Cześć !
Kilka miesięcy temu obiecałem na forum, że zajmę się naziemną artylerią lufową.
Realizując to zobowiązanie chciałbym Wam przedstawić historię przemian organizacyjnych 6. i 8. Dywizji Artylerii Przełamania. Historia tych jednostek jest mało znana - czas o nich po prostu zapomniał. W dotychczasowej literaturze na temat tych jednostek niewiele można znaleźć informacji. Warto więc moim zdaniem poświęcić im trochę uwagi tym bardziej, że po II wojnie światowej były to największe formacje artylerii naziemnej w WP. Dla mnie ich droga rozwojowa jest w pewnej mierze namiastką przemian organizacyjnych w WP - jakie miały miejsce w latach pięćdziesiątych.
Mam do nich szczególny sentyment - od nich bowiem rozpoczęły się moje zainteresowania rozwojem WP w latach pięćdziesiątych.
Prezentowany materiał posiada luki, które myślę, że będą w przyszłości uzupełnione.
Część 1 (lata 1948 – 1953)
Pierwsze plany zorganizowania Dywizji Artylerii Przełamania powstały już w 1948r. W tym celu przeniesiono Dowództwo 13. BAC oraz 73. pah z Torunia do Grudziądza zaś 71. pac z Torunia do Chełmna. Właśnie w Grudziądzu na bazie 13. BAC planowano sformować DAP.
Do sformowania DAP jednak nie doszło.
Organizacja 13. BAC i jej dyslokacja w 1949r. była następująca:
* Dowództwo 13. BAC (1287) Grudziądz, ul. Świerczewskiego 24/26 (ul. Bema 1)
- 71.pac (1738) Chełmno, ul. 3- Maja 3
- 73.pah (1692) Grudziądz, ul. Obrońców Stalingradu 101 (ul. Chełmińska)
- 74.pah (2113) Inowrocław, ul. Dworcowa 42
Natomiast 12. BAC całością sił stała w Gnieźnie. Jej organizacja i dyslokacja w 1949r. była następująca:
* Dowództwo 12. BAC (2129) Gniezno, ul. Św. Jana 9
- 67.pac (2327) Gniezno (od 10.10.1950r. - Września, ul. Kościuszki 14)
- 68.pah (2368) Gniezno, ul. Sowiecka (ul. Chrobrego 20, ul. Sobieskiego 20)
- 70.pah (2381) Gniezno, ul. Wrzesińska 55/56 (ul. Wrzesińska 52)
1. Rozkazem MON Nr 0153/Org z dn. 26.07.1949r. - przeformowano na nowy etat:
* 71. Pułk Artylerii Ciężkiej (1738). Jednocześnie wyłączono go ze składu 13. BAC i usamodzielniono.
Dopiero w maju 1951r. (Rozkazy poniżej) na bazie 13. BAC utworzono 6. DAP z dowództwem w Grudziądzu, zaś na bazie 12. BAC sformowano 8. DAP z dowództwem w Orzyszu.
Obydwie DAP formowano według etatów 4/59 do 4/64.
Według tych etatów DAP liczyła ogółem 6009 żołnierzy.
Sztab i Dowództwo liczyło 62 żołnierzy, każda BAH liczyła 2315 żołnierzy (w każdym pah - 754 żołnierzy), BAC - 1005 żołnierzy, Bateria Dowodzenia - 96 żołnierzy, Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania liczył 206 żołnierzy.
Na uzbrojeniu DAP było ogółem 40 armatohaubic 152 mm (w trzech dywizjonach artylerii ciężkiej BAC),
240 haubic 122 mm (w każdej BAH - 120 haubic, w pah - 40 haubic). Ponadto - 623 samochody i 49 traktory.
2. Rozkaz MON Nr 0043/Org z dnia 17.05.1951r. - Dowódca OW- I:
a.) rozformuje:
* Pułk Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (5621) Szlaga
b.) sformuje, przeformuje:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania (2129) Orzysz (na bazie Dowództwa 12. Łużyckiej BAC)
* Bateria Dowodzenia 8. DAP (bn) Orzysz (formuje się na nowo wykorzystując stan osobowy Plutonu Dowodzenia 12. BAC)
* Dowództwo 26. Brygady Artylerii Haubic (2355) Orzysz (na bazie Dowództwa 68. pah 12. BAC)
- 68. Pułk Artylerii Haubic (2368) Orzysz (na bazie 68. pah 12. BAC)
- 123. Pułk Artylerii Haubic (2372) Orzysz (formuje się na nowo)
- 140. Pułk Artylerii Haubic (2413) Orzysz (formuje się na nowo)
* Dowództwo 29. Brygady Artylerii Haubic (2424) Szlaga (na bazie Dowództwa 70. pah 12. BAC)
- 70. Pułk Artylerii Haubic (2381) Szlaga (na bazie 70. pah 12. BAC)
- 131. Pułk Artylerii Haubic (2436) Szlaga (formuje się na nowo)
- 127. Pułk Artylerii Haubic (2486) Szlaga (formuje się na nowo)
* 15. Brygada Artylerii Ciężkiej (5489) Węgorzewo (na bazie Dowództwa 15. BAC, 24.dac, 24.dac i 27.dac)
* Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (bn) Węgorzewo (formuje się na nowo)
c.) Dowódca OW- IV przekaże Dowódcy OW- I w terminie do dnia 01.10.1951r.
