Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#31
Pamięć jest zawodna i ulotna!
Właśnie znalazłem kolejnego, a właściwie chyba pierwszego, dowódcę ZJKiD.
gen. dyw. Brunon MARCHEWKA (1916-1992)
do 8.12.1964 r. szef Sztabu ŚOW, a nastpnie:
dowódca Wojsk Inżynieryjno-Drogowych (?)
dowódca ZJKiD
szef Sztabu GK WP.
Niestety nie znam okresów pełnienia tych stanowisk.

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#32
Czy znasz numery podanych przez siebie jednostek kolejowych i drogowych z lat 60 i 70?

Nie sądzę, byś nie znał pracy Lecha KOWALSKIEGO, Generał ze skazą, ale parę danych należy z niej przytoczyć.

str. 280
„Od zarania PRL obszar państwa służył Armii Radzieckiej za szlak tranzytowy, który konserwować miały m. in. wyspecjalizowane jednostki Wojska Polskiego (drogowe, mostowe, kolejowe itp.). Poszczególne ekipy kierownicze MON jedynie bardziej udoskonalały kolejne zadania stawiane przez stronę radziecką. Naciski szły po linii politycznej i wojskowej. W okresie kierowania sztabem przez Jaruzelskiego w gotowości utrzymywano:
20 tranzytowych dróg samochodowych,
5 rokadowych dróg samochodowych,
7 tranzytowych linii kolejowych i
4 rokadowe linie kolejowe
wraz z odpowiednimi rejonami przeładunkowymi, ponadto
5 tranzytowych tras powietrznych,
2 szlaki śródlądowe,
5 tranzytowych, wielokanałowych magistral łączności przewodowej,
4 rokadowe, wielokanałowe magistrale łączności przewodowej oraz
18 strefowych węzłów łączności i
3 węzły łączności pomostów morskich.
Na ten cel Polska miała przeznaczyć dodatkowo w latach 1966 – 1970 ponad miliard złotych. Oprócz tego na terenie PRL miały być zgromadzone dla wojsk radzieckich rezerwy 24 314 ton paliw. Z własnych rezerw strona polska miała wydzielić 20 000 ton.”*

*Przypis 17 na str. 280
„Wojska AR i LWP na drodze na ZTDW miały wyprowadzać bataliony regulacji ruchu (trzy pierwszej kategorii – każdy po pięćdziesiąt cztery posterunki regulacji ruchu; i trzy drugiej kategorii, każdy po trzydzieści sześć posterunków). Na terenie POW posterunki te miały być rozmieszczone następująco: jeden w zachodniej części OW i jeden w południowo-wschodniej części okręgu. W przypadku ŚOW – dwa w północno-zachodnim rejonie OW i jeden w rejonie Wrocławia. Na terenie WOW – jeden w północnej części województwa warszawskiego, drugi w południowej części województwa lubelskiego.”

Autor opisując rozmieszczenie poszczególnych „posterunków” (powinno być batalionów) podał, że było ich 7, a nie 6 jak zaznaczył na początku przypisu.

str. 281-282
„Generał Jaruzelski monitował osobiście prezesa Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej - powołując się na uchwałę KOK nr 002/62 z 7.02.1962 r. – w sprawie przygotowania na okres specjalny trzynastu przepraw wytypowanych odcinków na Wiśle i Odrze. Z pisma wynikało, iż resort ten miał do 1970 r. wykonać trzydzieści barek pokładowych z przeznaczeniem na Wisłę i tyle samo na Odrę. Podobnie postąpił w przypadku pozyskania tzw. zaświadczenia lokalizacyjnego w sprawie prowizorycznego mostu kolejowego wraz z dojazdami do Wisły w rejonie Kępy Glinieckiej i Góry Kalwarii. (…) Podobnie było z ogólną lokacją prowizorycznego niskowodnego mostu kolejowego na podporach pływających wraz z dojazdami kolejowo-drogowymi na Wiśle w rejonie Borowa - Kamelonka ok. piętnastu km na południe od Dęblina. Na polecenie Moskwy zwiększono liczbę specjalnych oddziałów odbudowy i budowy mostów z czterech do dwudziestu pięciu. (…) Zmieniano nawet dyslokację polskich jednostek wojskowych, jak w przypadku 3 pułku pontonowego, który przerzucono z Dęblina do Głogowa, bliżej przeszkody wodnej, którą miały pokonać maszerujące wojska radzieckie. Podobnie było z 2 pułkiem wojsk kolejowych i 3 batalionem mostowym, które miały nadzorować szlak kolejowy AR ze wschodu na zachód. Nie inaczej było z decyzją przeniesienia z Warszawy do Wałcza 5 pułku łączności.”

