#12

Cześć !

Serdeczne dzięki za wykaz numerów poczt polowych Lotnictwa WP.
Z tego zestawienia "wyłowiłem" jeden nowy numer do bazy:
JW P. P. 54803 - 103 samodzielna eskadra lotnictwa łącznikowego
Wprowadziłem go już do bazy.
Pozostałe numery - rozumiem, że są to potwierdzenia.
Czy mógłbyś odnieść się do jednostek logistycznych lotnictwa z części II Poczt Polowych ?.
Kilka spraw mi tam nie gra.
Pozdrawiam.
K. P.

Poczty Polowe WP

#13
Krzysztofie, oto co udało mi się ustalić „na szybko”...

* 84218 - Dowództwo Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych
* 27966 - 9. kompania przeciwlotniczych kararabinów maszynowych

Wg mojej wiedzy po wojnie przeformowano 73 bol -> 1 bol, 74 bol -> 2 bol, 129 bol -> 3 bol, 130 bol -> 4 bol, 483 bol -> 5 bol, 495 bol -> 6 bol, 513 bol -> 7 bol, 686 bol -> 8 bol. Rozformowano wszystkie 8 kompanii lotniskowo-technicznych: 2, 3, 122, 140, 141, 143, 145 i 147, tak więc nie rozumiem skąd wzięły się w spisie owe kompanie z numerami od 1 do 7 - wiem, że znajdują się w spisie jednostek wojskowych poczt polowych na sołdat.ru. Czyżby jednak nie zostały rozformowane? Jednocześnie wyraźnie widać, że wraz z przeformowaniem 7 RBL -> 1 RBL, zmianie uległy numery jednostek...

Pytanie: skąd wiadomo, że 57051 - Dowództwo Frontu / Naczelne Dowództwo WP? Nie może to być Dowództwo 1. AWP?

Jutro postaram się zagłębić w temat...

Pozdrawiam,
Radek

Poczty Polowe WP

#14

Radek !

* 84218 - to Dowództwo Wojsk Pancernych i Zmotoryzowanych (a nie Zmechanizowanych)
Pisałem o tym 11 kwietnia.

Natomiast co do numeru:
* 27966 - 9. kompania przeciwlotniczych kararabinów maszynowych
Czy jesteś pewny tego przyporządkowania ?
No i przede wszystkim - co to za kompania.
Ja kompanii plot. km - o takim numerze (9) przyznam się, że nie znam.
Była 901. kompania karabinów plot. , która 10. 03. 1945r. została przemianowana na 901. samodz. baterię artylerii plot. 7. RBL. Czy później zmieniła numer na 9 ?.
Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 8 z dnia 20.08.1944r. nakazywał sformować w Lublinie - Dowództwo Frontu według etatu 02/401 (numer poczty polowej 57051)
Natomiast Naczelne Dowództwo WP powstało z przeformowania Dowództwa Frontu.
Stąd też takie przyporządkowanie.
Co do BOL. Zauważ, że na sołdat. ru. - nie ma 8. польский бао (8. BOL).
No chyba, że go nie znalazłem (może inaczej zapisany ?)

Pozdrawiam.
K. P.

Poczty Polowe WP

#15
Witam Kolegów,

A. Co do niejasności z lotniczymi jednostkami tyłowymi, to przynajmniej częściowe rozwiązanie można znaleźć np. w książce Izydora Kolińskiego "Lotnictwo Polski Ludowej 1944-1947", Warszawa 1987. (w opracowaniu nie pojawiają się numery poczt polowych)

W załączniku nr 10 zamieszczono tam "Wykaz jednostek lotnictwa Wojska Frontu Polskiego z 17. 10. 1944" (Archiwum WIH, IV/1/41. ). Z treści książki wynika jednoznacznie, że chodzi tu w znacznym stopniu o skład planowany. W wykazie wymienione są m. in. 1 Rejon Baz Lotniczych, z 1-7. bol, 1-7. kl-t, 11 batalion samochodów transportowych, 9. sam. kompania karabinów przeciwlotniczych oraz inne jednostki 1. RBL, a także samodzielne jednostki tyłów. (Dla ścisłości należy dodać, że w spisie figurują też jednostki już istniejące w tym okresie, a także radzieckie, przydzielone do WP, w tym np. 611.szap i pułki lotnictwa pomocniczego)