* 12. Łużycką BAC bez 67.pac
3. Rozkazem MON Nr 0044/Org z dnia 17.05.1951r. - Dowódca OW- II w terminie do dnia 15.09.1951r.:
a.) rozformuje:
* Dywizjon Artylerii Rakietowej (5694) Toruń
b.) sformuje, przeformuje:
# Dowództwo 6. Dywizji Artylerii Przełamania (1287) Grudziądz (na bazie Dowództwa 13. BAC)
* Bateria Dowodzenia 6. DAP (bn) Grudziądz (formuje się na nowo wykorzystując stan osobowy Plutonu Dowodzenia 13. BAC)
* Dowództwo 17. Brygady Artylerii Haubic (1249) Grudziądz (na bazie Dowództwa 73. pah 13. BAC)
- 73. Pułk Artylerii Haubic (1692) Grudziądz (na bazie 73. pah 13. BAC)
- 103. Pułk Artylerii Haubic (1252) Grudziądz (formuje się na nowo)
- 105. Pułk Artylerii Haubic (1333) Grudziądz (formuje się na nowo)
* Dowództwo 19. Brygady Artylerii Haubic (1413) Grudziądz (na bazie Dowództwa 74. pah 13. BAC)
- 74. Pułk Artylerii Haubic (2113) Grudziądz (na bazie 74. pah 13. BAC)
- 108. Pułk Artylerii Haubic (1468) Grudziądz (formuje się na nowo)
- 109. Pułk Artylerii Haubic (1537) Chełmno (formuje się na nowo)
* 21. Brygada Artylerii Ciężkiej (1738) Chełmno (na bazie 71. pac 13. BAC)
* Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (bn) Chełmno (formuje się na nowo wykorzystując stan osobowy Dywizjonu Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego istniejącego w składzie rozformowanego Pułku Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego)
# 33. Brygadę Artylerii Ciężkiej (2327) Inowrocław (na bazie przekazanego z OW-IV - 67. pac 12. BAC oraz jednego dywizjonu 76. Warszawskiego Manewrowego Pułku Artylerii - bez Baterii Rozpoznania Dźwiękowego)
# Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (bn) Inowrocław (formuje się na nowo)
# Dowództwo 22. Brygady Artylerii Przeciwpancernej (1631) Kwidzyn (formuje się na nowo)
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (1747) Kwidzyn (formuje się na nowo)
* 105. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (1886) Kwidzyn (formuje się na nowo)
* 106. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2136) Prabuty (formuje się na nowo)
# 21. Samodzielny Pułk Moździerzy (2096) Brodnica - formuje się na bazie 21. Pułku Moździerzy (2096)
w Kwidzynie
# 76. Warszawski Pułk Artylerii (2391) Toruń (istnieje)
# Szkolny Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (2352) Toruń (formuje się na nowo)
c.) Dowódca OW- IV przekaże Dowódcy OW- II w terminie do dnia 30.07.1951r.:
* 67. Pułk Artylerii Ciężkiej 12. BAC (2327)
4. Rozkazem MON Nr 0045/Org z dnia 17.05.1951r. - Dowódca OW- IV w terminie do dnia 15.09.1951r.:
a.) sformuje, przeformuje:
# 14. Brygadę Artylerii Ciężkiej (5628) Bolesławiec (na bazie 14. BAC, 26.dac, 28.dac i 29.dac)
We wrześniu 1951r. - 14. BAC przedyslokowano z m. Pstrąże do m. Bolesławiec
# Dowództwo 23. Brygady Artylerii Przeciwpancernej (2602) Kalisz (formuje się na nowo)
* 110. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2625) Kalisz (formuje się na nowo)
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2712) Pleszew (formuje się na nowo)
* 144. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2832) Jarocin (formuje się na nowo)
# Dowództwo 28. Brygady Artylerii Przeciwpancernej (5625) Gniezno (formuje się na nowo)
* 91. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2796) Gniezno (formuje się na bazie 91.pappanc)
* 92. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2538) Gniezno (formuje się na bazie 92.pappanc)
W dniu 23.07.1951r. przedyslokowano 92.pappanc z m. Bolesławiec do m. Gniezno
* 93. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2865) Gniezno (formuje się na nowo)
# 14. Samodzielny Pułk Moździerzy (2526) Ostrów Wielkopolski, ul. Kościuszki - formuje się na nowo
5. Zarządzeniem Szefa sztabu Generalnego WP Nr 0260/Org z dnia 21. 09. 1951r. nadano numery darp 6. DAP i. DAP:
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 6. DAP (5084) Chełmno
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 8. DAP (2595) Węgorzewo
6. Rozkaz MON Nr 0081/Org z dnia 04.12.1952r. przeformowano na nowe zmniejszone etaty:
* 6. DAP i 8. DAP (3693 żołnierzy). W każdym pac - 458 żołnierzy.
* 28. Brygadę Artylerii Przeciwpancernej (1200 żołnierzy)
Znaczną reorganizację zarówno 6. jak i 8. DAP przeprowadzono w 1953r. (Rozkazy poniżej). Według nowych etatów BAH i BAHC liczyły etatowo po 54 działa - haubice 122 mm wz..38, BMoź posiadała 41 ciężkich moździerzy 160 mm,
a BAC miał na stanie 27 armatohaubic 152 mm.
7. Na podstawie Rozkazu MON Nr 0039/Org z dnia 17.06.1953r.:
a.) Dowódca OW- IV przekazał Dowódcy OW- I w terminie do dnia 01.10.1953r.:
* 14. Samodzielny Pułk Moździerzy (istniejący na etacie 4/70 - 604 żołnierzy i 11 pracowników kontraktowych).
b.) Dowódcy OW-I i OW-II w terminie do dnia 01.12.1953r. przenieśli 14.(OW-I) i 21.(OW-II) Samodzielne Pułki Moździerzy z etatu 4/70 na nowy etat 4/95 Brygady Moździerzy (804 żołnierzy i 12 pracowników kontraktowych).
c.) Przeformowane jednostki przemianowano na:
* 24. Brygada Moździerzy (2526) Orzysz i podporządkować ją Dowódcy 8. DAP
* 27. Brygada Moździerzy (2096) Brodnica i podporządkować ją Dowódcy 6. DAP
8. Na mocy Rozkazu MON Nr 0058/Org z dnia 09.09.1953r.:
Dowódcy OW-I i OW-II przeprowadzą reorganizacje 6. DAP i 8. DAP
Plan przeformowywania:
# Dowództwo 6. Dywizji Artylerii Przełamania (1287) Grudziądz (bez zmian)
* Bateria Dowodzenia 6. DAP (bn) Grudziądz (bez zmian)
* Dowództwo 17. Brygady Artylerii Haubic (1249) Chełmno - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie Dowództwa 17. BAH oraz stanu osobowego i wyposażenia 105.pah oraz jednego dywizjonu 103.pah). Miejsce postoju nowo przeformowanej jednostki - Chełmno (poprzednie m. p. - Grudziądz).
* Dowództwo 25. Brygady Artylerii Haubic (1692) Grudziądz - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie 73.pah oraz stanu osobowego, wyposażenia i transportu 103.pah bez jednego dywizjonu).
* Dowództwo 19. Brygady Artylerii Haubic (1413) Grudziądz - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie Dowództwa 19. BAH oraz stanu osobowego i wyposażenia 109.pah oraz jednego dywizjonu 108.pah)
* Dowództwo 30. Brygady Artylerii Haubic Ciężkich (2113) Grudziądz - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie 74.pah oraz stanu osobowego i wyposażenia 108.pah bez jednego dywizjonu)
* 21. Brygada Artylerii Ciężkiej (1738) Chełmno (zmiana etatu z 4/86 na nowy etat 4/97 - 712 żołnierzy i 12 pracowników kontraktowych)
* 27. Brygada Moździerzy (2096) Brodnica (zmiana etatu z 4/95 na nowy etat 4/99 - 696 żołnierzy i 12 pracowników kontraktowych)
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (5084) Chełmno (bez zmian)
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania (2129) Szlaga (bez zmian). Miejsce postoju nowo przeformowanej jednostki - Szlaga (poprzednie m. p. - Orzysz).
* Bateria Dowodzenia 8. DAP (bn) Szlaga (bez zmian). Miejsce postoju nowo przeformowanej jednostki - Szlaga (poprzednie m. p. - Orzysz).
* Dowództwo 26. Brygady Artylerii Haubic (2355) Orzysz - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie Dowództwa 26. BAH oraz stanu osobowego i wyposażenia 123.pah oraz jednego dywizjonu 140.pah).
* Dowództwo 32. Brygady Artylerii Haubic (2368) Orzysz - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie 68.pah oraz stanu osobowego, wyposażenia i transportu 140.pah bez jednego dywizjonu).
* Dowództwo 29. Brygady Artylerii Haubic (2424) Szlaga - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie Dowództwa 29. BAH oraz stanu osobowego, uzbrojenia i wyposażenia 127.pah oraz jednego dywizjonu 131.pah)
* Dowództwo 34. Brygady Artylerii Haubic Ciężkich (2381) Szlaga - na etacie 4/98 - 747 żołnierzy
i 12 pracowników kontraktowych (formuje się na bazie 70.pah oraz stanu osobowego i wyposażenia 131.pah bez jednego dywizjonu)
* 15. Brygada Artylerii Ciężkiej (5489) Węgorzewo (zmiana etatu z 4/86 na nowy etat 4/97 - 712 żołnierzy i 12 pracowników kontraktowych)
* 24. Brygada Moździerzy (2526) Orzysz (zmiana etatu z 4/95 na nowy etat 4/99 - 696 żołnierzy i 12 pracowników kontraktowych)
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (2595) Węgorzewo (bez zmian)
Na dzisiaj tyle.
c.d.n.
