Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#1
Witam Forumowiczów!

Chciałbym rozpocząć wątek nt. samolotów rozpoznania elektronicznego w PRL: czy istniały takowe wykorzystywane tylko do celów SIGINT/ELINT/COMINT oraz jakie konkretnie przenosiły wyposażenie? W "bratniej" armii NRD - NVA - latały np. An-26 Diskant, w tym na rzecz Stasi, czy śmigłowce Mi-8. A jak było w PRL?

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#3
W PRL-u jednymi z pierwszych samolotów rozpoznania radioelektronicznego były "przerobione" w Czechosłowacji Iły-28E (10 szt) oraz jeden Ił-14E zawany Pueblo. Następne to MiGi-21R wraz z zasobnikami "D" i "R" (36 szt). Dalej to rodzina Su, czyli Su-20 i Su-22 z zasobnikami KKR-1.

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#4
Cześć.
Trochę danych o samolotach rozpoznania elektronicznego.
Ił-14E – trzy stacje SRS-1 (zakres rozpoznania 8,8-200 cm).

Ił-28E – stacja SPS-2 (zakres rozpoznania 9-15 cm, zakres zakłócania 12,5 cm), jeden aparat fotograficzny do zdjęć dziennych AFA-39.

MiG-21R:
Zasobnik „D” – 6 aparatów typu AFA-39 i 1 aparat typu ASzCzAFA-5 (zasobnik dzienny),
Zasobnik „N” – 1 aparat typu UA-47 i 4 bloki KDF-38 z nabojami błyskowymi (zasobnik nocny),
Zasobnik „R” – 1 stacja SRS-6 (zakres rozpoznania 2,8-37,2 cm) i 1 stacja SRS-7 (zakres rozpoznania 37-200 cm).

Su-20 – zasobnik KKR:
1 dzienny aparat A-39 i jeden dzienny aparat panoramiczny PA-1,
1 nocny aparat UA-47 i 4 bloki KDF-38 z nabojami błyskowymi,
Stacja SRS-9 „WIRAŻ-1” (zakres rozpoznania 1,7-31 cm).

Pozdrawiam
Witek

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#6
Zasobniki rozpoznawcze (kontenery) typu „D” i „R” związane były z MiGami-21R wprowadzanymi do polskiego lotnictwa w latach 1968-72. Natomiast zasobniki zaczęto sprowadzać w od 1970 r. Ich poprzednikiem był skonstruowany w Polsce zasobnik „Saturn” ( dwa aparaty A-39). A oto co zawierały:

Zasobnik typu „D”
A-39 – aparat foto 1szt.
MS-61 – magnetofon 1szt.
SPO-3 – stacja ostrzegawcza 1szt.
ASO-21 – skrzynka sterowania 1szt.
PO-250 - przetwornica 1szt.
MU-100ARU –elektromechanizm 1szt.
DW-3 - wentylator 1szt.
s.z.6000 - szkło ochronne 1szt.
SRS-6 - stacja rozpoznawcza 1szt. (odbiorniki RB-5, RB-5P i bloki antenowe RB-1, RB-1P)
SRS-7 - stacja rozpoznawcza 1szt. (odbiorniki RB-7, RB-7P i bloki antenowe RB-6, RB-6P)
FB-1 - blok zapisu 1szt.
TKD-201 D1 – łącznik elektromechaniczny 2 szt. i KM-100D-W 2 szt.
ASO-2 - wyrzutnik flar i dipoli 2szt.

Zasobnik typu „R”
ASzczAFA-5M – aparat szczelinowy 1szt.
A-39 – aparat foto 5szt.
A-39M –aparat foto 1szt.
MS-61 – magnetofon 1szt.
SPO-3 – stacja ostrzegawcza 1szt.
ASO-21 – skrzynka sterowania 1szt.
PO-250 - przetwornica 1szt.
MU-100ARU –elektromechanizm 3szt.
DW-3 - wentylator 3szt.
PŁW-1 - blok przstawka 1szt.
s.z.1000 - szkło ochronne 1szt
s.z.2000 - szkło ochronne 1szt
s.z.3000 - szkło ochronne 1szt
s.z.4000 - szkło ochronne 1szt A
TKD-201 D1 – łącznik elektromechaniczny 2 szt. i KM-100D-W 2 szt.
ASO-2 - wyrzutnik flar i dipoli 2szt