Ostatecznie nigdy nie sformowano 1. RBL i podległych jednostek. W zamian, w końcu 1944 r. włączono w skład lotnictwa polskiego 7. RBL ze składu rozformowanej 6 Armii Lotniczej (m.in. 73, 74, 129,... bol-e, kompanie lot.-tech.: 140, 141,...., 107. samodz. batalion samochodowy, itd.). (Skład lotnictwa WP na dzień 1.05.1945 można znaleźć w załączniku nr 16)

Najwyraźniej na etapie planowania zarezerwowano numery poczt polowych dla jednostek nigdy potem nie sformowanych - stąd przypuszczalnie ich obecność w bazie danych soldat.ru. (zwłaszcza wśród numerów z sekwencji 279xx). To samo dotyczy wielu jednostek samodzielnych, np. warsztatów remontowych itd.

Jesienią 1945 r. zmieniomo numerację wielu jednostek (np. 107 bat. samochowowy -> 1 bat.samoch.), w tym także batalionów obsługi lotnisk - otrzymały numery od 1 do 8.
Czyli znowu pojawiły się takie same numery jednostek, jak na etapie planowania w 1944 r. - stąd chyba zamieszanie.
(Kompanie lotniskowo-techniczne rozformowano w tym samym czasie)

Dodatkowo pojawia się tu problem ze skorelowaniem nowych i starych numerów bol-i. Nie jestem pewien, czy często spotykane, proste przyporządkowanie jest właściwe (73 -> 1.bol,...., 686 -> 8.bol). Myślę, że wywnioskowane jest ono ze sformułowań takich jak we wzmiankowanej książce:

"... Przemianowano też i przeformowano 7 rejon baz lotniczych z podległymi mu jednostkami. W ten sposób dotychczasowy 7 rejon otrzymał nazwę 1 rejonu baz lotniczych, a jego bataliony obsługi lotnisk - 73, 74, 129, 130, 483, 495, 513 i 686 otrzymały numerację kolejną 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, i 8....."

Jak się uważniej przyjrzeć, nie jest to całkiem jednoznaczne. Porównanie dostępnych, skąpych danych na temat powojennej dyslokacji bol-i (lato 1945 r. i marzec 1946) też daje do myślenia.

Zestawmy bol-e ze starymi i nowymi numerami następująco:

lato 1945 -- marzec 1946
(w nawiasach obsługiwane jednostki lotnicze - na pocz. 1946 część pułków rozformowano, większości pozostałych zmieniono numery)

73 bol, Bydgoszcz (3.plsz) -- 6 bol, Bydgoszcz (4.plsz)
74 bol, Łęczyca (3. DLM, przebaz. jesienią do Krakowa) -- 2 bol, Kraków (2,3.plm)
129 bol, Tomaszów Maz. (7, 8.plsz) -- 3 bol, Tomaszów Maz. (6.plsz)
130 bol, Ujazd (6.plsz) -- 4 bol, Łódź (5.plsz)
483 bol, Modlin (1.plm) -- 1 bol, Modlin (1.plm)
495 bol, Sanniki (4.plb, 14.pułk kor.) -- ?? (oba pułki rozformowane)
513 bol, Warszawa (lotnictwo pomocnicze) -- ??
686 bol (3, 5.plb), Sochaczew -- 7 bol (7.plb), Łęczyca

- 5 i 8 bol zostały rozformowane w końcu 1945 r.
- 2.pnb z Bydgoszczy był w lecie 1945 przeformowywany na szturmowy w Modlinie (późniejszy 4.plsz)
- wiele pułków zmieniło m.p.

Sporo tu niezgodności z postulowanym prostym schematem zmiany numeracji. Oczywiście można zakładać, że były jakieś roszady bol-i, ale w dostępnych materiałach brak danych.

B. 16. (?) Pułk Lotnictwa Szturmowego (83780). Taki pułk nigdy nie istniał w lotnictwie WP. Może to tylko pomyłka w soldat. ru, albo wystąpiła tu sytuacja analogiczna jak w przypadku jednostek tyłowych lotnictwa. Być może planowano sformowanie takiej jednostki np. dla 1. DL/4. MDL w miejsce oddelegowanego do tej dywizji radzieckiego 611.szap ? Ostatecznie 611 pułk przeformowano na 3.plsz, ale intryguje właśnie nadany jednostce numer "3", już wcześniej przydzielony formowanemu pułkowi bombowemu. Takie dublowanie numerów było niezwykłe dla lotnictwa w tym czasie. W omawianym "załączniku nr 10" pułk o numerze 16 nie występuje.

