Cześć.
Czy ktoś z Kolegów posiada odpisy rozkazów dotyczących formowania 3 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej?
Wiem, że podstawą do jej sformowania był rozkaz ND WP nr 8 z dnia 20 sierpnia 1944 r., ale niestety nie znam jego oryginalnej treści.
W dostępnej literaturze istnieją duże rozbieżności, co do lokalizacji miejsc formowania pododdziałów dywizji, np. część autorów podaje, że jej sztab formowano w Abramowicach, natomiast inni podają, że w Głusku. Istnieją również rozbieżności, co do miejsc formowania poszczególnych pułków.
Proszę o pomoc oraz wszelkie materiały, które mogą pomóc w tej sprawie.

Pozdrawiam
Witek

Witam

Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 8 z dnia 20.08.1944r. nie precyzował miejsc dyslokacji poszczególnych
oddziałów i pododdziałów dywizji .
Według danych , które posiadam jednostki dywizji formowane były w n/w miejscach dyslokacji :

* Dowództwo 3.Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej - Folwark Abramowice ( przedmieście m. Lublin )
( ja też spotkałem się z m.f. Głusk - wydaje mi się jednak , że Głusk i Abramowice są to nazwy tożsame ;
miasteczko Głusk powstało bowiem na gruntach Abramowic Kościelnych ; z tego co się orientuję w samym
Głusku nie było folwarku - był natomiast w Dominowie i Abramowicach Kościelnych - obecnie Szpital dla
Nerwowo Chorych i w tym moim zdaniem folwarku formowane było dowództwo 3.DPlot)
* 61.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - Folwark Konstantynów ( k. m. Lublin )
* 66.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - Folwark Konopnica ( k. m. Lublin )
* 69.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - m. Majdan Tatarski k. Lublina
( inne źródła - Kolonia Wrotkowska - lokalizacja raczej błędna )
* 75.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej Średniego Kalibru - Folwark Węglin ( k. m. Lublin )
* Bateria Dowództwa Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej
* Artyleryjski Park Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej
* Ruchome Warsztaty Artyleryjskie i Samochodowe Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej
* 3085.Poczta Polowa

Pozdrawiam


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

# Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 8 z dnia 20.08.1944r.

1. Rozkazem niniejszym nakazuję przystąpić do organizowania 2.Armii w składzie :

- 5.Dywizja Piechoty m. postoju Łuków
- 6.Dywizja Piechoty m. postoju Przemyśl
- 7.Dywizja Piechoty m. postoju Lublin
- 8.Dywizja Piechoty m. postoju Siedlce
- 4.Brygada Saperów m. postoju Lubartów
- 33.Samodzielny Zmotoryzowany Baon Pontonowo - Mostowy m. postoju Lubartów
- 3.Samodzielny Baon Obrony Chemicznej m. postoju Zamość
- 5.Samodzielny Pułk Czołgów Ciężkich m. postoju Chełm

Dowództwo 2.Armii obejmuje gen. dywizji Karol Świerczewski.
Dowódca 2.Armii gen. Świerczewski przy organizowaniu sztabów i jednostek opierać się będzie na
następującym stanie osobowym i etatach :

a.) Dowództwo 2.Armii oraz sztab - zgodnie z załącznikiem nr 2

b.) Dywizja Piechoty ( 7. i 8. ) - zgodnie z załącznikiem nr 4

c.) 4.Brygada Saperów - zgodnie z załącznikiem nr 14

d.) 33.Samodzielny Zmotoryzowany Baon Pontonowo - Mostowy - zgodnie z etatem nr 012/81

e.) 3.Samodzielny Baon Obrony Chemicznej - zgodnie z etatem nr 011/39

Za formowanie powyższych jednostek odpowiedzialny jest gen. dywizji Karol Świerczewski , który
w sprawach formowania współpracować będzie z szefem Mobilizacji i Formowania gen. brygady
Półturzyckim.

2. Gen. dywizji Czerniawski z dniem dzisiejszym objął obowiązki Szefa artylerii WP.
Kierownictwo nad organizowaniem i formowaniem samodzielnych jednostek artylerii dla Naczelnego
Dowództwa i 2.Armii obejmie gen. dywizji Czerniawski.