K. P.
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#2Krysztof, dla mnie osobiści rewelacja, czekam niecierpliwie na cd, w międzyczasie mam jedno pytanie -
napisałeś cytuję:" Dowódca OW- IV przekaże Dowódcy OW- I w terminie do dnia 01.10.1951r.
* 12. Łużycką BAC bez 67.pac "
12 BAC miała mp w Gnieźnie a więc OW IV Poznań, a tym czasem z innych źródeł wyniak że w OW IV Poznań został rozwiążany w 1949 r.
Czy możliwe żeby jakieś ogniwa OWIV Poznań (dowództwo?) działały jeszcze dwa lata później i wydawały rozkazy ? czy jest jakaś luka dziejowa w przemianach OW?
Inna sprawa - wg Twojego oparacowania wynika, że poszczególne BAP były podporządkowane pod OW -(odpowiednio OW I i OW II), z innych źródeł wynika że stanowiły operacyjnie OND - czy nalezy rozumieć że na czas P podlegały pod OW organizacyjnie, a nie np pod szefa artylerii SG WP, a dopiero na czas W stanowiły odwód ND WP ?
pozdrowienia
Roman Antonowicz
napisałeś cytuję:" Dowódca OW- IV przekaże Dowódcy OW- I w terminie do dnia 01.10.1951r.
* 12. Łużycką BAC bez 67.pac "
12 BAC miała mp w Gnieźnie a więc OW IV Poznań, a tym czasem z innych źródeł wyniak że w OW IV Poznań został rozwiążany w 1949 r.
Czy możliwe żeby jakieś ogniwa OWIV Poznań (dowództwo?) działały jeszcze dwa lata później i wydawały rozkazy ? czy jest jakaś luka dziejowa w przemianach OW?
Inna sprawa - wg Twojego oparacowania wynika, że poszczególne BAP były podporządkowane pod OW -(odpowiednio OW I i OW II), z innych źródeł wynika że stanowiły operacyjnie OND - czy nalezy rozumieć że na czas P podlegały pod OW organizacyjnie, a nie np pod szefa artylerii SG WP, a dopiero na czas W stanowiły odwód ND WP ?
pozdrowienia
Roman Antonowicz
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#3Roman !
Pomyliłeś numery OW.
OW IV - to Wrocław, a nie Poznań.
Natomiast OW III Poznań został rozwiązany w 1949r.
Po jego rozwiązaniu jednostki z woj. poznańskiego (w tym i 12. BAC) zostały podporządkowane Dowódcy OW IV Wrocław.
DAP były podporządkowane organizacyjnie na czas "P" OW I i OW II.
Pozdrawiam.
K. P.
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#5Cześć !
Na wstępie sprostowanie:
* W Rozkazie Nr 0058/Org z dnia 09. 09. 1953r. omyłkowo podałem w planie reorganizacji, że w składzie 6. DAP i 8. DAP były Dowództwa BAH - powinno być oczywiście już bez słowa "Dowództwo".
Druga część historii DAP.
Lata 1954 - 1961.
9. Na mocy Rozkazu MON Nr 0052/Org z dnia 15.09.1955r. - Dowódcy POW i ŚOW w terminie do dnia 20.12.1955r.
a.) rozformowali:
# Dowództwo 22. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 105. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 106. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Prabuty
# Dowództwo 23. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Kalisz
* 110. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kalisz
* 144. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Jarocin
b.) przenieśli na nowe etaty:
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
c.) Ponadto Dowódca POW w terminie do dnia 20.12.1955r. rozformował:
* 17. Brygadę Artylerii Haubic 6. DAP - Chełmno
* 30. Brygadę Artylerii Haubic Ciężkich 6. DAP - Grudziądz
* 26. Brygadę Artylerii Haubic 8. DAP - Orzysz
* 34. Brygadę Artylerii Haubic Ciężkich 8. DAP - Szlaga
10. Na podstawie Rozkazu MON Nr 0071/Org z dnia 04.11.1955r. - Dowódca POW w terminie do dnia 30.12.1955r.
a.) sformował:
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz - w składzie 6. DAP
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Szlaga - w składzie 8. DAP
b.) przemianował:
* 15. BAC z 8. DAP na 15. Brygadę Artylerii Armat - Węgorzewo
* 21. BAC z 6. DAP na 21. Brygadę Artylerii Armat - Chełmno
* 24. Brygadę Moździerzy z 8. DAP na 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 27. Brygadę Moździerzy z 6. DAP na 27. Brygadę Moździerzy Ciężkich - Brodnica
* 14. BAC na 14. Brygadę Artylerii Armat (5628) Bolesławiec
* 33. BAC na 33. Brygadę Artylerii Armat (2327) Inowrocław
11. Na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0257/Org z dnia 22. 11. 1955r. nadano numery bateriom dowodzenia 6. DAP i 8. DAP:
* 56. Bateria Dowodzenia 6. DAP - Grudziądz
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DAP - Szlaga
Organizacja 6. DAP i 8. DAP pod koniec 1955r.
# Dowództwo 6. Dywizji Artylerii Przełamania - Grudziądz
* 56. Bateria Dowodzenia 6. DAP - Grudziądz
* 25. Brygada Artylerii Haubic - Grudziądz
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Grudziądz
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno
* 27. Brygada Moździerzy Ciężkich - Brodnica
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Szlaga
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DAP - Szlaga
* 32. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 29. Brygada Artylerii Haubic - Szlaga
* 15. Brygada Artylerii Armat - Węgorzewo
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Szlaga
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
12. Na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0241/Org z dnia 14.11.1955r.
zaniechano rozformowania dywizjonu artyleryjskiego rozpoznania pomiarowego istniejącego w etacie 135. Pułku Artylerii Ciężkiej w Sandomierzu i wydzielono go na samodzielny etat jako:
* 50. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
13. Na podstawie Rozkazu MON Nr 0026/Org z dnia 04.09.1956r. -
a.) Dowódca WOW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ podporządkował:
* 118. Pułk Artylerii Armat 9. KA - Lublin - Dowódcy WOW
+ sformował:
* 126. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki (na bazie rozformowanego 121. Pułku Artylerii Lekkiej 18. DP i rozformowanych 21. , 40. i 52. Dywizjonów Artylerii Przeciwpancernej)
+ przeformował 8. DAP:
Skład 8. Dywizji Artylerii Przełamania po przeformowaniu:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Bemowo Piskie (Szlaga)
* 58. Bateria Dowodzenia - Bemowo Piskie
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 25. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich - Bartoszyce
* 29. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich - Bemowo Piskie (na bazie 29. BAH)
* 32. Łużycka Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Bemowo Piskie
b.) Dowódca POW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ rozformował:
* Dowództwo 1. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 159. Pułku Artylerii Armat - Choszczno
* 50. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
+ przeformował:
* 6. Dywizję Artylerii Przełamania w składzie: 27. Brygada Moździerzy Ciężkich, 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej, 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego i dwóch dywizjonów wyłączonych z 19. BAH i 25. BAH - na etat BAP - z jednoczesnym przemianowaniem na:
* 6. Warszawską Brygadę Artylerii Przełamania.