C. 17. Lotniczy Pułk Łączności/17. Pułk Lotnictwa Łącznikowego - w bazie danych soldat.ru figuruje "17 polskij awiapołk" z numerem p.p. 19041 (?).
W wykazie Krzysztofa zostały chyba przestawione wiersze: radziecki 141 pułk sanitarny przeformowano na 12.pułk sanitarny. 13 Transportowy Pułk Lotniczy powstał z przemianowania radzieckiego 713 Transportowego Pułku Lotniczego.

Pozdrawiam
Marek

Poczty Polowe WP

#16
Marku,

Mam tę książkę, z niej czerpałem szczegółowe dane nt. przeobrażeń organizacyjnych w Lotnictwie Frontu WP / Lotnictwie WP. Mnie także zdziwiła obecność w bazie na soldat. ru jednostek 1 polskiego rejonu bazowania lotnictwa, bol-i o numerach od 1-7 i przydzielonych im kompani lotniskowo-technicznych o analogicznej numeracji. Oznaczałoby to zamieszczenie w spisie jednostek powstałych po wojnie (10. 1945) z przeformowania 7 rbl. Wobec tego wydaje się, iż numery jednostek wojskowych poczt polowych podane przy nich, faktynie zostały "zastrzeżone" i nigdy nie były wykorzystane. Obowiązywały natomiast (po reorganizacji z 10. 1945 również) numery jednostek 7 rbl. Dowództwo 7 rbl - JW P. P. 42116.

Pozdrawiam,
Radek

Poczty Polowe WP

#17
Cześć Marek !

Dzięki za post z uwagami i przemyśleniamii dot. BOL - i innych jednostek Lotnictwa WP.
Jakoś nie przyszło mi do głowy sięgnąć do książki Izydora Kolińskiego "Lotnictwo Polski Ludowej 1944-1947".
Teraz dopiero zacząłem wiązać pewne fakty.
Twoje spostrzeżenia i końcowe wnioski wydają się - jak najbardziej trafne.
Też zadawałem sobie pytanie dlaczego na stronie soldat. ru. - wymienia się 1. RBL oraz 1-7. BOL, które to zostały przemianowane z numerów radzieckich dopiero pod koniec 1945r. czyli już po wojnie.
No, ale zastanawiał mnie ten brakujący 8. BOL.
Stąd w wykazach poczt polowych - przy tych jednostkach tyle znaków zapytania i tyle czerwonego koloru.
W sprawie przyporządkowania BOL - i.
Sięgnąłem jescze raz do swoich notatek.
Wynotowałem dyslokację BOL- i Kompanii Techn. Obsługi Lotnictwa - według stanu z września 1945r.
(poniżej):

* 73. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Modlin
* 140. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa (73. Batalion Obsługi Lotniska) - Modlin
* 74. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Łęczyca
* 140. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa - Łęczyca
* 129. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Tomaszów Mazowiecki
* 147. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa - Tomaszów Mazowiecki
* 130. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Ujazd
* 141. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa - Ujazd
* 483. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Kroczewo
* 2. Samodzielna Kompania Obsługi Lotniska (483. Batalion Obsługi Lotniska) - Kroczewo
* 495. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Sanniki
* 122. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa (495. Baza Obsługi Lotniska) - Sanniki
* 513. Batalion Obsługi Lotniska (7. Batalion Lotnicza) - Mokotów
* 3. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa (513. Batalion Obsługi Lotniska) - Mokotów
* 686. Batalion Obsługi Lotniska (7. Baza Lotnicza) - Sochaczew
* 145. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa (686. Batalion Obsługi Lotniska) - Sochaczew

To nie błąd. W dokumencie, z którego spisałem w/w informacje - dwa razy występuje 140. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa tzn. w Modlinie i Łęczycy. Jest to pomyłka. Jedna z nich to zapewne 143. Kompania Techn. Obsługi Lotnictwa. No i występują 2. i 3. TKOL - nie ma natomiast 5. TKOL.
We wrześniu 1945r. 513. BOL zabezpieczał działania 17.Mieszanego Pułku Lotniczego.

W styczniu 1946r. rozformowano - 5. BOL i 8. BOL.