W skład nowo formujących się jednostek artylerii wchodzą :

a.) 2.Dywizja Artylerii - m. postoju Włodawa ( załącznik nr 5 )

b.) 9.Brygada Artylerii Przeciwpancernej - m. postoju Chełm ( załącznik nr 7 )

c.) 14.Brygada Artylerii Przeciwpancernej - m. postoju Lublin ( załącznik nr 7 )

d.) 3.Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej - m. postoju Lublin ( załącznik nr 11 )

e.) 4.Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej - m. postoju Siedlce ( załącznik nr 11 )

f.) 1.Samodzielna Brygada Moździerzy - m. postoju Siedlce ( załącznik nr 8 )

Gen. dywizji Czerniawski przy organizowaniu i formowaniu jednostek artylerii współpracować będzie z
szefem Mobilizacji i Formowania gen. brygady Półturzyckim

3. Formowanie i organizowanie jednostek specjalnych dla Naczelnego Dowództwa obejmie bezpośrednio
szef Mobilizacji i Formowania gen. brygady Półturzycki.

W skład wyżej wymienionych jednostek wchodzą :

a.) 2.Brygada Saperów - m. postoju Włodawa ( załącznik nr 14 )

b.) 31.Samodzielny Zmotoryzowany Baon Pontonowo - Mostowy m. postoju Włodawa - według
etatu nr 012/81

c.) 2.Brygada Zaporowa m. postoju Bielsk ( załącznik nr 17 )

4. Organizowanie Sztabu Głównego na podstawie etatu Dowództwa Frontu przeprowadzi szef Sztabu Głównego
płk M. Spychalski w ścisłym porozumieniu z szefem Mobilizacji i Formowania.
Szef Sztabu Głównego płk M. Spychalski przy organizowaniu sztabu i jednostek obsługujących opierać się
będzie na etatach zgodnie z załącznikiem nr 1 .

5. Szef Zaopatrzenia gen. brygady Iszczenko w myśl powyższych wytycznych zorganizuje zaopatrzenie
i przygotuje kadry oficerskie dla wyżej wymienionych jednostek .

6. Termin formowania dla wszystkich jednostek - 15.09.1944r. z wyjątkiem 2.Dywizji Artylerii , 14.Brygady
Artylerii Przeciwpancernej i 4.Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej , dla których termin formowania
- 01.11.1944r.

Szef Sztabu Głównego WP Naczelny Dowódca WP
M. Spychalski , inż. płk M. Rola - Żymierski , gen. broni



---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Załącznik Nr 11

# Dowództwo 3.Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej - Rej. Lublin
( etat Nr 08/235 o stanie liczbowym 40 ludzi )
( numer poczty polowej 83653 )
* 61.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
( etat Nr 08/236 o stanie liczbowym 518 ludzi )
( numer poczty polowej 52129 )
* 66.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
( etat 08/236 o stanie liczbowym 518 ludzi )
( numer poczty polowej 83656 )
* 69.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
( etat 08/236 o stanie liczbowym 518 ludzi )
( numer poczty polowej 52147 )
* 75.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej Średniego Kalibru
( etat 08/237 o stanie liczbowym 490 ludzi )
( numer poczty polowej 83660 )
* Bateria Dowództwa Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej
( etat 08/238 o stanie liczbowym 94 ludzi )
* Artyleryjski Park Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej
( etat 08/239 o stanie liczbowym 48 ludzi )
* Remontowe Warsztaty Artyleryjskie i Samochodowe Dywizji Przeciwlotniczej
( etat 08/240 o stanie liczbowym 54 ludzi )
* 3085.Poczta Polowa
( etat 014/97 B o stanie liczbowym 4 ludzi )
( numer poczty polowej 52159 )

Cześć.
Bardzo dziękuję za przekazane informacje. Jednak mam kilka uwag.
Co do lokalizacji sztabu, baterii dowodzenia oraz pododdziałów technicznych i kwatermistrzowskich, to masz zapewne rację. Wszystkie były rozmieszczone na terenie wchodzącym w skład majątku ziemskiego Sachsów tzn. Abramowice Prywatne i Kościelne, Głusk. Z tym, że sztab dywizji oraz bateria dowodzenia (przynajmniej w pierwszym okresie formowania) kwaterowały w dworku oraz budynkach folwarku Abramowice (Prywatne).
Co do 69 pułku na pewno nie był formowany w rejonie Majdanu Tatarskiego. Tyły pułku rozmieszczono we wsi Wrotków (był tam również niewielki folwark, który przez pewien czas należał do rodziny Nałkowskich), natomiast pozycje bojowe zostały rozmieszczone na wzgórzu znajdującym się na południowy-wschód od Wrotkowa i na południowy-zachód od dzielnicy Dziesiąta.
W Konopnicy nie było folwarku. Był tam niewielki dwór, który nie zachował się do naszych czasów. Tyły pułku stały we wsi, ale nie potrafię ustalić lokalizacji stanowisk ogniowych 66 pułku.
61 pułk był rozmieszczony w okolicy folwarku Konstantynów, a 75 pułk w okolicy folwarku Węglin.
Przysięga całej 3 DAPlot odbyła się 25 października na terenie folwarku Konstantynów.