W związku z powyższym wyłączono ze składu 6. Dywizji Artylerii Przełamania - 19. BAH i 25. BAH (w składzie: Dowództwo i trzy dywizjony każda) i podporządkowano je Dowódcy 8. Dywizji Artylerii Przełamania z jednoczesnym przedyslokowaniem: 19. BAH z m. Grudziądz do m. Orzysz zaś 25. BAH z m. Grudziądz do m. Bartoszyce.
Plan przeformowywania 6. DAP na 6. BAP:
# Dowództwo 6. Brygady Artylerii Przełamania - Grudziądz (na bazie Dowództwa 27. Brygady Moździerzy Ciężkich)
* 69. Dywizjon Moździerzy Ciężkich - Chełmno (na bazie 27. Brygady Moździerzy Ciężkich)
* 23. Szkolny Dywizjon Artylerii - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 64. Dywizjon Artylerii Haubic Ciężkich - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 65. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 68. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz (na bazie 11.dar)
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno (na bazie 37.darp)
* 19. Brygada Artylerii Haubic - przechodzi na nowy etat, przedyslokowuje się do m. Orzysz i włączona zostaje w skład 8. DAP.
* 25. Brygada Artylerii Haubic - przechodzi na nowy etat, przedyslokowuje się do m. Bartoszyce i włączona zostaje w skład 8. DAP jako 25. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich.
+ sformował:
* 5. Dywizję Artylerii Armat - Grudziądz (na bazie Dowództwa 6. Dywizji Artylerii Przełamania, 56. Baterii Dowodzenia i 21. Berlińskiej Brygady Artylerii Armat).
Do nowo sformowanej 5. DAA - włączono 33. Brygadę Artylerii Armat i 159. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 1. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 16. Brygadę Artylerii Armat
Plan formowania 5. DAA:
# Dowództwo 5. Dywizji Artylerii Armat - Grudziądz (na bazie Dowództwa 6. Dywizji Artylerii Przełamania)
* 56. Bateria Dowodzenia 5. DAA - Grudziądz (na bazie 56. Baterii Dowodzenia 6. DAP)
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno (na bazie 21. BAA)
* 33. Brygada Artylerii Armat - Inowrocław (na bazie 33. BAA)
* 16. Brygada Artylerii Armat - Choszczno (na bazie 159. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 1. KA)
* 71. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Inowrocław (formuje się na nowo)
c.) Dowódca ŚOW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ rozformował:
* Dowództwo 2. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 112. Pułku Artylerii Armat - Głogów
* Dowództwo 11. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 120. Pułku Artylerii Armat (3635) Tarnowskie Góry
* 28. Brygadę Artylerii Przeciwpancernej bez 91. Wejherowskiego Pułku Artylerii Przeciwpancernej
Wykaz jednostek rozformowanych:
# Dowództwo 28. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno (rozformowuje się)
* 92. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2538) Gniezno (rozformowuje się)
* 93. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2865) Gniezno (rozformowuje się)
+ podporządkował:
* 91. Wejherowski Pułk Artylerii Przeciwpancernej - bezpośrednio Dowódcy ŚOW
+ sformował:
* 10. Dywizję Artylerii Armat z dowództwem w Głogowie
Do nowo sformowanej 10. DAA - włączono 14. Brygadę Artylerii Armat, 112. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 2. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 31. Brygadę Artylerii Armat oraz 120. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 11. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 35. Brygadę Artylerii Armat
Plan formowania 10. DAA:
# Dowództwo 10. Dywizji Artylerii Armat - Głogów (formuje się na nowo)
* 77. Bateria Dowodzenia 10. DAA - Głogów (formuje się na nowo)
* 14. Brygada Artylerii Armat - Bolesławiec (na bazie 14. BAA)
* 31. Brygada Artylerii Armat - Głogów (na bazie 112. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 2. KA)
* 35. Brygada Artylerii Armat - Tarnowskie Góry (na bazie 120. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 11. KA)
* 73. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Głogów (formuje się na nowo)
d. ) Dowódca POW w terminie do dnia 01. 10. 1956r. przekazał, a Dowódca WOW przyjął 8. DAP
e. ) Dowódca WOW w terminie do dnia 20. 12. 1956r. przeformował 8. DAP bez 15. Brygady Artylerii Armat, którą podporządkowano bezpośrednio Dowódcy WOW
f.) Dowódcy POW i ŚOW przekazali - Dowódcy WOW stan osobowy i uzbrojenie po rozformowanych
21. , 40. i 52. Dywizjonach Artylerii Przeciwpancernych, który należało wykorzystać na formowanie Samodzielnego Pułku Artylerii Przeciwpancernej, a także rozformowanego 50. Dywizjonu Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego, który to wykorzystano dla przeformowania 15. Brygady Artylerii Armat
14. Na postawie Rozkazu MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r.
# Dowódca WOW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 8. DAP i 15. BAA
* 8. Dywizję Artylerii Przełamania przeformowano na 8. Dywizję Artylerii.
Plan reorganizacji:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii - Orzysz (na bazie Dowództwa 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Bemowo Piskie)
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DA - Orzysz (na bazie 58. Baterii Dowodzenia 8. DAP - Bemowo Piskie)
* 29. Brygada Artylerii Haubic - Bemowo Piskie (na bazie 29. Brygady Artylerii Haubic Ciężkich)
* 32. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (bez zmian)
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (rozformowuje się)
* 15. Brygada Artylerii Armat - Węgorzewo (wchodzi w skład 8. Dywizji Artylerii)
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz (bez zmian)
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Bemowo Piskie (rozformowuje się)
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo (lub Bemowo Piskie ?)
* Pluton Obrony Przeciwchemicznej (bn) Orzysz (formuje się na nowo)
b.) sformował:
* 23. Dywizjon Artylerii Armat - Bielsko - Biała (formuje się na bazie 23. pal 6. DP). Przeformowany 23.daa podporządkowano bezpośrednio Dowódcy WOW
c.) przeformował:
- 126. Pułk Artylerii Przeciwpancernej na:
* 80. Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki
d.) rozformował:
* 118. Pułk Artylerii Armat WOW - Lublin (pozostały z rozformowania 9. Korpusu Piechoty)
# Dowódca POW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 5. DAA i 6. BAP
Plan reorganizacji
* 5. Dywizja Artylerii Armat
# Dowództwo 5. Dywizji Artylerii Armat - Grudziądz (rozformowuje się)
* 56. Bateria Dowodzenia 5. DAA - Grudziądz (rozformowuje się)
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno (przeformowuje się na 92. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego. Po przeformowaniu podporządkować dowódcy 6. Brygady Artylerii Armat)
* 33. Brygada Artylerii Armat - Inowrocław (rozformowuje się)
* 16. Brygada Artylerii Armat - Choszczno (rozformowuje się)
* 71. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Inowrocław (rozformowuje się)
* 6. Brygada Artylerii Przełamania
# Dowództwo 6. Brygady Artylerii Armat - Grudziądz (formuje się na bazie Dowództwa 6. Brygady Artylerii Przełamania)
* 92. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno (formuje się na bazie 21. Brygady Artylerii Armat)
* 69. Dywizjon Moździerzy Ciężkich - Chełmno (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 23. Szkolny Dywizjon Artylerii - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 64. Dywizjon Artylerii Haubic Ciężkich - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 65. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 68. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
b.) przeformował:
* Szkolny Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (2352) Toruń na etat:
- Szkolnej Baterii Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego w Toruniu
Jednocześnie anulować numer JW 2352.