str. 286-287
Dokładnie były rozrysowane na granicy wschodniej tzw. przygraniczne rejony przeładunkowe, które obejmowały: zespoły stacji i punktów przeładunkowych, systemy dróg obejścia i podejścia, rejony rozmieszczenia jednostek zabezpieczenia i obsługi (polskie załogi), rojony do rozśrodkowania przeładowywanych radzieckich eszelonów operacyjnych i tymczasowe rejony wyładowcze i załadowcze (z polskimi obsługami). Jeszcze dzisiaj robi wrażenie rejon przeładunkowy Hajnówka – Narewka. Na tych odcinkach w okresie konfliktu zbrojnego władza należałaby do Głównego Zarządu Tyłów Armii Radzieckiej. Na tym jednak nie koniec usług LWP wobec Armii Radzieckiej. Przemieszczające się jednostki radzieckie miały zadanie przejmować i przerzucać dalej na zachód Wojskowe Komendy Odcinków Kolejowych (dwanaście komend pierwszej kategorii i pięć kategorii drugiej) oraz dwadzieścia pięć Wojskowych Komend Odcinków Kolejowo – Drogowych (WKOK-D). Przez PRL równolegle do kierunku przemieszczających się wojsk AR przebiegały również napowietrzne magistrale łączności, m. in. trasą: Suwałki – Bydgoszcz – Kostrzyn; Terespol – Poznań – Słubice; Przemyśl – Wrocław – Zgorzelec, gdzie podwieszone były obwody użytkowane przez wojska radzieckie. Jednocześnie wzdłuż szlaków komunikacyjnych (kolejowo – samochodowych) gromadzono w ściśle określonych miejscach materiały budowlane do odbudowy dróg i mostów. (…) Stolica Polski także miała trwać w gotowości do sprawnego przerzutu wojsk radzieckich. (…) Dla Warszawy zaplanowano wykonanie piętnastu składanych wiaduktów. (…) budowa trzydziestu wiaduktów stałych w miejscach jednopoziomowych skrzyżowań marszrut drogowych z liniami kolejowymi.**

**Przypis 27 na str. 287-288
Trasy marszrut ściśle łączono z przeprawami przez przeszkody wodne m. in. w rejonie: Bugu, Narwi, Pilicy, Warty, Noteci, Brdy, Gwdy, Iny, Nysy Łużyckiej, Sanu. Dotyczyło to również dojazdów w rejonach przepraw: Topolna, Karczewa, Solca Sandomierskiego na Wiśle oraz Cedyni, Bytomia Odrzańskiego i w rejonie Polic na Odrze. Projektowane mosty wysokowodne i drogi dojazdowe na Wiśle miały być zlokalizowane w rejonie Bródno – Topolno, Świdry Małe – Opacz, Utrata – Kazuń, Solec Sandomierski – Kamień. A na Odrze w rejonie: Jemielno – Chrobienia, Jałowice – Ścinawa, Prawików – Malczyce, Redzin – Wielkie Pracze, Stobrawa – Kopanie – Różyna, Zdzieszowice – Mechnica, Ciechowice – Grzeczorzowice. Rozpatrywano również możliwość budowy przejścia przez międzyodrze w rejonie Daleszewa i Moczył. Planowano też objazdy w rejonie Białegostoku (ok. dwóch km) i Terespola (ok. trzech km) oraz poprawienie przejezdności przez Krosno Odrzańskie, Kłobuczyn i Zbąszyn. W 1967 r. miano zakończyć budowę dojazdu do kolejowego mostu pływającego w rejonie Kwidzyna i budowę trzech wiaduktów: Toruń – Podgórze, Sędziszów i Dębe Wielkie. Planowano także budowę piętnastu barek o nośności trzystu ton z przeznaczeniem na Wisłę oraz jedenastu barek*** nośności czterystu ton dla Odry. Prototypy były wykonane już w 1967 r.”

***na str. 281 jest mowa o 30 barkach na Wisłę i 30 barkach na Odrę.

Istniejące w latach 1944-1945 bataliony eksploatacji dróg (1, 4, 5 i 6) pełniły służbę regulacji ruchu i kontroli wojskowych pojazdów mechanicznych.

Ciekawe, jaką podległość miały bataliony regulacji ruchu w latach 60?
Czy także podporządkowane były Wojskom Drogowym, a po ich połączeniu z Wojskami Kolejowymi Szefostwu Komunikacji Wojskowej?

W latach 80 i 90 rolę batalionów regulacji z tego, co mi wiadomo, przejęły:
Centralne Grupy Kierowania Ruchem Wojsk
Komendy Rejonów Kierowania Ruchem Wojsk
Posterunki Kierowania Ruchem Wojsk
W latach 90 wchodziły w skład jednostek OT.