Tyle na gorąco.
Pozdrawiam
Witek

Witek

Bardzo podobają mi się te „bazgroły” .
W moim przekonaniu lokalizacja pozycji bojowych pułków wielce prawdopodobna .
Czy przy konstruowaniu tej mapki posiłkowałeś się opracowaniem Krzysztof Handke „Zarys historii wojennej 69 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 1944-1945” ?.
Nie mam tej książki w swoich zbiorach - stąd też moje pytanie .
Jeżeli chodzi o 69 pułk - to rzeczywiście większość źródeł wskazuje na Wrotków ( Kolonię Wrotków ) , m.in. Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii, Cz. II. Warszawa 1967 czy publikacje dot. garnizonu Leszno .
Ja jednak jestem w posiadaniu dość szczegółowego materiału dot. początków 3.DAPlot , z którego wynika , że 69 pułk formowano w Majdanie Tatarskim ( w oryginalnej pisowni : Majdany Tatarskie ) Coś w tym musi być . Przypuszczam , że planowano rozmieścić 69 pułk w Majdanie Tatarskim , a później zmieniono jego lokalizację na Wrotków .
Żeby wyjaśnić tę zagadkę trzeba by dotrzeć do rozkazów operacyjnych ( w organizacyjnych raczej ich nie znajdziemy ) .

Pozdrawiam

Cześć.
Krzysztof Handke
„Zarys historii wojennej 3 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej 1944-1945”, Leszno 2009
„Zarys historii wojennej 69 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 1944-1945”, Leszno 2009

Piotr Kuryś
„69 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej”, Wojsko i Wychowanie nr 8/1997

Wiesław Wróblewski
„Obrona Powietrzna Polski 1944-1949”, WIH 1982

Stanisław Zawadzki
„Analiza wysiłku organizacyjnego i bojowego naziemnych środków OPL w LWP w latach 1943-1945”, ASG 1971

Praca zbiorowa
„Dowódcy pułków przeciwlotniczych 1924-1996”, WSOWOPL 1996

Władysław Ways
„Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego – Artyleria”, MON 1967

Marian Kopczewski
„Obrona przeciwlotnicza Wojska Polskiego w latach 1920-2000”, Toruń 2004

Właśnie w artykule autorstwa Piotra Kurysia są bardzo ciekawe informacje, zdecydowanie odbiegające od przytaczanych w innych publikacjach. Jego zdaniem sztab 69 pułku był rozmieszczony na skraju dzielnicy Dziesiąta, a stanowiska bojowe tak jak to wcześniej przytoczyłem. Bardzo możliwe, że w rozkazie dowódcy 2 Armii zostały podane inne miejsca dyslokacji. Zabudowania Majdanu Tatarskiego został całkowicie zniszczone przez Niemców jesienią 1942 r., kiedy zlikwidowano „wzorcowe getto”. Getto to powstało wiosną 1942 r. po wysiedleniu z Majdanu Tatarskiego ludności narodowości polskiej. Było ono przeznaczone dla ludności żydowskiej, ocalałej z likwidacji getta na Podzamczu. Po zagładzie mieszkańców „wzorcowego getta” w komorach gazowych Majdanka, zabudowania całej dzielnicy zostały całkowicie spalone. Dlatego wydaje się mało prawdopodobne, aby w tym rejonie formowano pułk. Ponadto 69 pułk bezpośrednio osłaniał sztab i tyły 3 Dywizji dlatego musiał być rozmieszczony w pobliżu Abramowic i Głuska.

Pozdrawiam
Witek

Szkic odbiega od tego co zamieścił Handke, ale jego też odbiega od oryginału. Kompanie ckm zamienił na baterie armat. U niego rozmieszczenie SD 75 i 69 paplot są inne, a także 4 baterii 69 paplot jest inne. Jeśli chodzi o Głusk - to w oryginale są Abramowice, a Handke ma Głusk, co nie było prawdą. Podał też rejon formowania pułku Kolonia Wrotkowska, a w rozkazie był Majdan Tatarski. Być może, jak napisałeś, wiązało się to z możliwością zakwaterowania.