Witaj Radosławie

Prawdę powiedziawszy nie jestem pewien czy jakikolwiek pułk PWO został przezbrojony bezpośrednio w MiGi-23MŁD. Fabrycznie nowych MŁD powstało zaledwie 66 sztuk i to późno. Pozostałe maszyny tej wersji były zmodernizowanymi samolotami rodziny MŁ (czyli w przypadku PWO - MiG-23P) i z tego co czytałem modernizacja dotyczyła większości spośród wyprodukowanych egzemplarzy.
Jest jeszcze oczywiscie kwestia późniejszego przezbrajania pułków na samoloty pochodzące z innych jednostek, ale nie o to chyba chodziło w Twoim pytaniu?

Pozdrawiam
Przemek

Witam Krzysztofie,

dostępne źródła rosyjskojęzyczne, w tym wielokrotnie wspominane na forum strony internetowe, są zgodne co do tego, że w momencie rozpadu ZSRR wojska PWO były zorganizowane w Moskiewski Okręg PWO oraz 9 armii PWO: 2 (Mińsk), 4 (Swierdłowsk), 6 (Leningrad), 8 (Kijów), 10 (Murmańsk), 11 (Chabarowsk), 12 (Taszkient), 14 (Nowosybirsk) i 19 (Tbilisi). Wymienione armie były z nazwy „otdielnyje”, co w tej sytuacji nie ma specjalnego znaczenia. Obszary odpowiedzialności możesz sobie z grubsza sam dopowiedzieć.

Schody zaczynają się przy szczegółach, wcześniejszych epokach i niższych szczeblach struktury. Radzieckie wojska OPK to ogromny organizm, w ciągu prawie 70 lat swego istnienia wielokrotnie, czy wręcz permanentnie reformowany i reorganizowany. Informacje są niepełne, wycinkowe, albo nie ma ich wcale. Trzeba żmudnie dokopywać się do szczegółów i z nich tworzyć całościowy obraz, posiłkując się roboczymi hipotezami i analogiami. Gdybyś podał konkretne źródła i przykłady sprzecznych danych, na jakie się w nich natknąłeś, byłoby łatwiej dyskutować. Ogólnie w paru zdaniach nie ma sensu, niewiele da się powiedzieć.

Pozdrawiam
JacekB

P.S.
Proponuję trzymać się skrótu "PWO". Pisownia "PVO" to ani po polsku, ani po rosyjsku.

Witam Jacku
Święta racja. Z materiałami jest chudo a jak już cos jest to sprzeczne dane (choć pewnie wynika to często z różnych lat których one dotyczą).
Ja próbowałem po usystematyzowaniu armii PWO😀 rozgryźć niższy szczebel tzn. Korpusy i Dywizje. No i tu klopsik bo różne źródła czasem korpusy podporządkowują różnym armiom sąsiadującym ze sobą. Dlatego chcę najpierw ustalić obszary działania tzn. linie rozgraniczenia pomiędzy poszczegółnymi armiami aby wiedzeić gdzie operowała armia z Murmańska a gdzie juz armia z Leninigradu.
Co do sprzecznych danych to. Leński podaje inaczej, inaczej tez jest z publikacji Sowiecka Armia w gody chołodnoj wojny, jeszcze inaczej obraz wygląda jak patrzy się na rosyjskie fora nt. spraw PWO

Witam Krzysztofie,

teraz lepiej rozumiem - jak mi się wydaje - Twoje intencje. Masz chyba na myśli mniej rozbieżności co do armii PWO jako takich, a bardziej co ich szczegółowej struktury i obszarów działania.

W najbardziej popularnych zestawieniach na stronie Brinkster, u Lenskiego i w publikacji "Sowietskaja armija..." oraz w innych informacjach zaczerpniętych z rosyjskich stron internetowych i publikacji drukowanych są oczywiście zarówno błędy, jak i braki, ale też - jak trafnie zauważyłeś - wiele jest sprzeczności pozornych, wynikających z różnych okresów, do jakich odnoszą się informacje oraz z innych uwarunkowań, o których parę słów poniżej.