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#7
Nie wiem czy twórca postu jest zainteresowany dalej tematem, niemniej, aby temat zamknąć trzeba wspomnieć o: zasobniku KKR-1 (Kontener Kompleksowego Rozpoznania) o sporych wym. zew. 679x59x58 cm i wadze 780 kg. Przeznaczony dla samolotów Su-20 (przystosowane - numery boczne: 6131, 6134, 6250, 6253, 6255, 6256, 6259 i 6262), Su-22 (numery boczne: 3407 – można go obecnie podziwiać w kolekcji historycznej 32 BLT Łask, 3508, 3509, 3710 i 3811) wymienione samoloty w początkowym okresie eksploatacji były przystosowane do noszenia tegoż zasobnika. Należy zaznaczyć, że każdy Su-22 w ciągu kilku minut może być przezbrojony na samolot rozpoznawczy. Wystarczy zamienić pulpit sterowania „Klon” na urządzenie sterowania KKR. Kontener mogą przenosić również Su-24, ale tych w lotnictwie polskim nie ma.

KKR-1 zawiera: AFA-39 - aparat foto. do zdjęć pionowych i persp. (wys. 100-10000 m);
PA-1 - aparat foto. do zdjęć panoramicznych (wys. 200-1000 m);
UA-47 - aparat foto. do zdjęć pionowych nocnych (wys. 300-1000 m);
SFP-2A - wyrzutnik naboi błyskowych;
KDF-38 - 4x kasety z nabojami błyskowymi FP-100;
SRS-9 Wiraż-1 - stacja rozpoznania radioelektronicznego (zbiera w paśmie 1,73-30,9, do odl. 400 km).

KKR-1T: Jw. z tym, że SRS-9 Wiraż-1 zastąpiono przez SRS-13 Tangaż

KKR-1/2 (KKR-2) modułowy: Moduł stały – fotograficzny, aparaty AFA-39 i AP-402 do zdjęć perspektywiczno-panoramicznych.
Moduł wymienny w zależności od zadań instaluje się zamiennie:
- moduł telewizyjny z kamerą Cibis albo Aist (czas realny);
- termowizer Zima i stacja rozpoznania r/elektr. Tangaż.

Zasobniki chłodzone są freonem. Lot rozpoznawczy może trwać około 2h.

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#8
Słów kilka o historii „WIOSKI” czyli „PUEBLO” - zakład produkcyjny opuścił 1.09.1959 r. i już drugiego września WPISANY na stan 36 spl W-wa (JW 2136). W latach 1955-6 sprowadzono 4 szt. Ił-14 z ZSRR, a pozostałe 13 szt. z NRD. Iły-14S i P 1 esk. dostały n/b 001- 010, natomiast w 2 esk. Iły-14T od 021 do 027. Późniejszy „PUEBLO” był ostatnim zakupionym Iłem-14 i miał właśnie n/b 027. W 1963 r. sformowano w Krakowie 55 plt (JW 1616), któremu przekazano m.in. z 36 spl 4 egz. iłów. Pułk przeorganizowano a nasz bohater otrzymał „nowy” n/b - 024 po jednym z przekazanych do Krakowa. 1.07.1964 – 19.08.1965 w PLL „LOT” trwał remont płatowca. Od 25.11.1967 r. w 13 plt (55 plt) Kraków-Balice. W 1968 r. przebazowany do Czechosłowacji lotnisko Prerow i przebudowany w wersję do walki radioelektronicznej (aparatura „Petracz”). Po czym przydzielony do „nietoperzy” 7 BLR-B Powidz (JW 2139), jako Ił-14E bez n/b (numer ten pojawił się ponownie w 1973 r.). W okresie 8.05-4.11.1971 przeszedł kolejny remont, także w PLL „LOT”. Pod koniec lat 70 Iły-28E, a także Ił-14E już znacznie posunęły się wiekowo szczególnie ich wyposażenie, wypierały ich MiGi-21R oraz Su-20. Ostatni szpiegowski lot wykonał 5.05.1980 r. Jego osiągnięcia to 400 lotów bojowych (uznawano za bojowe bo nieźle drażnili „natowców” i byli straszeni przez m.in. F-100, F-104, Drakeny,Viggeny) co dało około 1500h lotu. Od 16.05.1980 r. w Leźnicy Wlk. (JW 3343) w tamtejszych warsztatach lotniczych przywrócono go do wersji transportowej. Ze stanu z powidzkiego pułku zdjęty z dniem 19.05.1984 r. i przekazany do 13 plt Kraków-Balice. Wkrótce skierowany do ZSRR celem remontu, z którego powrócił 17.11.1984 r. Z dniem 31.12.1987 r. skasowany (zdjęty z ewidencji pułku).Jeśli ktoś jest zainteresowany "wyposażeniem szpiegowskim" mogę tu to opisać.