A teraz drugi wykaz - dyslokacja BOL - w 1946r. (CAW, IV.507.3/A.315):
* 1. BOL - Nowy Dwór
* 2. BOL - Kraków
* 3. BOL - Tomaszów Mazowiecki
* 4. BOL - Łódź (Ruda Pabianicka)
* 6. BOL - Bydgoszcz
* 7. BOL - Łęczyca (Lężnica Wielka)


Z tych zestawień wynika, że takiego prostego przyporządkowania (poza 74. BOL = 2. BOL,
129. BOL = 3. BOL, 130. BOL = 4. BOL) nie ma. Prawdopodobnie po rozformowaniu 5. BOL i 8. BOL – zmieniono też numerację niektórych BOL – i.
Temat BOL – i będę musiał jednak dokładniej przeanalizować.
16.plsz – też mam z nim problem. Po prostu nie znam jednostki o takim numerze.
Ale jedno jest pewne – pasuje do „układanki” numerów pułków lotniczych. bez niego – byłaby luka.
Być może było tak jak piszesz, że pułk ten zamierzano sformować „zaklepując” dla niego numer poczty polowej.
Dzięki za zwrócenie uwagi dot. 13. Pułku Lotnictwa Transportowego.
Oczywiście powinna dotyczyć ona 12. Pułku.
Na 90%:
* 19041 - 17. Lotniczy Pułk Łączności / 17. Pułk Lotnictwa Łącznikowego
(17.polskij awiapołk)

Na razie tyle.
Pozdrawiam.
K. P.

Poczty Polowe WP

#18
Krzysztofie !

Wielkie dzięki za uzupełnienia dotyczące BOL-i.
Miejsca stacjonowania w lecie 1945 podane w moim poscie odpowiadałyby stanowi z lipca.

Mam niejasność co do Modlina. Wygląda na to, że w owym czasie jednostki lotnicze wykorzystywały lotnisko Kroczewo (ale czy jako pomocnicze, czy też jedyne). W literaturze wymienia się (czasem wymiennie) na oznaczenie m.p. jednostek lotniczych w garnizonie modlińskim: Modlin, Kroczewo, Nowy Dwór.
Jak już jesteśmy przy książce I. Kolińskiego, to dla ilustracji cytat z niej (str. 321):

"... 1 pułk lotnictwa myśliwskiego "Warszawa" i dowództwo dywizji przeniosły się w lipcu 1945 r. z Bydgoszczy do Modlina, wykorzystując jednocześnie koszary w Nowym Dworze i lotnisko w Kroczewie. (...) W Bydgoszczy nadal pozostał 3 pułk lotnictwa szturmowego i obsługujący go 73 batalion obsługi lotnisk. Natomiast 2 pułk lotnictwa szturmowego "Kraków" przechodził przeszkolenie pod bokiem dowództwa dywizji w Kroczewie. Tutaj też bazował 483 batalion obsługi lotnisk...."

W świetle Twoich danych dla września 1945 operacyjne były oba lotniska - w Modlinie i Kroczewie, skoro stacjonowały tam bol-e. Ale co z Bydgoszczą ? Nie przypominam sobie wzmianek w dostępnych mi materiałach o jej opuszczeniu w tym okresie przez bazujące tam jednostki lotnicze. Z drugiej strony obecność 73.bol w Modlinie mogła by pasować do koncepcji 73.bol => 1.bol (?)

Pozdrawiam
Marek

Poczty Polowe WP

#19
Cześć Marek !

Moje niedopatrzenie.
Rzeczywiście przeoczyłem 73. BOL = 1. BOL.
Cytat z książki Kolińskiego - zastanawia. Na ile wiarygodne są te informacje - trudno powiedzieć.
Na pewno Kroczewo (to polowe) - wykorzystywane było w tym czasie przez lotnictwo WP, równolegle z lotniskami w Modlinie i Nowym Dworze.
Logicznie biorąc - nie było potrzeby przemianowywać 1 - 4. BOL.
Rozformowano przecież 5. BOL i 8. BOL.
Sądzę, że odpowiedź moglibyśmy znaleźć w treści opracowania " Kwatermistrzostwo WP w latach 1943 - 1945. Problemy zaopatrzenia i obsługi ", Warszawa, 1973r. pod kierunkiem A. Karpińskiego.
Ja niestety tego opracowania nie mam w swojej bilbliotece.
Ale będąc w CBW zrobiłem ksera wszystkich załączników. Całości nie robiłem - bo opracowanie to liczy sobie grubo ponad 1000 stron, a ceny ksera są w CBW wysokie. No i jednorazowo można zrobić co najwyżej kilkadziesiąt stron odbitek.
Przytoczę treść (fragmenty str. 1418 - 1421):
* 73. BOL - rej. formowania Ułęż, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP rozkazem NDWP nr 83 z dnia 9.12.1944r.
* 74. BOL - rej. formowania Podlodówka, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP rozkazem NDWP nr 83 z dnia 9.12.1944r.
* 129. BOL - rej. formowania Rowy, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP rozkazem NDWP nr 83 z dnia 9.12.1944r.
* 130. BOL - rej. formowania Mokre, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP rozkazem NDWP nr 83 z dnia 9.12.1944r.
* 483. BOL - rej. formowania Łódź, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP dnia 13.02.1945r.
* 495. BOL - rej. formowania Dys, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP dnia 25.09.1944r.
* 513. BOL - rej. formowania Okęcie, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP dnia 13.02.1945r.
* 686. BOL - rej. formowania Zadybie Stare, etat 015/343, 350 ludzi, włączony w skład WP dnia 09.12.1944r.