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (1747) Kwidzyn - na nowy etat
# Dowódca ŚOW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 10. DAA
Plan reorganizacji
# Dowództwo 10. Dywizji Artylerii Armat - Głogów (rozformowuje się)
* 77. Bateria Dowodzenia 10. DAA - Głogów (rozformowuje się)
* 31. Brygada Artylerii Armat - Głogów (bez zmian)
* 14. Brygada Artylerii Armat - Bolesławiec (rozformowuje się)
* 35. Brygada Artylerii Armat - Tarnowskie Góry (przeformowuje się na 115. dah 10. DPanc)
* 73. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Głogów (rozformowuje się i wszedłi w etat 31. BAA)
31. Brygadę Artylerii Armat w Głogowie podporządkowano bezpośrednio Dowódcy ŚOW.
b.) przeformował:
* 91. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno - na nowy etat
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew - na nowy etat
15. Na podstawie Rozkazu MON Nr 041/Org z dnia 27.05.1957r.
Zaniechano nakazanego Rozkazem MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r. przedyslokowania:
* Dowództwa 8. Dywizji Artylerii i 58. Batalionu Dowodzenia 8. DA z m. Bemowo Piskie
do m. Orzysz
16. Rozkazem MON Nr 0010/Org z dnia 02.10.1958r. przeformowano na nowe etaty:
* 8. Dywizję Artylerii (32. BAH i 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich - skadrowano)
* 6. Brygadę Artylerii Armat - Grudziądz
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew
* 91. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 80. Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki
* 23. Dywizjon Artylerii Armat - Bielsko - Biała
17. (?) W 1959r. - Sztab 8. Dywizji Artylerii 1 38. Samodzielny Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego przeniesiono z m. Bemowo Piskie do m. Giżycko
18. Na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 030/Org z dnia 02.05.1960r.
D-ca WOW w terminie do dnia 30.05.1960r. przedyslokował:
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 8. DA z m. Bemowo Piskie do Giżycka
oraz przeformował na nowy etat:
* 29. Brygadę Artylerii Haubic - Bemowo Piskie
* 32. Brygadę Artylerii Haubic - Orzysz
19. na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 033/Org z dnia 04.05.1960r.
D-ca WOW w terminie do dnia 01.06.1960r. sformował:
* Samodzielną Kompanię Saperów (bn) Bemowo Piskie
20. Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 033/Org z dnia 27.04.1961r.:
D-ca WOW w terminie do dnia 30.09.1961r. rozformował:
# D-ctwo 8. Dywizji Artylerii - Bemowo Piskie
* 58. Baterię Dowodzenia 8. DA - Bemowo Piskie
* Pluton Obrony Przeciwchemicznej 8. DA - Orzysz
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 8. DA - Giżycko (włączając go w skład 15. BAA)
* 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich 8. DA - Orzysz
* 31. Szkolny Dywizjon Artylerii 8. DA
oraz przeformował na nowe etaty:
* 15. Brygadę Artylerii Armat w Węgorzewie (podporządkowana bezpośrednio D-cy WOW)
* 29. Brygadę Artylerii Haubic w Bemowie Piskim (podporządkowana bezpośrednio D-cy WOW)
* 32. Brygadę Artylerii Haubic w m. Orzysz - z jednoczesnym przemianowaniem na 32. Łużycką Brygadę Artylerii (podporządkowana bezpośrednio Szefowi Artylerii WP)
oraz sformował:
* Ośrodek Szkolenia Artylerii - Orzysz (podporządkowany D-cy 32. ŁBA)
Na wstępie sprostowanie:
* W Rozkazie Nr 0058/Org z dnia 09. 09. 1953r. omyłkowo podałem w planie reorganizacji, że w składzie 6. DAP i 8. DAP były Dowództwa BAH - powinno być oczywiście już bez słowa "Dowództwo".
Druga część historii DAP.
Lata 1954 - 1961.
9. Na mocy Rozkazu MON Nr 0052/Org z dnia 15.09.1955r. - Dowódcy POW i ŚOW w terminie do dnia 20.12.1955r.
a.) rozformowali:
# Dowództwo 22. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 105. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 106. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Prabuty
# Dowództwo 23. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Kalisz
* 110. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kalisz
* 144. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Jarocin
b.) przenieśli na nowe etaty:
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
c.) Ponadto Dowódca POW w terminie do dnia 20.12.1955r. rozformował:
* 17. Brygadę Artylerii Haubic 6. DAP - Chełmno
* 30. Brygadę Artylerii Haubic Ciężkich 6. DAP - Grudziądz
* 26. Brygadę Artylerii Haubic 8. DAP - Orzysz
* 34. Brygadę Artylerii Haubic Ciężkich 8. DAP - Szlaga
10. Na podstawie Rozkazu MON Nr 0071/Org z dnia 04.11.1955r. - Dowódca POW w terminie do dnia 30.12.1955r.
a.) sformował:
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz - w składzie 6. DAP
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Szlaga - w składzie 8. DAP
b.) przemianował:
* 15. BAC z 8. DAP na 15. Brygadę Artylerii Armat - Węgorzewo
* 21. BAC z 6. DAP na 21. Brygadę Artylerii Armat - Chełmno
* 24. Brygadę Moździerzy z 8. DAP na 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 27. Brygadę Moździerzy z 6. DAP na 27. Brygadę Moździerzy Ciężkich - Brodnica
* 14. BAC na 14. Brygadę Artylerii Armat (5628) Bolesławiec
* 33. BAC na 33. Brygadę Artylerii Armat (2327) Inowrocław
11. Na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0257/Org z dnia 22. 11. 1955r. nadano numery bateriom dowodzenia 6. DAP i 8. DAP:
* 56. Bateria Dowodzenia 6. DAP - Grudziądz
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DAP - Szlaga
Organizacja 6. DAP i 8. DAP pod koniec 1955r.
# Dowództwo 6. Dywizji Artylerii Przełamania - Grudziądz
* 56. Bateria Dowodzenia 6. DAP - Grudziądz
* 25. Brygada Artylerii Haubic - Grudziądz
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Grudziądz
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno
* 27. Brygada Moździerzy Ciężkich - Brodnica
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Szlaga
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DAP - Szlaga
* 32. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 29. Brygada Artylerii Haubic - Szlaga
* 15. Brygada Artylerii Armat - Węgorzewo
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Szlaga
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
12. Na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0241/Org z dnia 14.11.1955r.
zaniechano rozformowania dywizjonu artyleryjskiego rozpoznania pomiarowego istniejącego w etacie 135. Pułku Artylerii Ciężkiej w Sandomierzu i wydzielono go na samodzielny etat jako:
* 50. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
13. Na podstawie Rozkazu MON Nr 0026/Org z dnia 04.09.1956r. -
a.) Dowódca WOW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ podporządkował:
* 118. Pułk Artylerii Armat 9. KA - Lublin - Dowódcy WOW
+ sformował:
* 126. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki (na bazie rozformowanego 121. Pułku Artylerii Lekkiej 18. DP i rozformowanych 21. , 40. i 52. Dywizjonów Artylerii Przeciwpancernej)
+ przeformował 8. DAP:
Skład 8. Dywizji Artylerii Przełamania po przeformowaniu:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Bemowo Piskie (Szlaga)
* 58. Bateria Dowodzenia - Bemowo Piskie
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 25. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich - Bartoszyce
* 29. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich - Bemowo Piskie (na bazie 29. BAH)
* 32. Łużycka Brygada Artylerii Haubic - Orzysz
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Bemowo Piskie
b.) Dowódca POW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ rozformował:
* Dowództwo 1. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 159. Pułku Artylerii Armat - Choszczno
* 50. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo
+ przeformował:
* 6. Dywizję Artylerii Przełamania w składzie: 27. Brygada Moździerzy Ciężkich, 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej, 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego i dwóch dywizjonów wyłączonych z 19. BAH i 25. BAH - na etat BAP - z jednoczesnym przemianowaniem na:
* 6. Warszawską Brygadę Artylerii Przełamania.