W tej samej pracy autor powołuje się na informację Szefostwa Służby Komunikacji MON dla gen. Jaruzelskiego datowaną 23 marca 1965 r.
Należałoby przyjąć, że scalenie WD z WK miało miejsce przed tą datą.
Ponadto jako szef Służby Komunikacji w drugiej połowie lat 60 wymieniony jest płk J. PSZENNIK.
W okresie, który cię najbardziej interesuje, czyli w latach 80 szef Służby Komunikacji Wojskowej GK WP był płk mgr inż. Stanisław KAFTAN.

Z kolejnych szpargałów, które udało mi się odnaleźć to, wzmianka o rozkazie ND WP z 15 lipca 1945 r. o sformowaniu Wojskowych Ekspozytur Transportu Wojsk przy Dyrekcjach Okręgowych Kolei i rozformowaniu Wojskowych Komendantur Stacji Dyspozycyjnych 1 i 2 Armii WP.

WETW w Warszawie
WETW w Łodzi
WETW w Poznaniu (eks WKSD 2 AWP)
WETW w Lublinie
WETW w Szczecinie
WETW w Gdańsku
WETW w Katowicach (eks WKSD 1 AWP)
WETW w Olsztynie
WETW w Krakowie
WETW we Wrocławiu

Czy posiadasz bliższe informacje o 78 batalionie drogowym (POW), rozformowanym w 1958 lub 1959 r.?

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#33
płk PSZENNIK miał na imię Jan.
Kolejnym szefem Kounikacji Wojskowych był gen. bryg. Leopold RAZNOWIECKI. Stanowisko to pistował do 1978 r. kiedy to został szefem WInż. MON.

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#34
Szef Oddziału Transportu i Ruchu Wojsk – pułkownik Waldemar Krusiński (1948 r.) jest absolwentem Oficerskiej Szkoły Wojsk Inżynieryjnych (1969), Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowej Akademii Technicznej (1978) oraz studiów podyplomowych z dziedziny budowy dróg i mostów w tej Akademii (1987). Po ukończeniu Szkoły został skierowany do służby w 12 Pułku Drogowo-Eksploatacyjnym, gdzie dowodził plutonem drogowym oraz regulacji ruchu, a od 1972 r. kompanią eksploatacji. W 1978 r. objął dowodzenie batalionem kolejowym w 5 Pułku Kolejowo-Mostowym. W latach 1982-1985 był głównym inżynierem pułku. W 1986 r., po ukończeniu praktyki w Szefostwie Służby Komunikacji Wojskowej Głównego Kwatermistrzostwa WP, został wyznaczony na stanowisko starszego oficera Oddziału Przygotowania Sieci, a dwa lata później pełnił obowiązki starszego specjalisty w tym Oddziale. W latach 1990–1996 był zastępcą szefa tego Oddziału w Szefostwie, a następnie w Zarządzie XVI Komunikacji Sztabu Generalnego WP. Po utworzeniu Dowództwa Wojsk Lądowych został w 1997 r. wyznaczony na stanowisko starszego specjalisty Oddziału Planowania Materiałowego i Analiz Ekonomicznych, a w marcu 2000 r. na stanowisko szefa Oddziału Transportu i Ruchu Wojsk.

Z powyższego biogramu wynika, że:
także w latach 70 w składzie pułku drogowo-eksploatacyjnego wchodził pododdział ochrony i regulacji ruchu (kompania na szczeblu pułku lub pluton w każdym batalionie ewentualnie pluton w każdej kompanii?);
już w 1978 r. 5 pułk byłk pułkiem kolejowo-mostowym;
w Szefostwie Komunikacji Wojskowej funkcjonował Oddział Przygotowania Sieci;

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#35
Witam
Mam mały problem z jednostkami w Grudziądzu.
Jarosław Ciślak podał w pewnym miejscu że tam pod koniec lat-60tych był 12.batalion mostów składanych a pod koniec 80-tych 8.pułk mostów drogowych i kolejowych.
Jak się maja do siebie historie obu jednostek. Czy 12. baon przformowano, czy został wchłonięty prze inna jednostke tworząc 8.pułk ???

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#38
Poniżej przedstawiam wybrane pozycje ze:
"Zbiór skrótów wojskowych", Szt. Gen. 345/64
wyd. 2 uzupełnione, Wydawnictwo MON 1965
Wydaje mi się, że jest to koleny dowód na to, że w pierwszej połowie lat 60 wojska drogowe i kolejowe stanowiły dwa odrębne rodzaje wojsk.
Ponadto w zbiorze znajdują się pominięte dotychczas komórki zajmujące się śródlądową żeglugą wodną oraz zmilitaryzowane oddziały rozwijane w czasie "W" przez PKP.