i Samodzielne Kompanie Obsługi Techniczno - Lotniczej:

* 122. Sam KOTL - rej. formowania Dys, etat 029/302, 96 ludzi (jak 495. BOL)
* 140. Sam KOTL - rej. formowania Ułęż, etat 029/302, 96 ludzi (jak 73. BOL)
* 141. Sam KOTL - rej. formowania Podlodówka, etat 029/302, 96 ludzi (jak 74. BOL)
* 143. Sam KOTL - rej. formowania Mokre, etat 029/302, 96 ludzi (jak 130. BOL)
* 145. Sam KOTL - rej. formowania Zadybie Stare, etat 029/302, 96 ludzi (jak 686. BOL)
* 147. Sam KOTL - rej. formowania Rowy, etat 029/302, 96 ludzi (jak 129. BOL)

Zastanawiają dwie sprawy:
1. Tylko sześć Samodzielnych Kompanii Obsługi Techniczno - Lotniczej (nie ma 5. Sam. KOTL)
2. Różne terminy włączenia w skład Lotnictwa WP poszczególnych BOl - i.
Większość opracowań podaje datę 10.12.1944r. - jako dzień włączenia BOL jak i Sam. KOTL - w struktury WP.

Na razie do Warszawy się nie wybieram, ale jak będę w CBW - to sprawdzę co na ten temat piszą w w/w opracowaniu.
No chyba, że, któryś z kolegów mieszkających w Warszawie zrobi to wcześniej.

To tyle.
Pozdrawiam.
K. P.

Poczty Polowe WP

#20
Witam Kolegów !

Pozwolę sobie na przedstawienie swoich uwag.

Nie ulega wątpliwości, że "Wykaz jednostek lotnictwa Wojska Frontu Polskiego z 17. 10. 1944" (Archiwum WIH, IV/1/41.) to dokument w zasadzie planistyczny. Niejako potwierdzeniem tej tezy jest rozkaz NDWP nr 91 o organizacji związków i jednostek lotniczych z dnia 31.10.1944 r., w którym wymienia się wiele jednostek ale nie wymienia BOL i KTOL. Natomiast bardzo ciekawym jest pkt. 5 tego rozkazu:

5. Zarządzenie ogólne
1 Dowódca Lotnictwa Frontu WP zapotrzebuje przez odnośne szefostwa i oddziały
Naczelnego Dowództwa potrzebny personel, środki transportu samochodowego,
zwykłego i specjalnego oraz etatowe wyposażenie materiałowe.
2 Kwatermistrz WP przyjmie na wszystkie rodzaje zaopatrzenia dowództwa, związki i
jednostki lotnicze WP z dniem ich przybycia zgodnie z atestami.

Potwierdza to, że lotnictwo frontu było w stadium organizacji i nie wszystkie jednostki zostały sformowane / włączone w jego skład i przewiduje włączenie wg stosownych zapotrzebowań inne jednostki.
Dwie różne daty włączenia do składu Lotnictwa poszczególnych BOLi wiążą się wg mojej oceny z różnymi datami przybycia poszczególnych jednostek do kraju

Brak jednego BOL (a to rok 46) czy przez przypadek nie został przekazany do lotnictwa KBW ?
Dwa różne numery 7 RBL to chyba nic innego jak pierwszy przed włączeniem go w struktury LLP a drugi po włączeniu.

G. K.