W związku z powyższym wyłączono ze składu 6. Dywizji Artylerii Przełamania - 19. BAH i 25. BAH (w składzie: Dowództwo i trzy dywizjony każda) i podporządkowano je Dowódcy 8. Dywizji Artylerii Przełamania z jednoczesnym przedyslokowaniem: 19. BAH z m. Grudziądz do m. Orzysz zaś 25. BAH z m. Grudziądz do m. Bartoszyce.
Plan przeformowywania 6. DAP na 6. BAP:
# Dowództwo 6. Brygady Artylerii Przełamania - Grudziądz (na bazie Dowództwa 27. Brygady Moździerzy Ciężkich)
* 69. Dywizjon Moździerzy Ciężkich - Chełmno (na bazie 27. Brygady Moździerzy Ciężkich)
* 23. Szkolny Dywizjon Artylerii - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 64. Dywizjon Artylerii Haubic Ciężkich - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 65. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 68. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (na bazie wyłączonych dywizjonów z 19. BAH i 25. BAH)
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz (na bazie 11.dar)
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno (na bazie 37.darp)
* 19. Brygada Artylerii Haubic - przechodzi na nowy etat, przedyslokowuje się do m. Orzysz i włączona zostaje w skład 8. DAP.
* 25. Brygada Artylerii Haubic - przechodzi na nowy etat, przedyslokowuje się do m. Bartoszyce i włączona zostaje w skład 8. DAP jako 25. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich.
+ sformował:
* 5. Dywizję Artylerii Armat - Grudziądz (na bazie Dowództwa 6. Dywizji Artylerii Przełamania, 56. Baterii Dowodzenia i 21. Berlińskiej Brygady Artylerii Armat).
Do nowo sformowanej 5. DAA - włączono 33. Brygadę Artylerii Armat i 159. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 1. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 16. Brygadę Artylerii Armat
Plan formowania 5. DAA:
# Dowództwo 5. Dywizji Artylerii Armat - Grudziądz (na bazie Dowództwa 6. Dywizji Artylerii Przełamania)
* 56. Bateria Dowodzenia 5. DAA - Grudziądz (na bazie 56. Baterii Dowodzenia 6. DAP)
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno (na bazie 21. BAA)
* 33. Brygada Artylerii Armat - Inowrocław (na bazie 33. BAA)
* 16. Brygada Artylerii Armat - Choszczno (na bazie 159. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 1. KA)
* 71. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Inowrocław (formuje się na nowo)
c.) Dowódca ŚOW w terminie do dnia 20.12.1956r.
+ rozformował:
* Dowództwo 2. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 112. Pułku Artylerii Armat - Głogów
* Dowództwo 11. Korpusu Armijnego z podległymi jednostkami korpuśnymi bez 120. Pułku Artylerii Armat (3635) Tarnowskie Góry
* 28. Brygadę Artylerii Przeciwpancernej bez 91. Wejherowskiego Pułku Artylerii Przeciwpancernej
Wykaz jednostek rozformowanych:
# Dowództwo 28. Brygady Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno (rozformowuje się)
* 92. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2538) Gniezno (rozformowuje się)
* 93. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2865) Gniezno (rozformowuje się)
+ podporządkował:
* 91. Wejherowski Pułk Artylerii Przeciwpancernej - bezpośrednio Dowódcy ŚOW
+ sformował:
* 10. Dywizję Artylerii Armat z dowództwem w Głogowie
Do nowo sformowanej 10. DAA - włączono 14. Brygadę Artylerii Armat, 112. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 2. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 31. Brygadę Artylerii Armat oraz 120. Pułk Artylerii Armat z rozformowanego 11. KA z jednoczesnym przeformowaniem go na 35. Brygadę Artylerii Armat
Plan formowania 10. DAA:
# Dowództwo 10. Dywizji Artylerii Armat - Głogów (formuje się na nowo)
* 77. Bateria Dowodzenia 10. DAA - Głogów (formuje się na nowo)
* 14. Brygada Artylerii Armat - Bolesławiec (na bazie 14. BAA)
* 31. Brygada Artylerii Armat - Głogów (na bazie 112. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 2. KA)
* 35. Brygada Artylerii Armat - Tarnowskie Góry (na bazie 120. Pułku Artylerii Armat z rozformowanego 11. KA)
* 73. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Głogów (formuje się na nowo)
d. ) Dowódca POW w terminie do dnia 01. 10. 1956r. przekazał, a Dowódca WOW przyjął 8. DAP
e. ) Dowódca WOW w terminie do dnia 20. 12. 1956r. przeformował 8. DAP bez 15. Brygady Artylerii Armat, którą podporządkowano bezpośrednio Dowódcy WOW
f.) Dowódcy POW i ŚOW przekazali - Dowódcy WOW stan osobowy i uzbrojenie po rozformowanych
21. , 40. i 52. Dywizjonach Artylerii Przeciwpancernych, który należało wykorzystać na formowanie Samodzielnego Pułku Artylerii Przeciwpancernej, a także rozformowanego 50. Dywizjonu Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego, który to wykorzystano dla przeformowania 15. Brygady Artylerii Armat
14. Na postawie Rozkazu MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r.
# Dowódca WOW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 8. DAP i 15. BAA
* 8. Dywizję Artylerii Przełamania przeformowano na 8. Dywizję Artylerii.
Plan reorganizacji:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii - Orzysz (na bazie Dowództwa 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Bemowo Piskie)
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DA - Orzysz (na bazie 58. Baterii Dowodzenia 8. DAP - Bemowo Piskie)
* 29. Brygada Artylerii Haubic - Bemowo Piskie (na bazie 29. Brygady Artylerii Haubic Ciężkich)
* 32. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (bez zmian)
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (rozformowuje się)
* 15. Brygada Artylerii Armat - Węgorzewo (wchodzi w skład 8. Dywizji Artylerii)
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz (bez zmian)
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Bemowo Piskie (rozformowuje się)
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo (lub Bemowo Piskie ?)