Skrót Rozwinięcie skrótu
ARDE armijny rejon drogowo-eksploatacyjny
bbd batalion budowy dróg
bbm batalion budowy mostów
bbp batalion budowy przepraw
BD Brygada Drogowa
bde batalion drogowo-eksploatacyjny
BDE Brygada Drogowo-Eksploatacyjna
bdWK batalion drogowy wojsk kolejowych
bed batalion eksploatacji dróg
bid batalion inżynieryjno-drogowy
bmrWK batalion mechanizacji robót wojsk kolejowych
bms batalion mostów składanych
bmWK batalion mostowy wojsk kolejowych
bpont WK batalion pontonowy wojsk kolejowych
BWK Brygada Wojsk Kolejowych
kbm kompania budowy mostów
kd kompania drogowa
kde kompania drogowo-eksploatacyjna
ke kompania eksploatacyjna
kid kompania inżynieryjno-drogowa
kit kompania inżynieryjno-techniczna
kmontaż kompania montażowa
kmont kompania montażowa
kms kompania mostów składanych
kmz kompania maszyn ziemnych
KOKD wojskowa komenda odcinka kolejowo-drogowego
kot kompania obsługi technicznej
KOW wojskowa komenda odcinka wodnego
KOWod wojskowa komenda odcinka śródlądowej żeglugi wodnej
kpe kompania przygotowania elementów
KPWod wojskowa komenda portu (przystani)
KRP wojskowa komenda rejonu przeładunkowego
krpodz kompania robót podziemnych
KSK wojskowa komenda stacji kolejowej
ksp kompania środków przeprawowych
kt kompania techniczna
KTRP wojskowa komenda tymczasowego rejonu przeładunkowego
ktz kompania technicznego zaopatrywania
KWK Korpus Wojsk Kolejowych
OBD oddział budowy dróg
OBM oddział budowy mostów
ORR oddział regulacji ruchu
ORT oddział rozpoznania technicznego
pdm pułk drogowo-mostowy
ped pułk eksploatacji dróg
plbm pluton budowy mostów
pld pluton drogowy
pldem pluton demontażu
plid pluton inżynieryjno-drogowy
plkutr pluton kutrów
plmi pluton maszyn inżynieryjnych
plmontaż pluton montażowy
plms pluton mostów składanych
plpark pluton parkowy
plpe pluton przygotowania elementów
plpont pluton pontonowy
pl PTG pluton pływających transporterów gąsienicowych
plri pluton rozpoznania inżynieryjnego
pl STG pluton samobieżnych promów gąsienicowych
plt pluton techniczny
pmd pułk mostów drogowych
pmi pułk maszyn inżynieryjnych
PM park mostowy
pmWK pułk mostowy wojsk kolejowych
POŁ oddział (pociąg) odbudowy łączności i zabezpieczenia ruchu pociągów
POM oddział (pociąg) odbudowy mostów kolejowych
PON oddział (pociąg) odbudowy nawierzchni kolejowej
POW pociąg odbudowy urządzeń wodnych
POWod oddział (pociąg) odbudowy urządzeń wodnych
p/p przystań (port) przeładunkowa
P/P przystań (port) przeładunkowa
ppont pułk pontonowy
ppontWD pułk pontonowy wojsk drogowych
PSSI polowy skład sprzętu inżynieryjnego
PSSK polowy skład sprzętu kolejowego
PW port (przystań) wyładowania
pWK pułk wojsk kolejowych
PZ przystań zaopatrywania
RDE rejon drogowo-eksploatacyjny
RKol rozpoznanie techniczne wojsk kolejowych
RP rejon przeładunkowy
RR rejon rozdzielczy
sbed samodzielny batalion eksploatacji dróg
sbtWK samodzielny batalion techniczny wojsk kolejowych
SDE strefa drogowo-eksploatacyjna
SKA oddział komunikacji wojskowej armii
skbł samodzielny kolejowy batalion łączności
SKR zarząd komunikacji wojskowej frontu
SKO oddział komunikacji wojskowej okręgu wojskowego
SP stacja przeładunkowa
SPW szefostwo przewozów wojskowych DOKP
SSK szefostwo służby komunikacji wojskowej
SWył stacja wyładowania
S/Z stacja zaopatrywania
SZ stacja załadowania
TRP tymczasowy rejon przeładunkowy

Zgrupowanie Jednostek Kolejowych i Drogowych

#40
Tak, otrzymałem twój e-mail. Mam juz te dokumenty i wyślę je w poniedziałek.
Jeżeli chodzi o "Zbiór", to zawiera on wszystkie ówczesne skróty wojsk lądowych i lotnictwa w układzie:
skróty wojskowe polsko - rosyjskie
skróty wojskowe rosyjsko - polskie
skróty topograficzne polsko - rosyjskie
skróty topograficzne rosyjsko - polskie
W zbiorze znalazłem potwierdzenie istnienia w latach 60 Brygad WSW.