Re: Samoloty rozpoznania elektronicznego w PRL - wyposażenie

#10
Opis „PUBLO” zacznę tradycyjnie, czyli w przodzie kadłuba załoga w składzie: prawy fotel – I pilot dowódca załogi, lewy fotel - II pilot, z tyłu za nimi na środku – technik pokładowy. Następny przedział: z lewej – nawigator (przy wypukłym okienku), z prawej – radiotelegrafista. Kolejny przedział – zbiorniki (butle) z tlenem. Dalej główny przedział po lewej (zgodnie z kierunkiem lotu) starszy operator urządzeń, po prawej tratwy ratunkowe (2 x 10 osobowe). Następnie cztery stanowiska operatorów poszczególnych zestawów (bloków) (w iłach radzieckich było 5 - „PUEBLO” był krótszy). Na końcu stanowiska operatora urządzeń oraz planszecisty. Ponadto znajdowały się także stoper i busola. Znajdowały się też oczywiście ładunki wybuchowe, które w razie konieczności miały posłużyć do zniszczenia samolotu.
Aparatura „szpiegowska” to w/w zestawy (stanowiska) o inicjałach „A”, „W”, „B”, „G” i „D” w przypadku „PUEBLO” bez „A”. Zestaw składał się z czterech bloków SRS-1 (Samolotnaja Rozwiedywatielnaja Stancja) z oprzyrządowaniem. Ich anteny „B” i „W” – mieczowe pod skrzydłami między silnikami a kadłubem. „G” i „D” kierunkowe (obrotowe 600 obr/min.) pod kadłubem, odpowiednio z przodu i z tyłu. SRS-1 pracowała w zakresie 450-3400 MHz. Pozwalała na wykrywanie, a dalej śledzenie stacji r/lok pracujących impulsowo. W paśmie o zakresie 8,8-30 cm „PUEBLO” mógł śledzić do 6 stacji (zestaw „W”, „B”). W zakresie 8,8-200 cm do 12 stacji (zestaw „G” i „D”). Określano podstawowe dane m.in. częstotliwość i czas impulsów, obroty anteny, kierunek. Wszystko to zależało też od konfiguracji lotu. Zestaw składał się: bloku wstępnego poszukiwania (określania azymutu i częstotliwości), blok określania wysokości, częstotliwości i namierzania, blok dokładnego namierzania, analizator impulsów, blok zasilania i planszet.
Kilka ciekawostek: jeszcze jako transportowo-desantowy na „skokach” w Szymanach bezwiednie (?) wyprzedził prowadzącego, w tym momencie wyskoczył skoczek i uderzył w niżej wyprzedzony samolot uderzając w kabinę. Skoczek zginął jeden z pilotów ranny, samolot lądował przygodnie, a przyszły „PUEBLO” wylądował bez szwanku. Innym razem na Okęciu mechanik pomylił „wajchy” z złożył na postoju podwozie. Odbył najdłuższy lot z Iłów-14 ok. 13000 km (przewóz zwłok zmarłego ambasadora Mongolii).