* Pluton Obrony Przeciwchemicznej (bn) Orzysz (formuje się na nowo)
b.) sformował:
* 23. Dywizjon Artylerii Armat - Bielsko - Biała (formuje się na bazie 23. pal 6. DP). Przeformowany 23.daa podporządkowano bezpośrednio Dowódcy WOW
c.) przeformował:
- 126. Pułk Artylerii Przeciwpancernej na:
* 80. Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki
d.) rozformował:
* 118. Pułk Artylerii Armat WOW - Lublin (pozostały z rozformowania 9. Korpusu Piechoty)
# Dowódca POW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 5. DAA i 6. BAP
Plan reorganizacji
* 5. Dywizja Artylerii Armat
# Dowództwo 5. Dywizji Artylerii Armat - Grudziądz (rozformowuje się)
* 56. Bateria Dowodzenia 5. DAA - Grudziądz (rozformowuje się)
* 21. Brygada Artylerii Armat - Chełmno (przeformowuje się na 92. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego. Po przeformowaniu podporządkować dowódcy 6. Brygady Artylerii Armat)
* 33. Brygada Artylerii Armat - Inowrocław (rozformowuje się)
* 16. Brygada Artylerii Armat - Choszczno (rozformowuje się)
* 71. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Inowrocław (rozformowuje się)
* 6. Brygada Artylerii Przełamania
# Dowództwo 6. Brygady Artylerii Armat - Grudziądz (formuje się na bazie Dowództwa 6. Brygady Artylerii Przełamania)
* 92. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Chełmno (formuje się na bazie 21. Brygady Artylerii Armat)
* 69. Dywizjon Moździerzy Ciężkich - Chełmno (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 23. Szkolny Dywizjon Artylerii - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 64. Dywizjon Artylerii Haubic Ciężkich - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 65. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 68. Dywizjon Artylerii Haubic - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 11. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
* 37. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Grudziądz (rozformowuje się. Po rozformowaniu włączono bezpośrednio w etat 6. BAA)
b.) przeformował:
* Szkolny Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego (2352) Toruń na etat:
- Szkolnej Baterii Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego w Toruniu
Jednocześnie anulować numer JW 2352.
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (1747) Kwidzyn - na nowy etat
# Dowódca ŚOW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a. ) przeprowadził reorganizację 10. DAA
Plan reorganizacji
# Dowództwo 10. Dywizji Artylerii Armat - Głogów (rozformowuje się)
* 77. Bateria Dowodzenia 10. DAA - Głogów (rozformowuje się)
* 31. Brygada Artylerii Armat - Głogów (bez zmian)
* 14. Brygada Artylerii Armat - Bolesławiec (rozformowuje się)
* 35. Brygada Artylerii Armat - Tarnowskie Góry (przeformowuje się na 115. dah 10. DPanc)
* 73. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Głogów (rozformowuje się i wszedłi w etat 31. BAA)
31. Brygadę Artylerii Armat w Głogowie podporządkowano bezpośrednio Dowódcy ŚOW.
b.) przeformował:
* 91. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno - na nowy etat
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew - na nowy etat
15. Na podstawie Rozkazu MON Nr 041/Org z dnia 27.05.1957r.
Zaniechano nakazanego Rozkazem MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r. przedyslokowania:
* Dowództwa 8. Dywizji Artylerii i 58. Batalionu Dowodzenia 8. DA z m. Bemowo Piskie
do m. Orzysz
16. Rozkazem MON Nr 0010/Org z dnia 02.10.1958r. przeformowano na nowe etaty:
* 8. Dywizję Artylerii (32. BAH i 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich - skadrowano)
* 6. Brygadę Artylerii Armat - Grudziądz
* 156. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Pleszew
* 91. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Gniezno
* 101. Pułk Artylerii Przeciwpancernej - Kwidzyn
* 80. Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej - Suwałki
* 23. Dywizjon Artylerii Armat - Bielsko - Biała
17. (?) W 1959r. - Sztab 8. Dywizji Artylerii 1 38. Samodzielny Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego przeniesiono z m. Bemowo Piskie do m. Giżycko
18. Na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 030/Org z dnia 02.05.1960r.
D-ca WOW w terminie do dnia 30.05.1960r. przedyslokował:
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 8. DA z m. Bemowo Piskie do Giżycka
oraz przeformował na nowy etat:
* 29. Brygadę Artylerii Haubic - Bemowo Piskie
* 32. Brygadę Artylerii Haubic - Orzysz
19. na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 033/Org z dnia 04.05.1960r.
D-ca WOW w terminie do dnia 01.06.1960r. sformował:
* Samodzielną Kompanię Saperów (bn) Bemowo Piskie
20. Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 033/Org z dnia 27.04.1961r.:
D-ca WOW w terminie do dnia 30.09.1961r. rozformował:
# D-ctwo 8. Dywizji Artylerii - Bemowo Piskie
* 58. Baterię Dowodzenia 8. DA - Bemowo Piskie
* Pluton Obrony Przeciwchemicznej 8. DA - Orzysz
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego 8. DA - Giżycko (włączając go w skład 15. BAA)
* 24. Brygadę Moździerzy Ciężkich 8. DA - Orzysz
* 31. Szkolny Dywizjon Artylerii 8. DA
oraz przeformował na nowe etaty:
* 15. Brygadę Artylerii Armat w Węgorzewie (podporządkowana bezpośrednio D-cy WOW)
* 29. Brygadę Artylerii Haubic w Bemowie Piskim (podporządkowana bezpośrednio D-cy WOW)
* 32. Brygadę Artylerii Haubic w m. Orzysz - z jednoczesnym przemianowaniem na 32. Łużycką Brygadę Artylerii (podporządkowana bezpośrednio Szefowi Artylerii WP)
oraz sformował:
* Ośrodek Szkolenia Artylerii - Orzysz (podporządkowany D-cy 32. ŁBA)
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#6Witam Krzysztofie
Długo czekałem ale warto było. Tekst świetny, wiele pomoze mi w zrozumieniu przemian WP w latach powojennych. Mam jednak pytanie. W opisie z lat 54-61 jest bardzo niewiele numerów JW. czy jest szansa na uzupełnienie ?. Bez nich nie mogę znaleźć rodowodów niektórych jednostek, a przecież bardzo często nowe jednostki przejmowały numer po innej.
Dodatkowe pytanie. Czy będzie część trzecia opracowania obejmująca już etap rakietyzacji ?
Długo czekałem ale warto było. Tekst świetny, wiele pomoze mi w zrozumieniu przemian WP w latach powojennych. Mam jednak pytanie. W opisie z lat 54-61 jest bardzo niewiele numerów JW. czy jest szansa na uzupełnienie ?. Bez nich nie mogę znaleźć rodowodów niektórych jednostek, a przecież bardzo często nowe jednostki przejmowały numer po innej.
Dodatkowe pytanie. Czy będzie część trzecia opracowania obejmująca już etap rakietyzacji ?
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#7Cześć !
Do pierwszej częśći Rozkazu MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r. wkradł się błąd.
Przeoczyłem 25. BAHC. Ta część Rozkazu powinna wyglądać tak:
14. Na postawie Rozkazu MON Nr 0025/Org z dnia 02.04.1957r.
# Dowódca WOW w terminie do dnia 15.08.1957r.:
a.) przeprowadził reorganizację 8. DAP i 15. BAA
* 8. Dywizję Artylerii Przełamania przeformowano na 8. Dywizję Artylerii.
Plan reorganizacji:
# Dowództwo 8. Dywizji Artylerii - Orzysz (na bazie Dowództwa 8. Dywizji Artylerii Przełamania - Bemowo Piskie)
* 58. Bateria Dowodzenia 8. DA - Orzysz (na bazie 58. Baterii Dowodzenia 8. DAP - Bemowo Piskie)
* 29. Brygada Artylerii Haubic - Bemowo Piskie (na bazie 29. Brygady Artylerii Haubic Ciężkich)
* 32. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (bez zmian)
* 19. Brygada Artylerii Haubic - Orzysz (rozformowuje się)
* 25. Brygada Artylerii Haubic Ciężkich - Bartoszyce (przeformowuje się na 1. Pułk Artylerii Haubic 1. DZ)
* 15. Brygada Artylerii Armat - Węgorzewo (wchodzi w skład 8. Dywizji Artylerii)
* 24. Brygada Moździerzy Ciężkich - Orzysz (bez zmian)
* 14. Dywizjon Artylerii Rakietowej - Bemowo Piskie (rozformowuje się)
* 38. Dywizjon Artyleryjskiego Rozpoznania Pomiarowego - Węgorzewo (lub Bemowo Piskie ?)