Bywały rozmaite sytuacje, które trudno w krótkich żołnierskich słowach podciągnąć pod wspólny mianownik. Jedna jednostka mogła należeć w różnych okresach do różnych dywizji/korpusów/armii, zmieniając przy tym lub nie miejsce stacjonowania. W jednej miejscowości stacjonować mogło więcej jednostek, należących do tego samego lub do różnych związków wyższego szczebla. Następowały liczne rozformowania, przeformowania i formowania na nowo (związane z przezbrojeniem lub nie) i ten sam numer może odnosić się do dwóch zupełnie różnych jednostek, albo też różne numery dotyczą tej samej jednostki. Obszary odpowiedzialności poszczególnych armii/okręgów zmieniały się zarówno w wyniku niewielkich przesunięć w podporządkowaniu związków taktycznych i oddziałów, jak i w związku z ogólniejszymi zmianami koncepcji (patrz kolejne reformy systemu OPK). Nie sposób wymienić wszystkich możliwości.

Dodam w tym miejscu taki element, jak przekształcenia na samym szczeblu armijnym/okręgowym. Na tym samym obszarze raz stacjonowała armia, kiedy indziej okręg, potem znowu armia, ale jej sztab niekoniecznie w tym samym miejscu, itd. We wcześniejszych okresach występowały odrębne związki szczebla armijnego i korpuśnego w lotnictwie myśliwskim i w artylerii przeciwlotniczej, które potem zniknęły. Aby jeszcze bardziej zamącić przypomnę też, że w wojskach obrony powietrznej ZSRR (celowo używam takiego ogólniejszego polskiego określenia, gdyż zmieniała się zarówno oficjalna nazwa tych wojsk jak i jej desygnat) występowały rodzaje wojsk, których w innych państwach nie było, np. wojska reflektorów plot, wojska obrony przeciwrakietowej i przeciwkosmicznej, wojska ostrzegania o ataku rakietowym itd. Niektóre z nich także osiągnęły szczebel odrębnych armii. Te różne "nietypowe" armie - w odróżnieniu od "zwykłych" armii PWO - czasami nazywały się armiami "osobowo naznaczenija".

W sumie temat na lata studiów i grube księgi. Na zasadzie analogii należy przywołać liczne zmiany, jakie następowały w Polsce w naszym systemie OPK, a następnie uświadomić sobie, że wojska OPK państw-stron Układu Warszawskiego istniały o jakieś 30 lat krócej niż radzieckie i wszystkie razem wzięte stanowiły siłę bojową z grubsza biorąc jednej radzieckiej armii PWO, może -góra- dwóch. Swoją drogą jest to, moim zdaniem, najprostsza odpowiedź na pytanie, dlaczego system OPK UW zarządzany był w zasadzie przez stronę radziecką, a pozostałe kraje członkowskie miały w nim do powiedzenia tyle, ile miały. Suwerenność suwerennością, ideologia ideologią, ale te proporcje, mociumpanie...

Jak powiedziałem wcześniej, trzeba studiować szczegóły, weryfikować je, składać z nich "pucla" i wiedzieć, że całego to właściwie go ułożyć się nie da. Ale warto próbować, gdyż temat jest pasjonujący.

Pozdrawiam serdecznie
JacekB

Jednostki PVO z Su-15, zaczynając od wschodu ZSRR:
865 IAP - Elizowo (Kamczatka)
60 IAP - Konsomolsk n/Amurem
171 Gv.IAP - Ugolnyje Kopi (k/Anadyr)
777 IAP - Sokol (Sachalin)
302 IAP - Pierieslawka (k/Chabarowsk)
47 IAP - Zolotaja Dolina (k/Wladywostok)
22 Gv.IAP - Bezrecnaja (k/Chita)
712 Gv.IAP - Kansk
9 Gv.IAP - Andizan
156 IAP - Mary-2
364 IAP - Nebit-Dag
82 IAP - Nasosnaja (k/Baku)
976 IAP - Kiurdamir (Zakaukazie)
166 Gv.IAP - Sandar (Marneulli-Zakaukazie)
529 IAP - Gudauta (k/Soczi)
153 IAP - Morszansk
62 IAP - Belbek (Krym)
636 IAP - Kramatorsk
90 IAP - Arciz (k/Odessa)
54 Gv.IAP - Vainode (Lotva)
611 IAP - Dorohowo-Biezeck
180 Gv.IAP - Gromowo
57 Gv.IAP - Biesowiec
431 IAP - Afrikanda (plw Kola)
265 IAP - Poduzeme (k/Bielomorsk)
2 szkolne pulki:
218 UAP - Salsk
700 UAP - Tichoreck