* Pluton Obrony Przeciwchemicznej (bn) Orzysz (formuje się na nowo)
K. P.
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#8Krzysztof
Niestety artyleria jest bardzo tajemniczą strukturą porównując z wojskami pancernymi i zmechanizowanymi dlatego Twoje materiały są po prostu świetne.
Gdybys jeszcze mógł dojść przynajmniej do 1970 r. albo chociaż 1973 r. to byłaby prawdziwa bomba.
Pozdrawiam
Niestety artyleria jest bardzo tajemniczą strukturą porównując z wojskami pancernymi i zmechanizowanymi dlatego Twoje materiały są po prostu świetne.
Gdybys jeszcze mógł dojść przynajmniej do 1970 r. albo chociaż 1973 r. to byłaby prawdziwa bomba.
Pozdrawiam
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#9Krzysztof.
Czy reorganizacja obu dywizji przeprowadzona na podstawie Rozkazu MON Nr 0058/Org. z dnia 09.09.1953 r. oznaczała zmianę struktur organizacyjnych w brygadach artylerii haubic (likwidację pułków na rzecz dywizjonów)?
Czy dysponujesz danymi na temat czasu i okoliczności utworzenia 31 szkolnego dywizjonu artylerii, który pojawia się tylko raz i to w związku z jego rozformowaniem?
Przyłączam się do prośby Krzysztofa Popławskiego o uzupełnienie numerów jednostek szczególnie tych występujących w drugiej części opracowania?
112 pac → 112 paa → 31 BAA → 5 PBAA w Głogowie JW. 5575
W wykonaniu Rozkazu MON Nr 0025/Org. z dnia 02.04.1957 r. dowódca ŚOW wydał swój rozkaz organizacyjny nr 004/org. z dnia 11.04.1957 r. w sprawie m. in. rozformowania 10 DAA.
Dodam jeszcze, że przy 10 DAA sformowano Grupę Konserwacji Samochodów kat. II
Powyższe dane zaczerpnąłem z „Historii Garnizonu Głogów”
Jest to opracowanie zbiorowe, wydanie I pochodzi z 1991 r., nakład 1000 egz., wydawca 5 Pomorska BAA, książkę wydała Drukarnia Kujawska w Inowrocławiu.
Niestety sam nie dysponuję tą pozycją (posiadam wyłącznie notatki), ale wymieniam ja w tym miejscu z jednego powodu, a mianowicie książka tą była jedną z pierwszych pozycji przedstawiających przekształcenia organizacyjne w latach 50 i 60 choć wyłącznie na przykładzie jednego garnizonu.
By nie być gołosłownym.
29 dywizjon rozpoznania artyleryjskiego w Głogowie – sformowany na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 024/org. z dnia 27 marca 1969 r. na bazie 67 baterii meteorologicznej artylerii; w dniu 13.12.1969 r. dyon otrzymał sztandar; z dniem 18.01.1979 r. dywizjon przestaje być samodzielnym pododdziałem i wchodzi w skład 5 PBAA; dowódcą dyony był ppłk Michał KRASOWSKI;
14 Podoficerska Szkoła Artylerii w Głogowie utworzona na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 073/org. z dnia 10.07.1970 r.; na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 073/org. z dnia 27.12.1985 r. dyslokowana do Węgorzewa; komendantami 14 PSzArt. byli ppłk Zdzisław MUSIAŁ i ppłk Tadeusz ZAJKO;
Czy reorganizacja obu dywizji przeprowadzona na podstawie Rozkazu MON Nr 0058/Org. z dnia 09.09.1953 r. oznaczała zmianę struktur organizacyjnych w brygadach artylerii haubic (likwidację pułków na rzecz dywizjonów)?
Czy dysponujesz danymi na temat czasu i okoliczności utworzenia 31 szkolnego dywizjonu artylerii, który pojawia się tylko raz i to w związku z jego rozformowaniem?
Przyłączam się do prośby Krzysztofa Popławskiego o uzupełnienie numerów jednostek szczególnie tych występujących w drugiej części opracowania?
112 pac → 112 paa → 31 BAA → 5 PBAA w Głogowie JW. 5575
W wykonaniu Rozkazu MON Nr 0025/Org. z dnia 02.04.1957 r. dowódca ŚOW wydał swój rozkaz organizacyjny nr 004/org. z dnia 11.04.1957 r. w sprawie m. in. rozformowania 10 DAA.
Dodam jeszcze, że przy 10 DAA sformowano Grupę Konserwacji Samochodów kat. II
Powyższe dane zaczerpnąłem z „Historii Garnizonu Głogów”
Jest to opracowanie zbiorowe, wydanie I pochodzi z 1991 r., nakład 1000 egz., wydawca 5 Pomorska BAA, książkę wydała Drukarnia Kujawska w Inowrocławiu.
Niestety sam nie dysponuję tą pozycją (posiadam wyłącznie notatki), ale wymieniam ja w tym miejscu z jednego powodu, a mianowicie książka tą była jedną z pierwszych pozycji przedstawiających przekształcenia organizacyjne w latach 50 i 60 choć wyłącznie na przykładzie jednego garnizonu.
By nie być gołosłownym.
29 dywizjon rozpoznania artyleryjskiego w Głogowie – sformowany na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 024/org. z dnia 27 marca 1969 r. na bazie 67 baterii meteorologicznej artylerii; w dniu 13.12.1969 r. dyon otrzymał sztandar; z dniem 18.01.1979 r. dywizjon przestaje być samodzielnym pododdziałem i wchodzi w skład 5 PBAA; dowódcą dyony był ppłk Michał KRASOWSKI;
14 Podoficerska Szkoła Artylerii w Głogowie utworzona na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 073/org. z dnia 10.07.1970 r.; na podstawie zarządzenia szefa SG WP nr 073/org. z dnia 27.12.1985 r. dyslokowana do Węgorzewa; komendantami 14 PSzArt. byli ppłk Zdzisław MUSIAŁ i ppłk Tadeusz ZAJKO;
Artyleria naziemna WP - rozwój organizacyjny
#10Cześć Grzegorz !
Reorganizacja obu dywizji przeprowadzona na podstawie Rozkazu MON Nr 0058/Org. z dnia 09.09.1953 r. oznaczała zmianę struktur organizacyjnych tzn. zlikwidowano pułki, a w BAH wprowadzono strukturę dywizjonową.
Natomiast co do 31.szkolnego dywizjonu artylerii - to Rozkaz o jego sformowaniu gdzieś mi się zawieruszyl - będę szukał.
Ksiązkę "Historia Garnizonu Głogów" znam. Uważam jednak, że więcej na temat rozwoju artylerii można dowiedzieć sie z książki Macieja Szczurowskiego pt. " 5. Brygada Artylerii ". Książka ta zawiera nie tylko informacje o tej brygadzie, ale omawia też rozwój organizacyjny szeregu innych jednostek artylerii.
Polecam.
Ostatnio rzadko gościsz na forum ?
Pozdrawiam.
K. P.
